BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
VIỆN VĂN HOÁ NGHỆ THUẬT QUỐC GIA VIỆT NAM
Hà Đình Hùng
TỤC THỜ CÚNG CÁC NHÂN VẬT LỊCH SỬ THAM GIA
HỘI THỀ LŨNG NHAI NĂM 1416 Ở THANH HÓA
LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HÓA HỌC
Hà Nội - 2019
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
VIỆN VĂN HOÁ NGHỆ THUẬT QUỐC GIA VIỆT NAM
Hà Đình Hùng
TỤC THỜ CÚNG CÁC NHÂN VẬT LỊCH SỬ THAM GIA
HỘI THỀ LŨNG NHAI NĂM 1416 Ở THANH HÓA
Chuyên ngành: Văn hoá học
Mã số: 9229040
LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HÓA HỌC
Người hướng dẫn khoa học
GS.TS Bùi Quang Thanh
Hà Nội - 2019
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan bản Luận án Tiến Tục thờ cúng các nhân vật lịch sử
tham gia hội thề Lũng Nhai năm 1416 ở Thanh Hóa là công trình nghiên cứu của cá
nhân tôi. Các số liệu trích dẫn, liệu trong luận án đảm bảo sự tin cậy, trung thực,
chính xác và có dẫn nguồn cụ thể. Tôi xin chịu trách nhiệm về lời cam đoan này.
Tác giả
Hà Đình Hùng
ii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
i
DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN
iii
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
iv
MỞ ĐẦU
1
Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, SỞ
LUẬN VÀ KHÁI QUÁT VỀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
11
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
11
1.2. Cơ sở lý luận
27
1.3. Khái quát về địa bàn nghiên cứu
36
Tiểu kết
40
Chương 2: CÁC NHÂN VẬT LỊCH SỬ THAM GIA HỘI THỀ
LŨNG NHAI NĂM 1416
42
2.1. Chân dung các nhân vật qua thư tịch
42
2.2. Các nhân vật tham gia hội thề Lũng Nhai qua truyền thuyết, sắc phong,
gia phả, bia ký
57
Tiểu kết
74
Chương 3: HỆ THỐNG THỜ CÚNG CÁC NHÂN VẬT LỊCH SỬ
THAM GIA HỘI THỀ LŨNG NHAI NĂM 1416 Ở THANH HÓA
76
3.1. Không gian thực hành thờ cúng
76
3.2. Thái độ của nhà nước và cộng đồng đối với tục thờ cúng
105
Tiểu kết
123
Chương 4: BẢN CHẤT, GIÁ TRỊ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐANG ĐẶT
RA CỦA TỤC THỜ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI ĐƯƠNG ĐẠI
125
4.1. Bản chất của tục th
125
4.2. Giá trị của tục thờ
134
4.3. Thờ cúng các nhân vật lịch sử tham gia hội thề Lũng Nhai ở Thanh Hóa
trong đời sống hiện nay - những vấn đề đặt ra
148
Tiểu kết
155
KẾT LUẬN
157
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ
161
TÀI LIỆU THAM KHẢO
162
PHỤ LỤC
175
iii
DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN
CHỮ VIẾT TẮT
CHỮ VIẾT ĐẦY ĐỦ
CTQG
Chính trị Quốc gia
DSVH
Di sản văn hóa
DT LS-VH
Di tích Lịch sử- Văn hóa
DTQGĐB
Di tích Quốc gia Đặc biệt
KHXH
Khoa học Xã hội
NCBSLS
Nghiên cứu biên soạn lịch sử
NCS
Nghiên cứu sinh
Nxb
Nhà xuất bản
Tp
Thành phố
Tr
Trang
UBND
Ủy ban nhân dân
VHDG
Văn hóa Dân gian
VHDT
Văn hóa Dân tộc
VHNT
Văn hóa Nghệ thuật
VHTT
Văn hóa Thông tin