QUY TRÌNH, CHI PHÍ VẬN TẢI ĐƯỜNG BIỂN
Vận tải đường biển được xem là hình thức vận tải quốc tế tiện lợi và ra
đời từ rất sớm tại phương tây. Đến nay, vận tải biển vẫn là hình thức vận
chuyển hàng hóa quốc tế được sử dụng phổ biến nhất. Tuy nhiên, quy
trình vận tải biển và chi phí vận chuyển như thế nào?
1. Vận tải đường biển là gì?
Vận tải đường biển hay vận tải biển là hình thức vận chuyển hàng hóa thông
qua việc sử dụng cơ sở vật chất, hạ tầng đường biển nhằm phục vụ cho hoạt
động vận chuyển. Tùy vào tuyến đường, loại hàng hóa, phương tiện vận
chuyển là các tàu thuyền và phương tiện xếp, tháo gỡ hàng hóa như xe cần
cẩu… Cơ sở hạ tầng để phục vụ cho vận tải đường biển bao gồm các cảng
biển, các cảng trung chuyển…
Hình thức vận tải biển thích hợp với các chuyến hàng giao thương quốc tế
hoặc nội địa tại khu vực gần biển và các khu vực liền kề có tàu cập bến. Do
các tàu vận chuyển thường quy mô và trọng tải lớn nên thông thường hình
thức vận tải đường biển được áp dụng nhiều cho ngành xuất nhập khẩu để
chở số lượng hàng hóa có khối lượng lớn.
Việt nam là quốc gia có đường bờ biển khá dài nên hình thức vận tải biển
đang rất phát triển và được nhà nước đầu tư mạnh mẽ về cơ sở vật chất,
phương tiện và hệ thống cơ sở hạ tầng. Từ đó thúc đẩy hoạt động thương mại,
xuất - nhập khẩu hàng hóa trong nước, tiền đề giúp dịch vụ logistics[LINK]
trong nước phát triển mạnh mẽ.
2. Đặc điểm của ngành vận tải đường biển
Đối với ngành vận tải đường biển, có 3 vấn đề cần chú ý đó là phương thức
vận chuyển, khối lượng hàng và loại hàng hóa vận tải bằng đường biển. Cụ
thể:
- Phương thức vận chuyển hàng hóa bằng đường biển
Vận chuyển hàng hóa bằng đường biển phân chia theo các phương thức vận
tải:
+ Vận chuyển bằng container
+ Vận chuyển bằng sà lan đối
+ Vận chuyển bằng phương tiện giữ đông lạnh.
Mỗi phương thức vận chuyển quốc tế hoặc nội địa bằng đường biển đều
mang đến những điểm giúp vận chuyển cùng lúc những kiện hàng có khối
lượng và kích thước khổng lồ.
Để thuận tiện cho hoạt động vận tải được diễn ra nhanh chóng, tối ưu chi phí,
hàng hóa sẽ được kết hợp hai hoặc nhiều loại hình vận chuyển với nhau. Vận
chuyển đường biển có khả năng kết hợp với các loại hình còn lại: vận chuyển
đường bộ, vận chuyển đường hàng không, vận chuyển đường sắt, hoặc cùng
lúc kết hợp nhiều hình thức vận chuyển đó theo từng hoàn cảnh phù hợp.
-Khối lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường biển
Khối lượng hàng ảnh hưởng đến giá cước vận chuyển, quá trình đóng gói
hàng, lựa chọn phương thức vận chuyển. Do đó, khi vận chuyển quốc tế bằng
đường biển, cần phải xác định trọng lượng và thể tích của hàng hóa vận
chuyển. Khối lượng hàng hóa được tính theo giá trị nào cao hơn.
Mỗi phương thức vận chuyển có cách chia khối lượng hàng hóa khác nhau,
Cách chia và xác định khối lượng hàng hóa sẽ được thể hiện ở dưới đây:
-Cách tính số lượng kiện trên container hiện tại
+ Số lượng (container 20) = 28/thể tích kiện (m3)
+ Số lượng (container 40) = 60/thể tích kiện (m3)
+ Số lượng (container 40 cao) = 60/thể tích kiện (m3)
+ Cách tính thể tích kiện: Thể tích kiện(m) = Dài x Rộng x Cao
Ví dụ: kiện hàng của quý khách có kích thước là d:0.31, r:0.32, cao: 0,55
Thể tích kiện: 0.31 x 0.32 x 0.55 = 0.05456
-Những mặt hàng bạn nên vận tải bằng đường biển
Có rất nhiều loại hàng hóa có thể vận chuyển qua đường biển, mỗi loại hàng
hóa sẽ được chia theo các nhóm để đơn vị vận chuyển có được phương án
vận chuyển tối ưu nhất. Cụ thể các nhóm hàng có thể sử dụng hình thức vận
tải đường biển như sau:
Hàng hóa có tính chất lý hóa như: dễ hút ẩm, các loại hàng hóa nguy hiểm
như hóa chất, dung dịch, các loại hàng dễ bay bụi như các loại bột…;
+ Hàng dễ bị tác động của môi trường như: gia vị, thuốc lá, chè…;
+ Hàng không bị ảnh hưởng đến các hàng khác: vật liệu xây dựng, vật liệu
công nghiệp…
Ngoài ra, vận tải đường biển còn chia hàng hóa theo hình thức vận chuyển:
+ Vận chuyển bằng container với hàng bách hóa là chủ yếu;
+ Vận chuyển bằng xà lan đối với các loại khoáng sản, cát, đá…;
+ Vận chuyển bằng phương tiện giữ đông lạnh cho những mặt hàng đặc
trưng.
Như vậy, từ ưu điểm cũng như quy định về những mặt hàng được vận chuyển
bởi hình thức vận tải đường biển thì người gửi có thêm cho mình một lựa chọn
vận chuyển hàng hóa hiệu quả.
3. Quy trình vận chuyển đường biển
Quy trình một lô hàng xuất khẩu bằng đường biển gồm 8 bước:
Bước 1: Đàm phán và ký kết hợp đồng
Bước 2: Xin giấy phép xuất khẩu
Bước 3: Đặt booking và lấy container rỗng
Bước 4: Chuẩn bị hàng và kiểm tra hàng xuất
Bước 5: Mua bảo hiểm cho lô hàng
Bước 6: Làm thủ tục hải quan
Bước 7: Giao hàng cho tàu
Bước 8: Thanh toán tiền
4. Cách tính cước vận tải đường biển
Cước vận chuyển hàng hóa đường biển là các chi phí để vận chuyển hàng
hóa từ địa chỉ người gửi tới địa chỉ người nhận trên một container hoặc là
CMB.
Quan trọng là cưới vận tải đường biển sẽ không giống nhau. Căn cứ tính cước
phí sẽ áp dụng theo nguyên tắc so sánh giá giữa thể tích và trọng lượng sẽ áp
vào cái nào lớn hơn. Ngoài ra, Giá cước vận chuyển không cố định mà có sự
khác nhau giữa khoảng cách các tuyến đường, số lượng, trọng lượng, hãng
tàu, Forwarder.
Thể tích được tính theo đơn vị CBM còn trọng lượng tính theo KGS. Khi thực
hiện so sánh sẽ cân trọng lượng của hàng và đo thể tích thực của hàng hóa đó,
rồi quyết định xem loại hàng hóa này được áp dụng theo giá trị nào.
Cụ thể cách tính cước phí vận tải đường biển như sau:
a. Đối với hàng FCL (hàng nguyên container)
Những Đơn vị tính phí của hàng FCL thường tính trên đơn vị container hoặc
Bill hoặc shipment. Vì thế khi tính phí cho hàng FCL ta tính như sau:
Với những chi phí tính trên container ta lấy giá cước x số lượng container
Với những chi phí tính trên Bill hoặc trên shipment thì ta lấy giá cước x số
lượng bill hoặc số lượng shipment đó.
b. Đối với hàng LCL (Hàng lẻ)
+ Đơn vị sẽ tính cước vận chuyển dựa trên hai đơn vị tính: Trọng lượng thực
của lô hàng ( được cân – đơn vị tính: KGS)
Thể tích thực của lô hàng (tính theo công thức: (dài x rộng x cao) x số lượng –
đơn vị tính: CBM)
+ Sau đó tiếp tục đi đến công thức:
1 tấn < 3 CBM: hàng nặng, áp dụng theo bảng giá KGS
1 tấn >= 3CBM: hàng nhẹ, áp dụng theo bảng giá CBM
Với công thức tính cước phí vận tải bằng đường biển mà Lacco [LINK] chia sẻ
các bạn có thể chủ động từ tính toán và cân đối trước giá cước vận chuyển
hàng hóa để dự trù trước chi phí vận tải và cũng lựa chọn được đơn vị vận tải
có mức giá phù hợp nhất.
5. Chứng từ vận chuyển đường biển
Các loại chứng từ vận tải đường biển cơ bản bao gồm:
– 01 bản chính văn bản cho phép xuất khẩu của bộ thương mại hoặc bộ quản
lý chuyên ngành (đối với hàng xuất khẩu có điều kiện) để đối chiếu với bản
sao phải nộp.
– 02 bản chính tờ khai hải quan hàng xuất khẩu
– 01 bản sao hợp đồng mua bán ngoại thương hoặc giấy tờ có giá trị tương
đương như hợp đồng
– 01 bản giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và giấy chứng nhận đăng ký
mã số doanh nghiệp (chỉ nộp một lần khi đăng ký làm thủ tục cho lô hàng đầu
tiên tại mỗi điểm làm thủ tục hải quan).
– 02 bản chính bản kê chi tiết hàng hoá (đối với hàng không đồng nhất).
Các chứng từ cần chuẩn bị để xuất trình với hải quan bao gồm:
a. Tờ khai hải quan
b. Hợp đồng mua bán ngoại thương