B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
TRƯNG ĐI HC TÂY NGUYÊN
LÊ TH THU SA
NG DNG PHƯƠNG PHÁP THY CANH
TĨNH TRONG NHÂN GING TIÊU VĨNH LINH
(PIPER NIGRUM) TI T NH Đ"K L"K
LUN VĂN THC SĨ SINH HC
BUÔN MA THUT, NĂM 2011
B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
TRƯNG ĐI HC TÂY NGUYÊN
LÊ TH THU SA
NG DNG PHƯƠNG PHÁP THY CANH
TĨNH TRONG NHÂN GING TIÊU VĨNH LINH
(PIPER NIGRUM) TI T NH Đ"K L"K
Chuyên ngành:
SINH HC TH'C NHI(M
Mã s: 604230
LUN VĂN THC SĨ SINH H C
Ngư"i hư$ng d&n khoa h*c: TS.PHAN VĂN TÂN
BUÔN MA THUT, NĂM 2011
1
M ĐU
1. Đt vn ñ
Cây tiêu là loi cây công nghip nhit ñi ñin hình, có giá tr xut kh!u
cao ñem li nhi%u l&i nhu'n cho ngư)i tr*ng tr+t. H* tiêu có ngu*n g.c / phía
Tây vùng Ghats thu6c mi%n Nam 8n Đ6, ñư&c tr*ng nhi%u / các nưc như:
Inñônêxia, Malaysia, Thái Lan, Braxin, Vit Nam…. TA thB kC 18 tiêu ñư&c
canh tác và sE dGng r6ng rãi / nhIng vùng gJn xích ño, á nhit ñi trong vĩ ñ6
15
0
B và 15
0
N [2]. Ngoài ra cây tiêu còn phát trin t.t / vùng ñ*ng bSng và cao
nguyên nơi có ñ6 cao dưi 800m so vi mUt nưc bin [3]. W Vit Nam cây tiêu
ñư&c du nh'p tA thB kC 19 và ñư&c ñưa vào tr*ng / vùng ñ*ng bSng sông CEu
Long vi các tYnh như: Hà Tiên, Kiên Giang và phát trin dJn ñBn các tYnh mi%n
trung như: HuB, Qu\ng Tr, Ngh An… [2]. Hin nay, Tiêu ñư&c tr*ng / nhi%u
vùng sinh thái c^a nưc ta tA các tYnh B_c Trung b6 tr/ vào nam như / vùng ñ*i
núi ñt ña mi%n Trung (tYnh Qu\ng Tr), vùng Đông Nam b6, các tYnh Tây
Nguyên và Duyên h\i Nam Trung b6. Tây Nguyên là vùng có nhi%u ti%m năng
v% ñt ñai, khí h'u ñ m/ r6ng din tích tr*ng tiêu. Đ*ng th)i Tây Nguyên có
din tích tr*ng tiêu ñfng thf hai c\ nưc sau vùng Đông Nam b6.
NhIng năm gJn ñây cây h* tiêu / nưc ta phát trin vi qui mô ln do giá tr
c^a cây tiêu trên th trư)ng khá hn ñnh ñã thúc ñ!y phát trin tr*ng tiêu / nhi%u ña
phương. MUc dù v'y, phJn ln các h6 vin còn nhi%u hn chB trong vn ñ% canh tác
như: chu!n bñt không t.t, hom gi.ng thiBu ch+n l+c, ñJu tư phân bón và thu.c trA
sâu không h&p lý din ñBn vư)n tiêu chBt hàng lot hoUc vư)n tiêu xanh t.t nhưng
năng sut không cao. W Vit Nam, trưc ñây cây tiêu chưa ñư&c chú tr+ng nhi%u,
các nhà khoa h+c trong nưc ch^ yBu quan tâm ñBn kk thu't canh tác và sơ chB
nguyên liu, do ñó các kBt qu\ nghiên cfu v% nhân gi.ng cây h* tiêu còn khá khiêm
t.n.
Cũng như các loi cây tr*ng lâu năm khác, gi.ng ñóng vai trò cmc kỳ quan
tr+ng vì gi.ng mang tính quyBt ñnh ñBn hiu qu\ ñJu tư su.t c\ chu kỳ dài 20 o
2
30 năm. Tiêu là cây nhân gi.ng ch^ yBu bSng con ñư)ng vô tính nên vic ch+n
to ra các gi.ng mi gUp nhi%u hn chB hơn các cây tr*ng khác ñư&c nhân gi.ng
bSng ht. W nưc ta, cây tiêu ñư&c nhân gi.ng vô tính qua nhi%u năm mà không
chú ý ñBn vic ch+n l+c, phGc tráng gi.ng nên ñã làm tăng nguy cơ sm già cpi /
các vư)n tiêu mi tr*ng và lây lan m6t s. các bnh nguy him, làm gi\m năng
sut và hiu qu\ kinh tB c^a cây tiêu. Chính vì v'y mà vic ch+n ñư&c gi.ng tiêu
t.t ñ nhân tr*ng là yBu t. hàng ñJu quyBt ñnh vic phát trin s\n xut tiêu. Đ
tìm ñư&c thêm các bin pháp nhân gi.ng phù h&p, phGc vG cho công tác lai to,
ch+n l+c gi.ng chúng tôi thmc hin nghiên cfu ñ% tài: “ng dng phương pháp
thy canh tĩnh trong nhân ging tiêu Vĩnh Linh (Piper nigrum) t!i t"nh Đ$k
L$k”.
2. Mc tiêu ca ñ tài
Lma ch+n ñư&c môi trư)ng, giá th thích h&p nht ñ nhân gi.ng h* tiêu
bSng phương pháp th^y canh, nhSm cung cp cây gi.ng h* tiêu t.t và cht lư&ng
ñ*ng ñ%u.
3. Gii hn ñ tài
Chúng tôi ý thfc rSng áp dGng phương pháp th^y canh ñ nhân gi.ng h*
tiêu trên giá th là m6t phương pháp mi. Vi kh\ năng và gii hn th)i gian c^a
ñ% tài, chúng tôi chY tiBn hành nhân gi.ng thí nghim trên m6t ñ.i tư&ng là gi.ng
tiêu Vĩnh Linh ti tYnh Đ_k l_k và kk thu't th^y canh tĩnh (th^y canh không h*i
lưư), thE nghim môi trư)ng dinh dưqng cho cây ly lá [23] và môi trư)ng dinh
dưqng c^a Knop, có bh sung và hoàn thin thêm m6t s. nguyên t. vi lư&ng quan
tr+ng dma trên nguyên t_c cân ñ.i dinh dưqng và hn ñnh n*ng ñ6 pH c^a dung
dch, cũng như sm phù h&p v% ngu*n dinh dưqng cho hJu hBt các loi cây tr*ng
trên giá th xơ dAa và tru hun.
3
4. Ý nghĩa khoa h$c
Đây là công trình ñJu tiên / Vit Nam nhân gi.ng vô tính cây tiêu bSng
phương pháp th^y canh tĩnh, làm cơ s/ cho các nghiên cfu tiBp theo khi nhân
gi.ng h* tiêu hoUc các cây dây leo có ý nghĩa kinh tB.
5. Ý nghĩa th&c ti'n
NBu phương pháp thành công, ñây sr là cơ s/ cho bin pháp nhân gi.ng
tiêu vô tính có th áp dGng cho các nông h6 hoUc cơ s/ s\n xut nha vì không
ñòi hai thiBt b ñ_t ti%n hoUc kk thu't phfc tp, tiBn hành ñư&c nhi%u nơi.