BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
NGUYỄN ANH TÙNG
TƯ TƯỞNG CHÍNH TRỊ CỦA ARIXTỐT
TRONG TÁC PHẨM “CHÍNH TRỊ LUẬN”
Chuyên ngành: Triết học
Mã số: 60.22.80
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
Đà Nẵng – Năm 2015
Công trình được hoàn thành tại
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. NGUYỄN TẤN HÙNG
Phản biện 1: TS. Phạm Huy Thành
Phản biện 2: PGS.TS. Hồ Tấn Sáng
Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt
nghiệp thạc sĩ Khoa học xã hội và nhân văn họp tại Đại học Đà
Nẵng vào ngày 31 tháng 01 năm 2015.
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Trung tâm thông tin học liệu, Đại học Đà Nẵng
- Thư viện trường Đại học kinh tế, Đại học Đà Nẵng
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Triết học Hy Lạp là một di sản quý giá không chỉ của dân tộc
Hy Lạp, mà còn của cả nhân loại. Với nền văn minh rực rỡ của mình,
Hy Lạp luôn thu hút sự quan tâm tìm hiểu của không ít người nghiên
cứu và cho đến nay, những thành tựu của nền văn minh ấy vẫn luôn
khiến người ta phải ngưỡng mộ, khâm phục.
Arixtôt là nhà triết học, nhà giáo dục và nhà khoa học đã tạo
nên ảnh hưởng hết sức lớn lao trong nền văn minh phương Tây. Cùng
với Platon, Arixtôt được coi là một trong các nhà triết học Hy Lạp
quan trọng nhất.
Là một nhà bác học, Arixtôt đã để lại cho hậu thế một kho tàng tư
tưởng đồ sộ về nhiều phương diện như triết học, khoa học, toán học,
thiên văn học và chính trị học. Chính trị luận là một trong những tác
phẩm kinh điển của Arixtôt về triết lý và lý thuyết chính trị của Phương
Tây và trên nền tảng những lý thuyết chính trị khác như của Cicero, St.
Augustine, Aquinas (cổ, trung đại), Hobbes, Locke, Rousseau (thời Cận
đại và Khai sáng) – đã được xây dựng và phát triển.
Trong tác phẩm Chính trị luận, Arixtôt khái quát các hình thức
thể chế chính trị đã tồn tại ở Hy Lạp, phê phán các lý thuyết về nhà
nước, nhất là mô hình nhà nước lý tưởng của Platon – người thầy của
ông, đồng thời đưa ra nhiều tư tưởng có giá trị về mô hình thể chế
chính trị được ông cho là tốt nhất. Nhiều tư tưởng chính trị của Arixtôt
vẫn còn nguyên giá trị và có thể được vận dụng một cách sáng tạo
trong thời đại ngày nay.
Chính vì vậy, tôi chọn đề tài: “Tư tưởng chính trị của Arixtôt
trong tác phẩm Chính trị luận” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ
của mình.
2
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu
Đề tài có mục đích phân tích những nội dung cơ bản về tư
tưởng chính trị trong tác phẩm Chính trị luận của Arixtôt, chỉ ra được
những đóng góp cũng như những hạn chế của chúng.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện mục đích đã đề ra, đề tài phải thực hiện những
nhiệm vụ cơ bản sau:
- Nghiên cứu những điều kiện kinh tế - xã hội và tiền đề tư
tưởng cho sự ra đời tư tưởng chính trị của Arixtôt.
- Phân tích những nội dung cơ bản của tư tưởng chính trị trong
tác phẩm “Chính trị luận” của Arixtôt.
- Chỉ ra được những đóng góp cũng như những hạn chế của
những nội dung đó.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu những tư tưởng chính
trị trong tác phẩm “Chính trị luận” của Arixtôt.
3.2. Phạm vi nghiên cứu: Tư tưởng triết học của Arixtôt bao
quát nhiều lĩnh vực rộng lớn: siêu hình học, vật lý học, lôgic học,
chính trị học, đạo đức học… trong nhiều tác phẩm. Luận văn chỉ tập
trung nghiên cứu những tư tưởng chính trị của ông trong tác phẩm
“Chính trị luận”.
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy
vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử và sử dụng kết hợp các
phương pháp: phân tích và tổng hợp, quy nạp và diễn dịch, trừu tượng
và cụ thể, lịch sử và lôgíc, đối chiếu, so sánh, v.v..
3
5. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham
khảo, luận văn gồm có 3 chương.
Chương 1. Hoàn cảnh ra đời và kết cấu của tác phẩm “chính trị
luận” của Arixtôt
Chương 2. Một số nội dung cơ bản của tư tưởng chính trị
Arixtôt trong tác phẩm “Chính trị luận”
Chương 3. Những giá trị và hạn chế của tư tưởng chính trị
Arixtôt trong tác phẩm “Chính trị luận”
6. Tổng quan tình hình nghiên cứu
CHƯƠNG 1
HOÀN CẢNH RA ĐỜI VÀ KẾT CẤU CỦA TÁC PHẨM
“CHÍNH TRỊ LUẬN” CỦA ARIXTÔT
1.1. NHỮNG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ CƠ SỞ LÝ
LUẬN CHO SỰ RA ĐỜI TƯ TƯỞNG CHÍNH TRỊ CỦA
ARIXTÔT
1.1.1. Những điều kiện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội
Quá trình tan rã của chế độ bộ lạc nguyên thủy và hình thành xã
hội có giai cấp và nhà nước ở Hy Lạp cổ đại kéo dài vài thế kỷ
(khoảng các thế kỷ XI - VIII Tr.CN). Hậu quả là sở hữu tư nhân tăng
lên rõ rệt dẫn tới sự tan rã của công xã nông thôn. Gắn với quá trình
tan rã của lối sinh hoạt công xã là quá trình hình thành vô số nhà nước
thành thị ở Hy Lạp cổ đại. Các thành phố Hy Lạp cổ đại đã đi đến chỗ
đối lập với nông thôn một cách gay gắt hơn nhiều so với các thành
phố phương Đông cổ đại. Nhiều thành phố ở Hy Lạp cổ đại trở thành
các trung tâm buôn bán lớn.
Mức độ buôn bán và sản xuất hàng hóa sôi động là một bằng
