1
CH
CHCH
CHƯƠNG
NG NG
NG 2
22
2
THAY
THAY THAY
THAY ĐỔI CHÍNH SÁCH K
I CHÍNH SÁCH KI CHÍNH SÁCH K
I CHÍNH SÁCH KẾTOÁN,
TOÁN, TOÁN,
TOÁN,
ƯỚC TÍNH K
C TÍNH KC TÍNH K
C TÍNH KẾTOÁN VÀ CÁC SAI SÓT
TOÁN VÀ CÁC SAI SÓTTOÁN VÀ CÁC SAI SÓT
TOÁN VÀ CÁC SAI SÓT
(VAS 29, IAS 8)
(VAS 29, IAS 8)(VAS 29, IAS 8)
(VAS 29, IAS 8)
M
MM
MỤC TIÊU
C TIÊUC TIÊU
C TIÊU
Chương này giúp người học:
Phân biệtđược sai sót trong KT, thay đổi CSKT, thay đổi
ước tính KT
Vận dụng được PP điều chỉnh hồi tốvà điều chỉnh phi hồi tố
Nắmđược cách trình bày BCTC những thông tin liên quan
do điều chỉnh sai sót năm trước, thay đổi CSKT, ước tính
KT
N
NN
NỘI DUNG
I DUNG I DUNG
I DUNG
1. SAI SÓT TRONG KẾ TOÁN
2. THAY ĐỔI CHÍNH SÁCH KẾTOÁN
3. THAY ĐỔIƯỚC TÍNH KẾTOÁN
1. SAI SÓT TRONG KẾ TOÁN
4
1. Các khái niệm cơ bản
2. Phân loại sai sót
3. Nguyên tắc điều chỉnh sai sót
4. Phương pháp điều chỉnh sai sót
5. Trình bày sai sót của các năm trước
2
1.1. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Bỏ sót hoặc sai sót trọng yếu:
Việc bỏ sót hoặc sai sót được coi là trọng yếu nếu
chúng có thể làm sai lệch đáng kể BCTC, làm ảnh hưởng
đến quyết định kinh tế của người sử dụng BCTC.
Mức độ trọng yếu phụ thuộc vào quy mô và tính
chất của các bỏ sót hoặc sai sót được đánh giá trong
hoàn cảnh cụ thể. Quy mô, tính chất của khoản mục là
nhân tố quyết định đến tính trọng yếu.
5
Điều chỉnh hồi tố:
Là việc điều chỉnh những ghi nhận,
xác định giá trị và trình bày các
khoản mục của BCTC như thể các
sai sót của kỳ trước chưa hề xảy
ra.
-Điều chỉnh lại số liệu so sánh của
các kỳ trước (BCTC năm hiện tại và
các năm trước)
-Điều chỉnh lại số dư đầu năm các
TK bị ảnh hưởng trên sổ KT năm
hiện tại
6
1.1. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Điều chỉnh phi hồi tố:
Điều chỉnh sai sót được thực hiện
trong kỳ hiện tại và những ảnh
hưởng của nó được phản ánh chỉ
trong BCTC năm hiện hành và
những năm tương lai.
-BCTC những năm trước không
xem lại
-Số dư đầu năm các TK không
xem lại
Sai sót do tính
toán
Là sai sót do tính nhầm dẫnđến việc ghi nhận sai, nhưtính
nhầm giá trịtài sản, khoản phải thu, nợphải trả, chi phí,…
Bỏquên
không ghi
nhận giao
dịch kinh tế
Bỏquên không ghi nhận một hoặc một vài giao dịch nhưmua
TSCĐ nhưng bỏquên chưa ghi sổTSCĐ; bán hàng nhưng
chưa ghi nhận doanh thu và khoản phải thu…
Hiểu sai hoặc
diễn giải sai
các sựviệc
Là sai sót do hiểu sai các sựviệc, như đối với TSCĐ đã khấu
hao hết giá trịnhưng vẫn tiếp tục sửdụng vào SXKD thì không
được trích dẫn khấu hao nhưng DN hiểu sai lạiđánh giá lại và
tiếp tục trích khấu hao.
Gian lậnLà sai sót do cốý gây ra, như: che dấu tình hình hoạtđộng kinh
(che dấu doanh thu, che dấu thâm lạm tài sản…)
7
1.1. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Phân loại sai sót ảnh hưởng đến các khoản mục trên BCTC
8
Chỉ ảnh hưởng
BCĐKT
Chỉ ảnh hưởng
BCKQHĐKD
1.2. PHÂN LOẠI SAI SÓT
Do ghi nhầm TK, bỏ quên
không ghi nhận nghiệp vụ liên
quan TS/NV => cần bút toán
điều chỉnh các KM trong BCĐKT
bị ảnh hưởng
Do phân loại sai DT/CP (như
thay vì ghi Nợ TK DT, lại ghi Nợ
TK CP) => chưa AH đến Lợi
nhuận => không cần có bút
toán điều chỉnh nếu phát hiện
sai sót ở năm sau. Tuy nhiên,
khi lập BCTC dạng so sánh phải
điều chỉnh số liệu
3
Phân loại sai sót ảnh hưởng đến các khoản mục trên BCTC
9
Ảnh hưởng cả BCĐKT và BCKQHĐKD
1.2. PHÂN LOẠI SAI SÓT
Sai sót tự cân bằng: làm
tăng/giảm LN thuần năm này và
làm giảm/tăng LN thuần năm tiếp
theo (ví dụ: ghi nhầm chi phí lãi
vay của năm N qua năm N+1) =>
không cần có bút toán điều chỉnh.
Tuy nhiên, khi lập BCTC dạng so
sánh phải điều chỉnh
Sai sót không tự cân bằng: làm
tăng/giảm LN thuần của 1 niên độ
(ví dụ: CP KH tính vào chi phí
SXKD quá nhỏ cho đến khi có bút
toán điều chỉnh khi thanh lý/
nhượng bán/khấu hao hết)
Nguyên tắc điều chỉnh sai sót
1) Sai sót của các năm hiện tại phát hiện ngay trong năm đó
phải điều chỉnh trước khi công bố BCTC
PP sửa chữa sai sót trên sổ kế toán:
-PP cải chính
-PP ghi số âm
-PP ghi bổ sung
10
1.3. NGUYÊN TẮC ĐIỀU CHỈNH SAI SÓT
2) Sai sót trọng yếu của các năm trước: phải được điều chỉnh hồi tố
kể từ năm có sai sót phát sinh, trừ khi không thể xác định được
AH của sai sót của từng năm hay AH lũy kế của sai sót.
–Điều chỉnh lại số liệu “CỘT so sánh” trên BCTC (nếu sai sót
thuộc kỳ lấy số liệu so sánh)
–Điều chỉnh số dư đầu năm của các TK trên BCĐKT (nếu sai
sót thuộc kỳ trước kỳ lấy số liệu so sánh)
11
1.3. NGUYÊN TẮC ĐIỀU CHỈNH SAI SÓT
3) Không được điều chỉnh vào cột “Năm nay” trên “BCKQHĐKD”
của năm hiện tại khi điều chỉnh AH do sai sót trọng yếu trong
các năm trước mà trình bày lại số liệu trên cột thông tin so
sánh (Cột “Năm trước”) của “BCKQHĐKD” năm hiện tại.
4) Khi thực hiện việc điều chỉnh SD đầu năm do Điều chỉnh sai
sót trọng yếu trên các Tài khoản ở Sổ kế toán tổng hợp, Sổ kế
toán chi tiết, ngoài việc diễn giải nội dung kinh tế của nghiệp
vụ kinh tế, DN còn phải ghi rõ lý do việc điều chỉnh là do sai
sót phát sinh từ các năm trước.
12
1.3. NGUYÊN TẮC ĐIỀU CHỈNH SAI SÓT
4
5) Khi không thể xác định được AH của sai sót đến từng năm
hoặc AH lũy kế của sai sót thì DN phải điều chỉnh hồi tố sai
sót kể từ năm sớm nhất mà DN xác định được AH của sai
sót.
6) Sai sót không trọng yếu của các năm trước được sửa chữa
bằng cách điều chỉnh phi hồi tố vào BCTC năm hiện tại.
13
1.3. NGUYÊN TẮC ĐIỀU CHỈNH SAI SÓT
VAS 29 và Thông tư 20/2006/TT chỉ hướng dẫn đối với các
trường hợp:
•Sai sót trọng yếu.
•Hoặc các sai sót không trọng yếu nhưng do cố ý trình bày tình
hình tài chính, kết quả HĐKD hay các dòng tiền theo một hướng
khác làm ảnh hưởng đến BCTC.
Các trường hợp sai sót ngoài 2 trường hợp nêu trên được điều
chỉnh vào năm hiện tại – Điều chỉnh phi hồi tố vào BCTC hiện tại.
14
1.4. PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU CHỈNH SAI SÓT
Mức độ trọng yếu và không trọng yếu?
•Cần xem xét trong từng trường hợp cụ thể: quy mô (định lượng) và
tính chất (định tính)
•VAS 29 chỉ có sai sót trọng yếu và sai sót do cố ý (gian lận)
•CM kế toán quốc tế - IFRS đề cập sai sót cơ bản (nhầm lẫn trong tính
toán, bỏ sót) và sai sót trọng yếu.
15
1.4. PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU CHỈNH SAI SÓT
Sai sót kỳ hiện tại và sai sót kỳ trước
Sai sót kỳ hiện tại: Phát hiện trong kỳ kế toán và được điều
chỉnh vào kỳ đó trước khi công khai BCTC.
Sai sót kỳ trước: AH đến thông tin các kỳ kế toán trước – phải
điều chỉnh hồi tố đến thông tin kế toán các kỳ kế toán trước.
Phân biệt: kỳ ngay trước đó (kỳ so sánh) và các kỳ trước kỳ so sánh
để điều chỉnh hồi tố.
16
1.4. PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU CHỈNH SAI SÓT
5
Minh họa phương pháp điều chỉnh sai sót
BẢNG CÂN ĐỐI KẾ TOÁN
Ngày 31/12/N
Chỉ tiêu Số cuối nămSố đầu năm
17
N-2 N-1 N
Năm xảy ra sai sót Năm phát hiện
BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH
Năm N
Chỉ tiêu Năm nay Năm trước
Điều chỉnh KM liên quan
1.4. PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU CHỈNH SAI SÓT
CÔNG TY ABC:
Năm N+1 phát hiện: Năm N đã bỏ sót không phân bổ chi phí trả
trước dài hạn tiền thuê văn phòng, số tiền 400 triệu đồng (đây là
sai sót trọng yếu).
Thuế suất thuế TNDN 20%
BCTC năm N đã phát hành
Hãy trình bày cách điều chỉnh sai sót trên BCKQHĐKD, BCĐKT.
18
VÍ DỤ 1:
CÔNG TY ABC:
Năm N+2 phát hiện: Năm N, N+1 đã bỏ sót không phân bổ chi phí
trả trước dài hạn tiền thuê văn phòng, số tiền 400 triệu đồng (đây
là sai sót trọng yếu).
Thuế suất thuế TNDN 20%
BCTC N+1 đã phát hành
Hãy trình bày cách điều chỉnh sai sót.
19
VÍ DỤ 2:
CÔNG TY ABC:
Năm N+1 phát hiện:
Năm N đã tính KH TSCĐ tại bộ phận bán hàng
thừa 20 triệu đồng (đây là sai sót trọng yếu). Thuế
suất thuế TNDN 20%
BCTC năm N đã phát hành
Hãy trình bày cách điều chỉnh sai sót.
20
VÍ DỤ 3: