2/9/2023
1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KẾ
TOÁN TÀI CHÍNH
Vai trò của kế toán.
1
Môi trường pháp lý của kế toán.
2
Các nguyên tắc kế toán cơ bản,
các yếu tố của BCTC và ghi nhận
các yếu tố của BCTC.
3
Sổ và hình thức ghi sổ kế toán
4
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
2
5Sơ lược Kế toán quốc tế
Mục tiêu của chương này là giúp cho người đọc
có một cái nhìn khái quát về:
vVai trò, đối tượng cung cấp thông tin của kế
toán nói chung và của kế toán tài chính nói
riêng.
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
3
vMôi trường pháp lý của kế toán bao gồm luật kế
toán, hệ thống chuẩn mực kế toán và chế độ kế
toán- đó là những nhân tố ảnh hưởng rất nhiều
đến công tác kế toán, đảm bảo cho hoạt động
của kế toán thực hiện đúng pháp luật.
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
4
2/9/2023
2
vNắm được các nguyên tắc kế toán cơ bản, các
yếu tố của báo cáo tài chính (BCTC) và việc ghi
nhân các yếu tố của BCTC.
vNhững quy định chung về sổ kế toán và trình tự
ghi sổ kế toán
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
5
•Quốc hội (2015). Luật kế toán Việt Nam số 88/2015/QH
•Bộ Tài chính (2007). Thông tư 161/2007/TT-BTC ban hành ngày
31/12/2007 hướng dẫn thực hiện 16 chuẩn mực kế toán.
•Bộ tài chính (2014). Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014.
•Khoa Kế toán, Bộ môn Kế toán tài chính (2017). Giáo trình Kế toán tài
chính (Quyển 1) dành cho các lớp chuyên ngành.
•Giáo trình Tài liệu giảng dạy kế toán tài chính 1
•Trần Thanh Nhàn. Bài giảng Kế toán tài chính 1
•http://www.sav.gov.vn/
•Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS)
•Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IAS)
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
6
•Quốc hội (2015). Luật kế toán Việt Nam số 88/2015/QH
•Bộ Tài chính (2007). Thông tư 161/2007/TT-BTC ban hành ngày
31/12/2007 hướng dẫn thực hiện 16 chuẩn mực kế toán.
•Bộ tài chính (2014). Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014.
•Khoa Kế toán, Bộ môn Kế toán tài chính (2017). Giáo trình Kế toán tài
chính (Quyển 1) dành cho các lớp chuyên ngành.
•Khoa Kế toán, Bộ môn Kế toán tài chính (2019)Giáo trình Tài liệu giảng
dạy kế toán tài chính 1
•Trần Thanh Nhàn. Bài giảng Kế toán tài chính 1
•http://www.sav.gov.vn/
•Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS)
•Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IAS)
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
7
•“Kế toán là việc thu thập, xử lý, kiểm tra, phân
tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính
dưới hình thức giá trị, hiện vật và thời gian lao
động”
(Luật kế toán Việt Nam-2015)
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
8
2/9/2023
3
Thời cổ đại
(3000 năm
TCN)
1494
Thời kỳ CM
công nghiệp
(TK 18) đến
nay
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
9
•Là những người phải thực hiện các đánh giá
và đưa ra quyết định kinh tế liên quan đến
tổ chức:
•Bên trong:
• Nhà quản trị
•Bên ngoài:
•Nhà đầu tư
•Chủ nợ
•Nhân viên
•Cơ quan nhà nước
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
10
•Việc ghi nhận và trình bày thông tin trên báo
cáo của kế toán tài chính đều bắt buộc phải
tuân thủ theo các chuẩn mực, nguyên tắc và
thông lệ kế toán đã được thừa nhận, bên
cạnh đó nó còn bị chi phối bởi định chế pháp
luật của nước sở tại.
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
11
Ở Việt Nam, tính pháp lệnh của kế toán ngày càng
được hoàn thiện và tăng cường tính pháp chế.
•Năm 1957 chế độ kế toán cho các ngành công
nghiệp và xây dựng cơ bản ra đời
•Ngày 1/1/1971 hệ thống tài khoản thống nhất lần
đầu tiên áp dụng trong toàn bộ nền kinh tế tại Việt
Nam
•Đến năm 1988, Pháp lệnh Kế toán - Thống kê ra đời
•Ngày 17/6/2003, Luật kế toán được ban hành, đánh
dấu một bước tiến dài trên con đường phát triển của
kế toán, là đỉnh cao của tính pháp lệnh kế toán.
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
12
2/9/2023
4
NGHỊ ĐỊNH KẾ TOÁN
Chuẩn mực
kế toán VN
(VAS)
Chế độ kế toán
Thông tư
200/2014/TT-BTC
Chế độ kế toán số
133/2016/TT-BTC
LUẬT KẾ TOÁN
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
13
•Luật kế toán:
Là văn bản pháp lý cao nhất về kế
toán, quy định những vấn đề mang tính nguyên
tắc và làm cơ sở nến tảng xây dựng Chuẩn mực
kế toán và Chế độ kế toán
•Nghị định : hướng dẫn thi hành luật
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
14
•Chuẩn mực kế toán Việt Nam: quy định và
hướng dẫn các nguyên tắc, nội dung, phương
pháp và thủ tục chung nhất làm cơ sở ghi chép
kế toán và lập BCTC; nhằm đạt được sự đánh giá
trung thực, hợp lý, khách quan về thực trạng tài
chính và kết quả kinh doanh của DN
•Chế độ kế toán
:hướng dẫn cụ thể phương pháp
ghi chép chứng từ, tài khoản, sổ kế toán và báo
cáo tài chính
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
15
1.3.1 Các nguyên tắc kế toán cơ bản:
•Cơ sở dồn tích (Accruals)
•Hoạt động liên tục (Going concern)
•Giá gốc (Cost)
•Phù hợp (Matching)
•Nhất quán (Consistent)
•Thận trọng (Prudence)
•Trọng yếu (Materiality)
16
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
2/9/2023
5
•Mọi nghiệp vụ kinh tế được ghi nhận khi phát sinh,
được trình bày trên BCTC của kỳ phát sinh, không
căn cứ vào thời điểm thu hoặc chi tiền.
•Các yếu tố của BCTC (tài sản, nợ phải trả,
doanh thu, chi phí) được ghi nhận khi thỏa mãn
định nghĩa và điều kiện ghi trong chuẩn mực kế
toán.
•Các BCTC (ngoại trừ Báo cáo lưu chuyển tiền
tệ) đều được lập trên cơ sở dồn tích.
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
17
VD
•Cty An Bình ký hợp đồng mua NVL vào 19/12/X.
•NVL được giao và nhập kho vào 23/12/X.
•Hóa đơn được gửi DN đến vào 9/1/X+1.
•Tiền được chuyển khoản vào 23/2/X+1, ngân
hàng đã gửi giấy báo Nợ.
Ø Khi nào ghi tăng NVL?
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
18
VD:
Năm N: chi 100đ mua hàng, sau đó bán lô hàng
này với giá 120đ nhưng chưa thu tiền
Năm N+1: không bán được hàng nhưng thu được
120 đ khách hàng mua năm trước trả.
ØLợi nhuận năm N, N+1 là bao nhiêu?
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
19
Báo cáo tài chính phải được lập trên cơ sở giả
định là doanh nghiệp đang hoạt động liên tục và sẽ
tiếp tục hoạt động kinh doanh bình thường trong
tương lai gần.
Nếu báo cáo tài chính không được lập trên cơ sở
hoạt động liên tục, thì sự kiện này cần được nêu rõ,
cùng với cơ sở dùng để lập báo cáo tài chính và lý
do khiến cho doanh nghiệp không được coi là đang
hoạt động liên tục.
Biên soạn: ThS.Trần Thanh Nhàn
20