1
Chương 7
KẾ TOÁN THUẾ
THU NHẬP DOANH NGHIỆP
Trường Đại học Mở TPHCM –Khoa Kế toán Kiểm toán MỤC TIÊU
Trình bày các khái niệm và nguyên tắc cơ bản
của lợi nhuận kế toán và thu nhập tính thuế.
Giải thích và vận dụng được khái niệm chênh
lệch tạm thời, giá trị ghi sổ và cơ sở tính thuế của
tài sản và nợ phải trả.
Tính được chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
Xử lý trên hệ thống tài khoản kế toán các nghiệp
vụ về thuế thu nhập doanh nghiệp.
Trình bày thông tin liên quan đến thuế TNDN hiện
hành và thuế TNDN hoãn lại trên BCĐKT và
BCKQHĐKD
NỘI DUNG
Các quy định pháp lý
Các khái niệm và nguyên tắc cơ bản
Trình bày thông tin liên quan trên BCĐKT và
BCKQHĐKD
Ứng dụng trên hệ thống tài khoản kế toán
CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LÝ
VAS 17- Thuế thu nhập doanh nghiệp
Thông tư 200/2014/TT-BTC- Hướng dẫn chế độ kế toán
Luật thuế TNDN
•Luật số 71/2014/QH13 (sửa đổi, bổ sung Luật về thuế TNDN số
14/2008/QH12, Luật thuế TNDN số 32/2013/QH13 và các Luật thuế GTGT,
Thuế TNCN …)
Nghị định:
•Nghị định 12/2015/NĐ-CP (hướng dẫn Luật số 71/2014/QH13)
Thông tư
• Thông tư 26/2015/TT-BTC ngày 27 tháng 02 năm 2015 (hướng dẫn Nghị
định 12/2015/NĐ-CP; bổ sung một số điều của TT 39/2014/TT-BTC)
•Thông tư 96/2015/TT-BTC ngày 22 tháng 06 năm 2015 (hướng dẫn
Nghị định 12/2015/NĐ-CP; bổ sung một số điều của TT 78/2014/TT-BTC, TT
119/2014/TT-BTC, TT 151/2014/TT-BTC)
2
CÁC KHÁI NIỆM VÀ NGUYÊN TẮC CƠ BẢN
•Một số khái niệm liên quan
• Chênh lệch số liệu kế toán và
số liệu tính thuế TNDN
• Ghi nhận chi phí thuế TNDN
hiện hành
• Ghi nhận chi phí thuế TNDN
hoãn lại
MỘT SỐ KHÁI NIỆM
Lợi nhuận kế toán: Là lợi nhuận hoặc lỗ của
một kỳ, trước khi trừ thuế thu nhập doanh
nghiệp, được xác định theo quy định của chuẩn
mực kế toán và chế độ kế toán.
Thu nhập chịu thuế:Là thu nhập tính thuế thu
nhập doanh nghiệp của một kỳ, được xác định
theo qui định của Luật thuế TNDN hiện hành và
là cơ sở để tính thuế thu nhập doanh nghiệp
phải nộp (hoặc thu hồi được).
MỘT SỐ KHÁI NIỆM (tiếp)
Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (hoặc thu
nhập thuế thu nhập doanh nghiệp):Là tổng chi
phí thuế thu nhập hiện hành và chi phí thuế thu
nhập hoãn lại (hoặc thu nhập thuế thu nhập hiện
hành và thu nhập thuế thu nhập hoãn lại) khi xác
định lợi nhuận hoặc lỗ của một kỳ.
MỘT SỐ KHÁI NIỆM (tiếp)
Thuế thu nhập hiện hành : Là số thuế TNDN
phải nộp tính trên thu nhập tính thuế và thuế
suất thuế TNDN của năm hiện hành.
oChi phí thuế TNDN hiện hành
3
Ví dụ 1
oChỉ tiêu Tổng lợi nhuận kế toán trước thuế
trên BCKQHĐKD năm 20x1 của cty ABC là
4.000 triệu đồng.
oThu nhập tính thuế trong năm 20x1 là 4.100
triệu đồng
oThuế suất thuế TNDN là 20%
Hãy tính chi phí thuế TNDN hiện hành và nêu
cách ghi nhận của kế toán đối với khoản chi phí
này.
MỘT SỐ KHÁI NIỆM (tiếp)
Thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại
• Chi phí thuế TNDN hoãn lại là số thuế TNDN sẽ
phải nộp trong tương lai
oThuế thu nhập hoãn lại phải trả:Là thuế TNDN sẽ
phải nộp trong tương lai tính trên các khoản chênh
lệch tạm thời chịu thuế thu nhập doanh nghiệp trong
năm hiện hành.
• Thu nhập thuế TNDN hoãn lại là khoản khi giảm
chi phí chi phí thuế TNDN hoãn lại
oTài sản thuế thu nhập hoãn lại:Là thuế thu nhập
doanh nghiệp sẽ được hoàn lại trong tương lai tính
trên các khoản: chênh lệch tạm thời được khấu trừ;
...
Ví dụ 2:
Sử dụng số liệu của ví dụ 1:
Khoản chênh lệch giữa giữa lợi nhuận kế toán và
thu nhập tính thuế là do phát sinh khoản chênh
lệch tạm thời được khấu trừ là 100
Hãy xác định chi phí thuế TNDN hoãn lại (thu
nhập thuế TNDN hoãn lại) nêu cách ghi nhận
của kế toán đối với khoản chi phí (thu nhập)
này.
Ví dụ 3:
Sử dụng lại số liệu của ví dụ 1:
Khoản chênh lệch giữa giữa lợi nhuận kế toán và
thu nhập tính thuế là do phát sinh:
-Khoản chênh lệch tạm thời được khấu trừ là
300 triệu đồng
-Khoản chênh lệch tạm thời chịu thuế là 200
triệu đồng.
Hãy xác định chi phí thuế TNDN hoãn lại (thu
nhập thuế TNDN hoãn lại) và nêu cách ghi
nhận của kế toán đối với các khoản chi phí (thu
nhập) này.
4
Vì sao khác biệt?
Doanh thu
theo kế toán
Chi phí
theo kế toán
LN kế toán
Doanh thu
theo luật thuế
Chi phí
được trừ
Thu nhập chịu thuế
Luật Kế toán, Chế độ kế toán Luật thuế TNDN
Lý do sự khác biệt
Cơ sở dồn tích và nguyên tắc phù hợp trong kế
toán;
Nguyên tắc thận trọng trong kế toán;
Yêu cầu công bằng trong các quy định pháp lý;
Chính sách của Nhà nước về thuế từng thời kỳ;
Sự lựa chọn để tối ưu hóa thuế của doanh
nghiệp.
Ví dụ 4
Năm 20x1, doanh nghiệp A chi tiền mặt 60 triệu đồng
để mua vật liệu phụ nhưng không có hóa đơn,chứng
từ đầy đủ.
Hãy xác định:
-Chi phí không có hóa đơn có được kế toán ghi nhận
là chi phí kế toán?
-Thu nhập tính thuế lớn (nhỏ) hơn lợi nhuận kế toán?
Ví dụ 5
Ngày 25/12/20x1 doanh nghiệp Bxuất hóa đơn
và nhận ứng trước cho một hợp đồng tư vấn 500
triệu đồng.Hợp đồng sẽ được thực hiện trong
năm 20x2.
Năm 20x2, doanh nghiệp B hoàn tất cung cấp
dịch vụ cho hợp đồng tư vấn trên, tổng giá trị
được quyết toán là 1.000 triệu đồng.
Hãy tính xác định các chỉ tiêu sau:
20x1 20x2 Cộng 2 năm
Lợi nhuận kế toán 30.000 30.000
Thu nhập tính thuế
5
Ví dụ 6
Năm 20x0, cty A mua xe hơi dùng cho dịch vụ
cho thuê đám cưới,thời gian sử dụng là 10
năm, nguyên giá 2.000 triệu,giả sử giá trị thanh
lý là 0. Theo doanh nghiệp, lợi ích mang lại của
chiếc xe giảm dần theo thời gian nên phương
pháp khấu hao theo số dư giảm dần là phù
hợp. Tuy nhiên, theo thuế, tài sản trên không đủ
điều kiện được khấu hao theo số dư giảm dần
mà chỉ được khấu hao theo đường thẳng.
Hãy xác định ảnh hưởng của chính sách khấu
hao của cty đến Thu nhập tính thuế năm 20x0?
Kế toán xử lý sự khác biệt?
Kế toán không tổ chức 2hệ thống sổ:Một hệ
thống để phục vụ cho việc lập BCTC và một hệ
thống phục vụ cho lập báo cáo thuế TNDN.
Kế toán chỉ tổ chức MỘT hệ thống sổ kế toán
để phục vụ cho việc lập BCTC.
Quan điểm của thuế
Thừa nhận sự khác biệt và đó là cơ sở của
việc đưa ra Tờ khai tự quyết toán thuế trong đó
nội dung cơ bản là điều chỉnh từ lợi nhuận kế
toán sang thu nhập chịu thuế;
BÁO CÁO KẾT QUẢ
HOẠT ĐỘNG KINH
DOANH
LN trước thuế
CP Thuế TNDN hiện hành
CP thuế TNDN hoãn lại
LN sau thuế
TỜ KHAI
QUYẾT TOÁN
THUẾ TNDN
LN kế toán
Điều chỉnh chênh lệch
Thu nhập tính thuế
Thuế TNDN phải nộp
MỐI QUAN HỆ GIỮA BCKQHĐKD &
BÁO CÁO QUYẾT TOÁN THUẾ TNDN