Bài giảng Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam - Chương 2: Đảng lãnh đạo kháng chiến chống ngoại xâm, giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước (1945-1975) (Năm 2022)

CHƯƠNG 2

ĐẢNG LÃNH ĐẠO HAI CUỘC KHÁNG CHIẾN

CHỐNG NGOẠI XÂM, HOÀN THÀNH GIẢI PHÓNG

DÂN TỘC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC (1945 - 1975)

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

1. Về kiến thức

Cung cấp những nội dung cơ bản, hệ thống về sự lãnh đạo của Đảng đối với hai cuộc kháng chiến chống ngoại xâm thời kỳ 1945-1975

Mục tiêu

2. Về tư tưởng Giúp sinh viên nhận thức đúng đắn và rút ra bài học kinh nghiệm từ quá trình Đảng lãnh đạo hai cuộc kháng chiến thời kỳ 1945-1954, nâng cao sự an tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và khối đại đoàn kết toàn dân

3. Về kỹ năng Trang bị cho sinh viên năng lực phân tích sự kiện, đúc rút kinh nghiệm về lịch sử sự lãnh đạo của Đảng, phê phán những nhận thức sai trái về lịch sử của Đảng

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

I. LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG, BẢO VỆ CHÍNH QUYỀN CÁCH MẠNG,

KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC (1945-

1954)

II. LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở MIỀN BẮC VÀ

KHÁNG CHIẾN CHỐNG ĐẾ QUỐC MỸ XÂM LƯỢC, GIẢI

PHÓNG MIỀN NAM, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC (1954-1975)

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

I. LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG, BẢO VỆ CHÍNH QUYỀN CÁCH MẠNG, KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC (1945-1954)

1. Xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng 1945-1946

a. Tình hình Việt Nam sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945

Thuận lợi

● Hoàn cảnh thế giới

Khó khăn

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

● Hoàn cảnh trong nước

Thuận lợi

Khó khăn

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

b. Xây dựng chế độ mới và chính quyền cách mạng

* Chủ trương của Đảng: Chỉ thị Kháng chiến kiến quốc (25-11-1945)

Xây dựng, củng cố chính quyền cách mạng

* Quá trình Đảng lãnh đạo thực hiện Chống giặc đói, đẩy lùi nạn đói

Chống giặc dốt, xóa nạn mù chữ

* Kết quả, ý nghĩa

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

c. Tổ chức cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược ở Nam Bộ, đấu tranh bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ

* Tổ chức kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược ở Nam Bộ

* Đấu tranh bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

2. Đường lối kháng chiến toàn quốc và quá trình thực hiện (1946-1950)

a. Cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ và đường lối kháng chiến của Đảng

Về phía Việt Nam

* Nguyên nhân bùng nổ

Về phía Pháp

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

* Quá trình hình thành đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp

Chỉ thị Toàn dân kháng chiến (12-12-1946) Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19- 12-1946) Tác phẩm Kháng chiến nhất định thắng lợi của đồng chí Trường Chinh (8-1947)

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Nội dung đường lối: Tiến hành chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính

Ý nghĩa đường lối: Là ngọn cờ dẫn đường, chỉ lối, động viên toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta tiến lên

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

b. Tổ chức, chỉ đạo cuộc kháng chiến (1947 -1950)

Xây dựng lực lượng cách mạng

Trên lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội

Trên lĩnh vực quân sự, ngoại giao

Xây dựng Đảng

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

3. Đẩy mạnh cuộc kháng chiến đến thắng lợi (1951 – 1954)

a. Đại hội đại biểu lần thứ II và Chính cương của Đảng (2-1951) * Đại hội đại biểu lần thứ II

Thế giới

Hoàn cảnh lịch sử

Trong nước

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Nội dung chính của Đại hội II:

Đảng ra hoạt động công khai, lấy tên là Đảng Lao động Việt Nam

Thông qua Chính cương của Đảng Lao động Việt Nam

Thông qua Điều lệ Đảng

Bầu BCH TW, Hồ Chí Minh được bầu làm Chủ tịch đảng, Trường Chinh được bầu làm Tổng bí thư

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Nội dung Chính cương của Đảng Lao động Việt Nam

Tính chất

Các giai

Đối tượng

Lực lượng

Tính chất

Nhiệm vụ

xã hội

đoạn

CM

Việt Nam

CM

Ý nghĩa Đại hội: Đánh dấu một bước tiến mới của Đảng về mọi mặt, là

“Đại hội kháng chiến kiến quốc”, “thúc đẩy kháng chiến đến thắng lợi hoàn

toàn và xây dựng Đảng Lao động Việt Nam

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

b. Đẩy mạnh phát triển cuộc kháng chiến về mọi mặt

Trên mặt trận quân sự

Trên các mặt trận kinh tế, chinh trị, văn hóa, xã hộii

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

c. Kết hợp đấu tranh quân sự và ngoại giao, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến

Hoàn cảnh lịch sử và kế hoạch mới của Pháp

Chủ trương của Đảng và chỉ đạo thực hiện

Thắng lợi của CD Điện Biên Phủ

Kết quả

Hội nghị Giơ ne vơ

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

4. Ý nghĩa lịch sử và kinh nghiệm của Đảng trong lãnh đạo

kháng chiến chống thực dân Pháp và can thiệp Mỹ

a. Ý nghĩa thắng lợi của cuộc kháng chiến

Đối với Việt Nam

Đối với thế giới

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

b. Kinh nghiệm của Đảng về lãnh đạo kháng chiến

Đề ra đường lối đúng, sáng tạo, phù hợp với thực tiễn

Kết hợp và giải quyết đúng mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ vừa kháng chiến vừa kiến quốc, vừa chống đế quốc vừa chống phong kiến

Ngày càng hoàn thiện phương thức lãnh đạo, tổ chức điều hành cuộc chiến tranh phù hợp với đặc thù của cuộc kháng chiến

Xây dựng và phát triển lực lượng 3 thứ quân

Coi trọng công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

II. LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG CNXH Ở MIỀN BẮC VÀ KHÁNG CHIẾN CHỐNG ĐẾ QUỐC MỸ XÂM LƯỢC, GIẢI PHÓNG MIỀN NAM, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC (1954-1975)

1. Sự lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng hai miền Nam-Bắc (1954-1965)

a. Khôi phục kinh tế, cải tạo XHCN ở miền Bắc, chuyển cách mạng miền

Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công (1954-1960)

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

* Hoàn cảnh lịch sử

Thế giới

Trong nước

Thuận lợi

Khó khăn

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Chủ trương khôi phục kinh tế miền Bắc sau chiến tranh(1954-1957)

* Chủ trương

khôi phục kinh tế,

cải tạo XHCN ở

Cải tạo xã hội chủ nghĩa (1958- 1960)

Miền Bắc

* Kết quả: Miền Bắc được củng cố, từng bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

* Chủ trương tiếp tục thực hiện cách mạng dân tộc dân chủ nhân

dân ở miền Nam

Đường lối cách mạng miền Nam được

hình thanh từ các Hội nghị TƯ từ tháng 7-

1954 đến tháng 12-1957 và được thông

qua tại HNTW lần thứ 15 tháng

1-1959

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Đường lối cách mạng miền Nam

Nhiệm vụ cơ bản

Xác định kẻ thù chính Con đường phát triển cơ bản

Ý nghĩa: Mở đường cho cách mạng miền Nam phát triển

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Đấu tranh chinh trị đòi Mỹ thi hành Hiệp định Genever (1954-1958)

Phong trào Đồng Khởi (1959 – 1960)

Nhân dân miền Nam thực hiện đấu tranh chống đế quốc Mỹ và tay sai

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

b. Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, phát triển thế tiến công của cách mạng miền Nam (1961-1965)

* Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (9-1960)

-Đường lối chung của CMVN

Triển vọng của cách mạng Mục tiêu chiến lược chung Về hòa bình thống nhất tổ quốc Nhiệm vụ cách mạng Việt Nam Vai trò, vị trí, nhiệm vụ cụ thể của từng miền

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

- Đường lối xây dựng CNXH ở miền Bắc

Đặc điểm

Quan điểm chung

Đường lối chung thời kỳ quá độ

Phương hướng cơ bản

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Ưu điểm

Đánh giá Đại hội III

Hạn chế

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

* Chỉ đạo thực hiện kế hoạch 5 năm lần 1 ở miền Bắc (1961 – 1965)

Quá trình thực hiện

Kết quả

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

* Nhân dân miền Nam đấu tranh chống đế quốc Mỹ và tay sai trong những năm 1961 - 1965

Âm mưu và chiến lược chiến tranh mới của Mỹ

Chủ trương đấu tranh ở miền Nam

Nhân dân miền nam thực hiện đấu tranh chống Mỹ và tay sai

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

2. Lãnh đạo cách mạng cả nước (1965-1975)

a. Đường lối kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của Đảng

Âm mưu và chiến lược chiến tranh mới của Mỹ

HNTW 11 (3-1965)

Đường lối kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của Đảng

HNTW 12 (12 -1965)

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Đường lối kháng chiến chống Mỹ cứu nước

Quyết tâm chiến lược

Mối quan hệ và nhiệm vụ cách mạng hai miền

Mục tiêu chiến lược

Tư tưởng chỉ đạo đối với miền Bắc

Phương châm chiến lược Tư tưởng chỉ đạo đối với miền Nam

Học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

* Xây dựng hậu phương, chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ ở miền Bắc

Âm mưu của Mỹ

Chủ trương chuyển hướng và nhiệm vụ thể của miền Bắc

Quá trình thực hiện và kết quả

b. Xây dựng hậu phương, chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ ở miền Bắc; giữ vững thế chiến lược tiến công, đánh bại chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ (1965-1968)