Bài giảng môn Kinh tế môi trường: Chương 2 - Các vấn đề kinh tế về tài nguyên thiên nhiên

Trong bối cảnh phát triển kinh tế toàn cầu và áp lực ngày càng tăng lên hệ sinh thái, việc nghiên cứu các vấn đề kinh tế về tài nguyên thiên nhiên trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Tài nguyên không chỉ là nền tảng cho sự tồn tại và phát triển của xã hội loài người mà còn chịu tác động sâu sắc từ các hoạt động kinh tế. Chương này tập trung làm rõ khái niệm, phân loại tài nguyên và những nguyên tắc cơ bản trong sử dụng tài nguyên, đặc biệt nhấn mạnh vai trò của tài nguyên tái tạo và không tái tạo. Qua đó, chúng ta sẽ xem xét các lý thuyết kinh tế liên quan đến quản lý khai thác tài nguyên nhằm hướng tới phát triển bền vững, đồng thời phân tích những nguyên nhân dẫn đến sự cạn kiệt tài nguyên và đề xuất các giải pháp hiệu quả.

Sinh viên, giảng viên, nhà nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách trong lĩnh vực kinh tế, môi trường và phát triển bền vững.

Chương này đi sâu vào các vấn đề kinh tế trọng yếu liên quan đến tài nguyên thiên nhiên, bắt đầu bằng việc định nghĩa và phân loại tài nguyên theo nguồn gốc và khả năng tái tạo. Việc phân biệt tài nguyên tái tạo và không tái tạo được nhấn mạnh như một cơ sở quan trọng để hiểu giá trị kinh tế và định hình chính sách sử dụng có trách nhiệm. Tiếp theo, chương trình bày các nguyên tắc cốt lõi của việc sử dụng tài nguyên và môi trường trong khuôn khổ phát triển bền vững, bao gồm nguyên tắc khai thác tài nguyên phải nhỏ hơn mức tái tạo tự nhiên (H < Y) và nguyên tắc quản lý chất thải trong khả năng đồng hóa của môi trường (W < A). Một phần đáng kể được dành để phân tích lý thuyết tăng trưởng tài nguyên tái tạo, giới thiệu đường cong tăng trưởng và khái niệm Năng suất khai thác bền vững cực đại (MSY), cùng với ý nghĩa của nó trong việc duy trì sự cân bằng giữa khai thác và tái tạo tài nguyên. Các thảo luận này cung cấp nền tảng vững chắc để nhận diện nguyên nhân dẫn đến cạn kiệt tài nguyên và đề xuất các giải pháp quản lý khai thác, sử dụng tài nguyên một cách hiệu quả, đảm bảo sự thịnh vượng kinh tế song hành với bảo vệ môi trường lâu dài.