B GIÁO DC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NI
ĐINH THỊ
TIU THUYT V.S. NAIPAUL
T LÍ THUYẾT ĐA VĂN HOÁ
Chuyên ngành: Văn học nước ngoài
Mã s: 9.22.02.42
TÓM TT LUN ÁN TIẾN SĨ NGỮ VĂN
HÀ NI - 2021
Công trình được hoàn thành ti
Khoa Ng văn - Trường Đại học Sư phạm Hà Ni
Người hướng dn khoa hc: GS.TS. Lê Huy Bc
Phn bin 1: PGS.TS. Đ Thu Hà
Phn bin 2: PGS.TS. Nguyn Văn Dân
Phn bin 3: PGS.TS. Đng Hoài Thu
Lun án được bo v trước Hội đồng chm lun án
cp Trường hp tại Trường Đại học Sư phạm Hà Ni
vào hi …. giờ …. ngày …. tháng …. năm 2022.
Có th tìm hiu lun án ti:
Thư viện Quc gia Vit Nam
Thư viện trường Đại học Sư phạm Hà Ni
1
M ĐẦU
1. Lý do chọn đềi
1.1. Trong dòng chy không ngng của văn hoá, luôn tồn ti s vn
động, giao lưu giữa các nền văn hoá, to nên thuc tính tt yếu là Đa văn
hoá. Do đó, nghiên cứu tác gi, tác phm, hay hiện tượng văn chương qua
thuyết liên ngành Đa văn hoá, một hướng đi đy trin vng trong nghiên
cu phê bình. thuyết Đa văn hoá ý nghĩa quan trọng trong vic tri
nhn một đặc tính đa dạng, giao thoa gia các nền văn hoá, các văn
hoá, góp phn làm sáng t ci ngun sáng tạo văn chương.
1.2. V.S. Naipaul (1934-2018) là nhà văn Anh gc Trinidad, tiêu biu
cho dòng văn học đa văn hoá, đoạt Nobel văn học năm 2001. Tìm hiu
tính đa văn hoá trong các tiểu thuyết ca ông chính là tìm hiu nhng giá
tr văn hoá phong phú, kết tinh trong ngh thut của nhà văn. Do vy, tìm
hiu tiu thuyết ca V.S.Naipaul ha hn mang li mt hành trình khám
phá đầy thú v.
1.3. Tính đến thời đim hin nay, các công trình nghiên cu v V.S.
Naipaul đều liên quan đến dòng văn học hu thuộc địa văn hoá học.
Lun án này lần đầu tiên đt vn đ nghiên cu mt cách tp trung v tiu
thuyết ca V.S.Naipaul dưới s soi sáng ca lí thuyết Đa văn hoá. Đây là
mt hướng tiếp cn mi Vit Nam, không ch giúp người nghiên cu
vn dng thuyết mi m vào nghiên cứu văn chương, mà quan trọng hơn
là giúp tìm ra chiếc chìa khóa để lí gii i độc đáo trong phong cách của
V.S.Naipaul.
2. Đối tượng và phm vi nghiên cu
2.1. Đối tượng nghiên cu
Đối tượng nghiên cu ca lun án các giá tr kết tinh tính Đa văn hoá
cao nht: không gian, thi gian, thế gii nhân vt và h thng biểu tượng.
2.2. Phm vi nghiên cu
Phm vi kho sát chính ca lun án là các tiu thuyết tiêu biu cho ba
mốc sáng tác trong văn nghiệp ca V.S.Naipaul. Đó Khúc quanh ca
dòng sông, Ngôi nhà dành cho ông Biswasn khi ti.
3. Mục đích nghiên cứu
Gii thuyết Lí thuyết Đa văn hoá và tính đúng đắn ca lí thuyết trong
nghiên cứu văn chương; tóm tt tình hình nghiên cu tiu thuyết ca V.S.
Naipaul. Trên cơ sở đó, nêu lên tính đặc thù Đa văn hoá trong tiu thuyết
ca V.S. Naipaul, nhm làm rõ nét riêng trong chiều sâu tư tưởng ca tác
phm; ch ra nhng ng dng của ba s thuyết Đa văn hoá trong
2
nghiên cu liên ngành.
4. Phương pháp nghiên cứu
Nhm gii quyết nhng nhim v đặt ra, chúng tôi s dụng các phương
pháp bản sau: phương pháp tiu sử, phương pháp kho sát, thng kê;
phương pháp liên ngành; phương pháp văn hoá học; phương pháp phân
tích tng hp; phương pháp so sánh.
5. Nhim v nghiên cu
Xác lp mt ch hiu thng nht v khái nim Đa văn hoá. Trên cơ sở
của ba mô hình Đa văn hoá, lun án chng minh tính kh thi ca lí thuyết
trong nghiên cứu văn chương.
Đối vi các tài liu nghiên cu V.S. Naipaul, lun án kho sát, thng
kê để tìm ra những khuynh hướng nghiên cu chính.
Vn dng linh hot thuyết Đa văn hoá, lun án ch ra đặc tính Đa văn
hoá trong không thi gian, thế gii nhân vt và biểu tượng.
6. Đóng góp của lun án
Lun án công trình tiếng Vit đầu tiên nghiên cu mt cách h
thng chuyên sâu những đặc trưng đa văn hóa trong tiểu thuyết V.S.
Naipaul, da trên nguyên tác tiếng Anh. T đó, tác gi lun án khẳng định
nhng giá tr Đa văn hoá trong tiểu thuyết ca V.S. Naipaul.
Gii mt hiện tượng văn học độc đáo ca thế k XX, XXI, cũng
như khẳng định nhng cng hiến của nhà n từng giành giải thưởng
Nobel văn học. Thông qua đó, luận án góp phn khẳng định tính hu dng
ca lí thuyết Đa văn hoá trong nghiên cứu và ging dy văn học.
7. B cc ca lun án
Ngoài các phn M đầu, Kết lun, Tài liu tham kho và Ph lc, lun
án gồm 4 chương như sau:
Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu và cơ sở lí thuyết của đề tài
Chương 2: Không gian và thời gian nhìn t lí thuyết đa văn hoá
Chương 3: Thế gii nhân vt nhìn t lí thuyết đa văn h
Chương 4: Biểu tượng gn với ba mô hình Đa văn hoá
3
Chương 1. TNG QUAN NGHIÊN CU VẤN Đ
1.1. Nghiên cứu văn học t thuyết Đa văn hoá
1.1.1. Văn hoá và hướng phê bình văn học t văn hoá
ng nghiên cu văn học t văn hoá đã được công nhn rng rãi, nh
tính khoa hc chân xác trong vic nhìn nhận, đánh giá một tác phm
văn học. Thêm nữa, Đa văn hóa thuộc tính bn cht, quy lut trong s
phát trin của loài người, đã xuất hin trong t các nền văn minh cổ đại.
S ra đời ca ch nghĩa Đa văn hoá (Multiculturalism) da trên ba tiền đề
chính: phong trào dân chủ, làn sóng di cư và xu hướng toàn cu hoá.
Đa văn hóa có thể định nghĩa dựa trên ý tưởng v đa nguyên văn hóa,
bình đẳng gia tt c các nhóm tôn trng s đa dạng văn hóa, nhưng
cũng thể gii thuyết khái nim da o li ích ca nhóm thiu s. Trong
lun án này, chúng tôi s s dụng định nghĩa Đa văn hoá là sự chung sng
hoà bình bình đẳng ca các giá tr văn hoá trong bối cnh hội đa
chng tộc, tôn giáo, văn hoá, đó con người có th duy trì bn sc, t hào
v t tiên, truyn thng và có cm giác gn bó máu tht với nơi mình thuộc
v. Khác với Liên văn hoá nhấn mnh quá trình tương liên giao thoa
văn hoá, ngm ch s pha trn, tiếp biến các h giá tr văn hoá khác nhau,
Đa văn hoá hướng ti giải trung tâm. Đa văn hoá mt thut ng liên
ngành, mang tính ng dụng cao, đặc bit là trong khoa học nhân văn.
1.1.2. Đa văn hoá, t các nhà dân tc học đầu thế k XX đến nay
Đặc trưng Đa văn hoá ngày càng tr nên rõ nét hơn bao giờ hết trong
văn học thế k XX, đánh dấu mt k nguyên toàn cu hoá và s ra đời ca
trưng phái hu hiện đại - gii cu trúc, phân tích những đổ v cũng như
tính đan xen của nhiu lp diễn ngôn trong văn bn. Bên cạnh đó, phương
pháp nghiên cứu văn hoá, lí thuyết nghiên cứu đa văn hóa, thuyết hu
thuộc địa chính tiền đề m đường cho thuyết văn học thông qua đa
văn hóa.
Tình nh nghiên cu n chương từ thuyết Đa n hoá trên thế gii
đang din ra khá i động, vi c phương pháp phân tích n bản Đa n
hoá da trên các quan đim ca c nhà ng nh ng nht trong
thuyết đa văn hoá như Stuart Hall, Charles Taylor và Will Kymlicka, Avtar
Brah, Benedict Anderson, Stephen Greenblatt, C.W.Watson, Peter McLaren,
David Theo Goldberg, Edward Said, Tariq Modood, mt s nhà nghiên
cu khác. Trong khn kh lun án, chúng tôi s trình bày vn tt mt s
thuyết gia nhiu ảnh hưởng nht đến ch nghĩa Đa văn h: Edward Said