Bài giảng môn Kinh tế môi trường: Chương 4 - Quản lý môi trường

Trong bối cảnh toàn cầu đang đối mặt với những thách thức môi trường ngày càng gay gắt như ô nhiễm môi trường, suy thoái tài nguyên và biến đổi khí hậu, việc quản lý môi trường trở thành một yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững cho mọi quốc gia. Chương này đặt ra bối cảnh về sự cần thiết của quản lý môi trường, từ đó giới thiệu các khái niệm cơ bản, mục tiêu, tầm quan trọng cũng như những tồn tại hiện nay. Việc nhận diện và giải quyết các vấn đề này là nền tảng để xây dựng các hệ thống và công cụ quản lý hiệu quả, góp phần bảo vệ hành tinh và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Sinh viên các ngành kinh tế, quản trị, môi trường; nhà quản lý và hoạch định chính sách; chuyên gia và những người quan tâm đến lĩnh vực quản lý và bảo vệ môi trường.

Chương 4 cung cấp một cái nhìn toàn diện về quản lý môi trường, bắt đầu bằng việc nhấn mạnh sự cần thiết của nó trong bối cảnh các vấn đề môi trường phức tạp hiện nay, bao gồm ô nhiễm môi trường gia tăng, áp lực lên tài nguyên thiên nhiên và tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu. Chương này định nghĩa quản lý môi trường là một hoạt động quản lý xã hội, hướng tới phát triển bền vững và sử dụng hợp lý tài nguyên, được quy định chặt chẽ trong các văn bản pháp luật như Luật Bảo vệ Môi trường 2020. Nội dung chính tập trung vào việc làm rõ khái niệm, mục đích, tầm quan trọng của quản lý môi trường, không chỉ ở cấp độ quốc gia mà còn đối với doanh nghiệp và cộng đồng. Đặc biệt, chương trình bày các lợi ích cụ thể mà quản lý môi trường mang lại, từ việc giảm thiểu chi phí và tăng khả năng cạnh tranh cho doanh nghiệp đến nâng cao uy tín quốc tế và tạo việc làm cho quốc gia. Ngoài ra, tài liệu còn đi sâu vào các nội dung và nguyên tắc cốt lõi của quản lý môi trường, bao gồm phòng ngừa suy thoái, hoàn thiện hệ thống luật pháp, tăng cường quản lý nhà nước và hội nhập quốc tế. Các nguyên tắc như “Người gây ô nhiễm phải trả tiền” (PPP) và “Người hưởng lợi phải trả tiền” (BPP) được giới thiệu, cùng với các hệ thống quản lý môi trường tại Việt Nam, làm nổi bật vai trò của Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng. Phương pháp tiếp cận mang tính hệ thống giúp người học hiểu rõ hơn về cách thức vận hành và tổ chức của công tác bảo vệ môi trường. Giá trị ứng dụng của kiến thức này là rất lớn, trang bị cho người đọc nền tảng vững chắc để nhận diện, phân tích và đề xuất giải pháp cho các thách thức môi trường, góp phần vào mục tiêu phát triển bền vững chung.