SV : Đ ng Bá Bình -L p CĐKTDN K2.2/1ặ ớ
1. Tâm lý h cọ
Tâm lý: Là t t c nh ng hi n t ng tinh th n n y sinh trong đ u óc con ng i, g nấ ả ữ ệ ượ ầ ả ầ ườ ắ
li n và đi u hành m i hành đ ng, ho t đ ng c a con ng i.ề ề ọ ộ ạ ộ ủ ừơ
(Hi n t ng tâm lý là hi n t ng có c s t nhiên là ho t đ ng th n kinh và ho tệ ượ ệ ượ ơ ở ự ạ ộ ầ ạ
đ ng n i ti t, đ c n y sinh b ng ho t đ ng s ng c a t ng ng i và g n bó m t thi t v iộ ộ ế ượ ả ằ ạ ộ ố ủ ừ ườ ắ ậ ế ớ
các quan h xã h i.)ệ ộ
Tâm lý h c: Là khoa h c v các hi n t ng tâm lý. Nó nghiên c u các quy lu t n yọ ọ ề ệ ượ ứ ậ ả
sinh v n hành và phát tri n c a các hi n t ng tâm lý trong ho t đ ng đa d ng di n ra trongậ ể ủ ệ ượ ạ ộ ạ ễ
cu c s ng hàng ngày c a m i con ng iộ ố ủ ỗ ườ
Tâm lý h c là khoa h c nghiên c u các hi n t ng tâm lý. Nó nghiên c u các quy lu tọ ọ ứ ệ ượ ứ ậ
n y sinh, v n hành và phát tri n c a các hi n t ng tâm lý trong ho t đ ng s ng đa d ng,ả ậ ể ủ ệ ượ ạ ộ ố ạ
di n ra trong cu c s ng hàng ngày c a m i ng i. S ra đ i c a tâm lý h c v i t cách m tễ ộ ố ủ ỗ ườ ự ờ ủ ọ ớ ư ộ
khoa h c đ c l p là k t qu t t y u c a s phát tri n lâu dài c a nh ng t t ng tri t h c,ọ ộ ậ ế ả ấ ế ủ ự ể ủ ữ ư ưở ế ọ
nh ng quan đi m tâm lý trong tr ng kỳ l ch s và s phát tri n c a nhi u lĩnh v c khoa h cữ ể ườ ị ử ự ể ủ ề ự ọ
khác
2.lý do h c tâm lý h cọ ọ
Giúp ta n m đ c nh ng ki n th c c b n c a Tâm lý h c đ không ch ng d ng trongắ ượ ữ ế ứ ơ ả ủ ọ ể ỉ ứ ụ
cu c s ng mà còn lĩnh h i đ c nh ng ki n th c làm c s đ ti p c n chuyên đ Tâm lýộ ố ộ ượ ữ ế ứ ơ ở ể ế ậ ề
h c qu n lý sau này. ọ ả
Khi nghiên c u v hành vi trong s thay đ i c a con ng i, các nhà tâm lý h c cũng đã ch rõứ ề ự ổ ủ ườ ọ ỉ
m c đ khó, d và m c đ th i gian nhanh, ch m trong s bi n đ i hành vi con ng i nhứ ộ ễ ứ ộ ờ ậ ự ế ổ ườ ư
sau:
- Nh ng v n đ thu c v tri th c con ng i là d thay đ i nh t.ữ ấ ề ộ ề ứ ườ ễ ổ ấ
- Nh ng v n đ thu c v thái đ con ng i d thay đ i c p th 2.ữ ấ ề ộ ề ộ ườ ễ ổ ở ấ ứ
- Nh ng thay đ i thu c hành vi cá nhân c p đ th 3.ữ ổ ộ ở ấ ộ ứ
- Nh ng thay đ i thu c hành vi t p th là khó thay đ i nh t và th i gian lâu nh t.ữ ổ ộ ậ ể ổ ấ ờ ấ
cung c p cho các thành viên trong c ng đ ng xã h i h th ng các chu n m c xã h i b ngấ ộ ồ ộ ệ ố ẩ ự ộ ằ
nhi u cách và b ng nhi u ph ng ti n nh ph ng ti n thông tin đ i chúng, giáo d c trongề ằ ề ươ ệ ư ươ ệ ạ ụ
nhà tr ng, và do các l c l ng xã h i ti n hành. Có nhi u chu n m c đ o đ c xã h i trườ ự ượ ộ ế ề ẩ ự ạ ứ ộ ở
thành thói quen truy n th ng c a l i s ng Vi t nam, nh ng hi n nay, trong đi u ki n xã h iề ố ủ ố ố ệ ư ệ ề ệ ộ
hi n đ i l i b mai m t. Ví d nh kính tr ng ng i già, tôn s tr ng đ o, kính trên nh ngệ ạ ạ ị ộ ụ ư ọ ườ ư ọ ạ ườ
d i, th ng ng i nh th th ng thân v.v.. S dĩ nh v y b i vì m t m t công tác giáoướ ươ ườ ư ể ươ ở ư ậ ở ộ ặ
d c c a chúng ta có nh ng y u kém và không th ng xuyên. M t khác, s tr ng ph t đ iụ ủ ữ ế ườ ặ ự ừ ạ ố
v i cá nhân vi ph m t ra không kiên quy t nên kém hi u l c.ớ ạ ỏ ế ệ ự
Tâm lý h c coi con ng i là m t ch th tích c c ch không ph i là m t cá th ch thích nghiọ ườ ộ ủ ể ự ứ ả ộ ể ỉ
th đ ng v i môi tr ng theo ki u con v t. Hành vi c a con ng i bao gi cũng có m c đíchụ ộ ớ ườ ể ậ ủ ườ ờ ụ
và h ng đ n m c đích thông qua s thúc đ y c a đ ng c . Đ th y rõ quá trình tâm lý làmướ ế ụ ự ẩ ủ ộ ơ ể ấ
xu t hi n hành vi cá nhân, hay nói cách khác xem xét ngu n g c và nguyên nhân xu t hi nấ ệ ồ ố ấ ệ
hành vi c a con ng i chúng ta có th khái quát hoá b ng s đ sau đây:ủ ườ ể ằ ơ ồ
Đ ng c thúc đ yộ ơ ẩ
NHU C U M c đíchẦ ụ
Hành vi xu t hi nấ ệ
Tho mãnả
Nhu c u t o nên đ ng c th c đ y hành vi. Hành vi bao gi cũng h ng đ n m c đích.ầ ạ ộ ơ ứ ẩ ờ ướ ế ụ
M c đích là đ i t ng c a nhu c u mà con ng i c n tho mãn, chi m đo t, s d ngụ ố ượ ủ ầ ườ ầ ả ế ạ ử ụ
ho c xác l p s h u.ặ ậ ở ữ
Trang 1
SV : Đ ng Bá Bình -L p CĐKTDN K2.2/1ặ ớ
V i s phân tích trên chúng ta th y r ng s dĩ hành vi xu t hi n là do có nhu c u mu nớ ự ấ ằ ở ấ ệ ầ ố
đ t đ c m t m c đích nào đó. Đ đ t đ c m c đích nào đó thì con ng i ph i ti nạ ượ ộ ụ ể ạ ượ ụ ườ ả ế
hành các hành đ ng n i ti p nhau m t cách t ng đ i, nh hành đ ng h ng đích, hànhộ ố ế ộ ươ ố ư ộ ướ
đ ng th c hi n m c đích.ộ ự ệ ụ
Nh v y, hành vi bao g m m t chu i n i ti p nhau m t cách t ng đ i nh m đ t đ cư ậ ồ ộ ỗ ố ế ộ ươ ố ằ ạ ượ
m c đích đ tho mãn nhu c u c a con ng i.ụ ể ả ầ ủ ườ
Tuy nhiên, trong th c t , không ph i lúc nào con ng i cũng hi u h t đ c hành vi c aự ế ả ườ ể ế ượ ủ
mình. Có nh ng tr ng h p sau khi hành vi xu t hi n chúng ta không hi u đ c t i saoữ ườ ợ ấ ệ ể ượ ạ
chúng ta l i làm nh v y. Đó là tr ng h p liên quan đ n v n đ mà tâm lý h c g i là vôạ ư ậ ượ ợ ế ấ ề ọ ọ
th c, đã đ c nhà tâm lý h c n i ti ng ng i Áo, Freud, nghiên c u và xác l p nênứ ượ ọ ổ ế ườ ứ ậ
thuy t ếPhân tâm h c. ọÔng phân tích và ch ng minh r ng không ph i lúc nào con ng iứ ằ ả ườ
cũng hi u đ c nhu c u nào đã thúc đ y nên hành vi. Có nh ng hành vi ch u s đi uể ượ ầ ẩ ữ ị ự ề
khi n c a ti m th c ho c vô th c. Theo Freud, ti m th c hay m t ph n c a vô th c cũngể ủ ề ứ ặ ứ ề ứ ộ ầ ủ ứ
chính là cái tr c đây đã đ c ý th c, sau đó b lãng quên trong m t nhà kho. Trong nh ngướ ượ ứ ị ộ ữ
đi u ki n nh t đ nh thì ti m th c hay vô th c “tr i d y” t o thành đ ng c thúc đ y hànhề ệ ấ ị ề ứ ứ ỗ ậ ạ ộ ơ ẩ
vi xu t hi n. Đi u này chúng ta có th ví d nh hành vi c a nh ng ng i mông du.ấ ệ ề ể ụ ư ủ ữ ườ
Trang 2
NHU C UẦ
(c n ănầ)Hành đ ng ộ
th c hi n ự ệ
m c đíchụ
(Ăn th c ăn)ứ
Hành vi xu t hi nấ ệ
Tho mãnả
Hành đ ng ộ
h ng đíchướ
(Chu n b b a ẩ ị ữ
ăn)
Đ ng c thúc đ yộ ơ ẩ