Lưu hành Salmonella trên đàn vịt CV-SuperM VIGOVA: Đề tài nghiên cứu chi tiết

NGUYỄN NGỌC HUÂN –Sự luu hành Salmonella ...

SỰ LƯU HÀNH SALMONELLA TRÊN ĐÀN VỊT CV-SUPER M

NUÔI TẠI TRẠI VỊT GIỐNG VIGOVA

Nguyễn Ngọc Huân 1*, Trần Xuân Hạnh 2 và Tô Thị Phấn 2

Trung tâm Nghiên cứu và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật chăn nuôi

85/841 Nguyễn Văn Nghi - Phường 7- Quận Gò Vấp - Tp Hồ Chí Minh

2 Trung tâm Nghiên cứu Thú y – Cty NAVETCO

* Tác giả liên hệ: Nguyễn Ngọc Huân

Tel: (08) 8.942.474 / 0913.710.423; Fax: (08) 8.958.864; Email: nguyenngochuan@hotmail.com

ABSTRACT

Circulation of Salmonella in CV- Super M kept in Vigova duck breeding farm

The study was carried out in Vigova duck breeding Farm from Feb., 2003 to Dec., 2004 in 3 types (duckling,

replacement and layer) of Vigova VC-Super M ducks, in 2 seasons of the year (dry and rainy) with 2 regimes of

disinfection (once a month and twice a week). The results showed that (i) there were 3 serovar of Salmonella:

Salmoella là S. typhimurium, senftenberg, S. Amsterdam; (ii) infection with Salmonella in ducks was 8.8% and

had a decreased tendency from duckling replacement layer. (iii), there were significant differences of

infection (%) with Salmonella in ducks between dry (3.95) and rainy (12.96) season and between regimes of

disinfection: twice a week (2.70) and once a month (12.46); (iv) Salmonella was sensitive (100%) to Amoxilline

and Norfloxacine.

Keywords: Duckling, replacement ducks, layer ducks, infection rate, Salmonella, resistant, sensitive.

ĐẶT VẤN ĐỀ

Vịt là loài thủy cầm có tính thích nghi cao với các điều kiện sinh thái, thích hợp cho việc chăn

thả ở những nơi có nguồn nước để tìm kiếm thủy động vật và thóc lúa rơi vãi sau thu họach.

Những năm gần đây, chăn nuôi vịt phát triển mạnh với việc nhập giống vịt CV Super-M từ

Anh Quốc nuôi tại Trại Vịt giống VIGOVA thuộc Trung tâm Nghiên cứu và Chuyển giao

Tiến bộ Kỹ thuật Chăn nuôi TP.Hồ Chí Minh. Hình thức chăn nuôi ở Trại là phương thức

chăn nuôi bán công nghiệp, nuôi nhốt, có sân chơi và ao tắm. Đây là dòng vịt có năng suất thịt

cao, qua nhiều năm chúng tỏ đã thích nghi với điều kiện nước ta, rất được người dân ưa

chuộng. Hiện nay, hình thành hệ thống nuôi giữ và chuyển giao con giống ra sản xuất theo sơ

đồ hình tháp gồm Trại Vịt giống VIGOVA, các trang trại tư nhân nuôi giống bố mẹ và nông

hộ nuôi thương phẩm.

Tuy nhiên, điều kiện nuôi vịt cần có nước là môi trường rất thuận lợi cho việc phát triển bệnh

do vi khuẩn gây ra, trong đó Salmonella có vai trò quan trọng về dịch tễ, là một hạn chế đáng

kể trong việc phát triển mạnh giống gia cầm này. Hầu hết các sản phẩm chăn nuôi vịt đều bị

vấy nhiễm Salmonella ở các mức độ khác nhau. Thiệt hại do bệnh này gây ra bao gồm vịt bị

bệnh, tỷ lệ vịt con chết và lọai thải cao, vịt chậm lớn, tiêu tốn thức ăn nhiều, sức đề kháng

bệnh giảm, ảnh hưởng đến chất lượng con giống, tỷ lệ ấp nở thấp. Đặc biệt, trong số các

chủng Salmonella thì S. enterica I là chủng gây bệnh thương hàn nguy hiểm ở người.

Có nhiều tác giả trong và ngoài nước nghiên cứu về Salmonella và bệnh do vi khuẩn này gây

ra ở vịt (Liu và cs, (1985); Barrow và cs (1999); UK. Govement, (2003); Tsai và cs (2005).

Trần Xuân Hạnh và cs (1999), nghiên cứu quy trình phát hiện nhanh chủng Salmonella (Trần

Linh Thước, 2005), hiện tượng đề kháng thuốc kháng sinh của các chủng Salmonella bê, nghé

VIỆN CHĂN NUÔI - Tạp chí Khoa học Công nghệ Chăn nuôi - Số 14-Tháng 10-2008

(Nguyễn Văn Sửu và cs, (2005) ở trâu, bò, lợn (Phùng Quốc Chưởng, 2005). Tuy nhiên,

nghiên cứu xác định tình hình nhiễm khuẩn do các chủng Salmonella gây ra, tỷ lệ mang trùng,

sự lưu hành các serovar trên vịt, trong môi trường chăn nuôi, theo lứa tuổi vịt, theo mùa vụ

(mùa khô và mùa mưa) trong điều kiện trại vịt giống ở nước ta là hết sức quan trọng, chưa

được nghiên cứu. Nghiên cứu sự đề kháng và độ mẫn cảm với một số kháng sinh phổ biến

hiện nay của Salmonella phân lập từ vịt, có ý nghĩa thực tế đối với sản xuất. Kết quả nghiên

cứu trong điều kiện như vậy sẽ là cơ sở quan trọng để xây dựng quy trình phòng bệnh tổng

hợp cho vịt.

Để đáp ứng các yêu cầu trên đồng thời phù hợp với Dự án “Nghiên cứu chọn lọc tạo dòng và

đánh giá một số tổ hợp lai các giống vịt hướng thịt có năng suất và chất lượng cao”, chúng

tôi tiến hành đề tài “Xác định lưu hành Salmonella trên đàn vịt CV- SuperM nuôi tại trại vịt

giống VIGOVA”

VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Vật liệu nghiên cứu

Trên phân vịt, vịt con, trứng sát lò ấp (trứng chết tắc), mẫu nước ao, nước giếng uống.

Thu thập mẫu

Mẫu phân: Lấy phân tươi, lấy ngẫu nhiên, mỗi đàn vịt lấy 10%: Sử dụng Tampon hấp tiệt

trùng lấy phân lỗ huyệt vịt, cho vào lọ penicilline có môi trường nuôi cấy đem về phòng thí

nghiệm bảo quản tủ mát xét nghiệm trong vòng 3 ngày; Vịt con lọai, vịt con chết, trứng ung

sát, đem về phòng thí nghiệm nguyên con, nguyên quả.

Mẫu nước: Theo kỹ thuật lấy mẫu nước ao, nước giếng, mỗi mẫu lấy 1 lít.

Địa điểm và thời gian nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành tại Trại Vịt giống VIGOVA số 94/1056 Dương Quảng Hàm,

phường 17, quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh từ tháng 2 đến tháng 12/2003 và Trại Vịt giống

VIGOVA mở rộng (Trại Vịt giống Bình Dương) xã An Tây, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương

từ 6/2003 đến 9/2004

Phương pháp nghiên cứu

Thiết kế khảo sát: Như Bảng 1

Yếu tố khảo sát: Loại mẫu là trứng sát của các lò ấp, vịt con, phân vịt; Mùa vụ: mùa mưa và

mùa khô; Yếu tố vệ sinh: vệ sinh tốt và vệ sinh chưa tốt.

Ghi chú và giải thích: Trại vịt giống VIGOVA tại Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh thành lập năm

1988, cho đến cuối năm 2003 thì ngừng họat động nuôi vịt do thực hiện quyết định di dời các

cơ sở chăn nuôi ra khỏi thành phố Hồ Chí Minh. Tại đây áp dụng chế độ phun thuốc sát trùng

1 lần/tháng bằng Lindores-30 và formalin. Qua nhiều năm, mức độ ô nhiễm tại đây tăng dần,

ít nhiều ảnh hưởng đến sự nhiễm khuẩn ở vịt. Trước khi dịch cúm gia cầm xẩy ra ở nước ta,

Trại đã chủ động di dời đến địa điểm mới tại Bến cát, Bình Dương. Tại đây, Trại áp dụng lịch

phun phòng tẩy uế 2 lần/tuần bằng thuốc sát trùng BKA và Benkocide đều của Cty Thuốc

Thú y T.W (Cty NAVETCO), điều kiện vệ sinh duy trì khá tốt, cộng với trại mới xây dựng sự

ô nhiễm chưa tích tụ nhiều. Cho nên, sự khác biệt lớn nhất giữa 2 trại chính là điều kiện vệ

sinh thú y. Cho nên chúng tôi sử dụng khái niệm Yếu tố vệ sinh và chia 2 cấp độ là vệ sinh

tốt và vệ sinh mức bình thường để tiện so sánh.

NGUYỄN NGỌC HUÂN –Sự luu hành Salmonella ...

Nội dung nghiên cứu

Chỉ tiêu theo dõi: Xác định tỷ lệ nhiễm Salmonella ở mẫu xét nghiệm (phân vịt, vịt con, trứng

sát lò ấp, nước ao, nước giếng); Phân lập định danh vi khuẩn thu được; Làm kháng sinh đồ.

Tỷ lệ nhiễm Salmonella trong các mẫu xét nghiệm là tỷ số phần trăm (%) số mẫu dương tính

trên tổng mẫu xét nghiệm.

Bảng 1. Thiết kế khảo sát mẫu xét nghiệm

Điều kiện vệ sinh Loại mẫu Mùa Số lượng mẫu

Không P-VD Khô 24

Có P-VD Khô 15

Có P-VD Khô 10

Không P-VD Mưa 32

Không P-VD Mưa 27

Có P-VD Mưa 21

Không P-HB Mưa 20

Không P-HB Mưa 22

Có P-HB Mưa 15

Không P-HB Khô 21

Có P-HB Khô 20

Có P-HB Khô 15

Không P-VC Mưa 22

Không P-VC Mưa 17

Có P-VC Mưa 15

Có P-VC Khô 21

Không P-VC Khô 18

Có P-VC Khô 17

Không TS Mưa 25

Có TS Mưa 7

Không TS Khô 27

Không TS Khô 11

Có TS Khô 10

Không VC Mưa 10

Không VC Mưa 6

Có VC Mưa 6

Có VC Khô 5

Có VC Khô 8

Không VC Khô 6

Tổng cộng - - 498

Ghi chú các chữ viết tắt

P-VD: Phân vịt đẻ; P-HB: Phân vịt hậu bị; P-VC: Phân v ịt con; TS: Trứng sát;

VC: Vịt con; Có và không là 2 cấp độ vệ sinh ; Dry và Raining là mùa khô và mùa mưa.

VIỆN CHĂN NUÔI - Tạp chí Khoa học Công nghệ Chăn nuôi - Số 14-Tháng 10-2008

Phương pháp nghiên cứu

Phân lập định danh vi khuẩn trong mẫu xét nghiệm: Phân lập theo sơ đồ của Edward P.R.,

Ewing W.H. có tham khảo phương pháp của Murray C.J., Barton M., Carter M.E. và

Chengappa M.M., Sử dụng phương pháp diệt pha của Verma J.C., Định danh vi khuẩn với các

kháng huyết thanh chuẩn và phản ứng sinh hóa đặc trưng theo sơ đồ của Kauffmann-White.

Kháng sinh đồ:Bằng phương pháp khuếch tán trên thạch có đĩa kháng sinh; giấy kháng sinh

đồ của Hãng Sanofi.

Xử lý số liệu

Số liệu về tỷ lệ nhiễm Salmonella được chuyển đổi sang arcsine (tỷ lệ nhiễm +1) và xử lý

bằng phần mềm SAS theo mô hình. GLM.

KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

Tỷ lệ nhiễm Salmonella trên mẫu xét nghiệm

Xét nghiệm tổng cộng 498 mẫu, bao gồm 110 mẫu phân vịt con, 113 mẫu phân vịt hậu bị, 129

mẫu phân vịt đẻ, 105 mẫu trứng sát lò ấp, 41 mẫu vịt con, 2 mẫu nước ao nuôi vịt và 2 mẫu

nước giếng, kết quả như sau. Tỷ lệ nhiễm Salmonella ở các mẫu xét nghiệm ở Bảng 2.

Bảng 2. Tỷ lệ nhiễm Salmonella trên mẫu xét nghiệm

TT Loại mẫu Số mẫu XN Số (+) Tỷ lệ (%)

1 Phân vịt con 110 12 10,91

2 Phân vịt hậu bị 113 4 3,54

3 Phân vịt đẻ 129 6 4,65

4 Trứng sát 105 17 16,19

5 Vịt con 41 5 12,19

6 Nước giếng 2 0 0

7 Nước ao 2 0 0

Tổng cộng 498 44 8,83

Kết quả Bảng 2 cho thấy, tỷ lệ phân lập Salmonella ở các mẫu xét nghiệm tại Trại Vịt giống

VIGOVA theo phương thức nuôi nhốt thấp hơn so với kết quả của Trần Xuân Hạnh và cs

(1999) đã nghiên cứu tại Long An, Đồng Tháp và TP.Hồ Chí Minh thì vịt nuôi chăn thả ngoài

đồng có tỷ lệ (%) phát hiện nhiễm Salmonella ở mẫu phân vịt đẻ, phân vịt con, trứng chết

phôi lần lượt tương ứng là 8,8; 24,7 và 31,3%. Sự khác biệt này có lẽ là do điều kiện và

phương thức chăn nuôi khác nhau nên kết quả nhiễm khác nhau.

Tỷ lệ này trong các nghiên cứu ở nước ngoài cũng tương tự như của chúng tôi. Chẳng hạn,

4,6% số vịt kiểm tra và 20% số trại vịt ở Đài Loan bị nhiễm Salmonella (Tsai HJ và Hsiang

PH, 2001); tỷ lệ nhiễm Salmonella ở ngan, vịt tại Anh Quốc dao động từ 1,5% (năm 2001)

đến 10,5% (năm 2003)

(Nguồn DEFRA1, Anh Quốc)

Tỷ lệ nhiễm Salmonella ở các lọai mẫu xét nghiệm

NGUYỄN NGỌC HUÂN –Sự luu hành Salmonella ...

Kết quả phân tích (tính theo arcsine của tỷ lệ nhiễm) theo mô hình GLM cho kết quả Bảng 3

Bảng 3. So sánh tỷ lệ nhiễm Salmonella ở các loại mẫu xét nghiệm

Loại mẫu

n Mean

(%)

Mean

(Arcsine)

Phân vịt đẻ 129 4,65(a) 1.3281(a) 0,045

Phân vịt HB 113 3,54(a) 1.3999(a) 0,045

Phân vịt con

110 10,91(b) 1.1569(b) 0,044

Trứng sát 105 16,19(b) 1.1501(b) 0,044

Vịt con 41 12,19(b) 1.1243(b) 0,044

0,006

Các giá trị có cùng chữ cái (trong cùng cột) thì không khác nhau (P=0,006)

Kết quả Bảng 3 cho thấy, tỷ lệ nhiễm Salmonella ở các lọai mẫu khác nhau thì khác nhau

(P=0,006). Tỷ lệ nhiễm (%) cao nhất là ở trứng sát lò ấp, giảm dần ở vịt con, phân vịt con,

phân vịt đẻ, phân vịt hậu bị tương ứng là 16,19; 12,19; 10,05; 4,65 và 3,54. Nhận thấy có 2

nhóm mẫu xét nghiệm: nhóm (1) gồm mẫu phân vịt con, vịt con và trứng sát lò ấp và nhóm

(2) gồm phân vịt đẻ và phân vịt hậu bị. Tỷ lệ nhiễm (%) Salmonella các lọai mẫu trong cùng

nhóm là tương đương (P=0,006); tuy nhiên, giữa 2 nhóm thì khác nhau (P=0,006).

Kết quả này phù hợp với nghiên cứu của Trần Xuân Hạnh và cs (1999), cho rằng, Salmonella

tìm thấy ở trứng chết phôi là cao nhất, sau đến ở phân vịt con, rồi đến ở phân vịt đẻ. So sánh

tỷ lệ nhiễm Salmonella, có thể nhận xét, vịt con nhiễm Salmonella cao hơn so với vịt đẻ và vịt

hậu bị. Vì vậy, cần tăng cường các biện pháp phòng bệnh thương hàn ở vịt, nhất là vịt con

Tỷ lệ nhiễm theo mùa vụ (Ảnh hưởng yếu tố mùa vụ đến tỷ lệ nhiễm Salmonella ở vịt)

Bảng 4. Tỷ lệ nhiễm Salmonella theo mùa trong năm

Lọai mẫu

Mùa

(+)

Mean

(%)

Mean

(Arcsine)

Phân vịt đẻ Khô 49 1 2,04

Phân vịt đẻ Mưa 80 5 6,25

Phân vịt hậu bị Khô 57 3 5,26

Phân vịt hậu bị Mưa 56 1 1,78

Phân v ịt con Khô 54 9 16,67

Phân v ịt con Mưa 56 3 5,36

Trứng sát lò ấp Khô 57 14 24,56

Trứng sát lò ấp Mưa 48 3 6,25

Vịt con Khô 22 4 18,18

Vịt con Mưa 19 1 5,26

Chung Khô 228 9 3,95(a) 1,35 0,028

Chung Mưa 270 35 12,96(b) 1,11 0,028

Các gíá trị có cùng chữ cái thì không khác nhau (P<0,0001)

Tỷ lệ nhiễm Salmonella mùa khô và mùa mưa khác nhau một cách rõ rệt (P<0,0001), cụ thể

như Bảng 4.

Đề tài: Xác định lưu hành Salmonella trên đàn vịt CV-SuperM nuôi tại trại vịt giống VIGOVA

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

Xác nhận đăng nhập

Đăng nhập từ tài khoản này?

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi