Bài giảng Tâm lý học: Chương 5 - TS. Nguyễn Thị Hiền

Trong lĩnh vực tâm lý học, việc nghiên cứu về "nhân cách" và quá trình "hình thành và phát triển nhân cách" đóng vai trò cực kỳ quan trọng để thấu hiểu bản chất con người và hành vi xã hội. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan có cấu trúc về các yếu tố cốt lõi định hình nên một cá nhân, từ những động lực bên trong đến các ảnh hưởng bên ngoài. Mục tiêu là phân tích chi tiết các thành phần như "xu hướng nhân cách", "nhu cầu", "hứng thú", "thế giới quan", "niềm tin" và "lý tưởng", nhằm làm rõ cách chúng tương tác và góp phần vào sự phát triển toàn diện của mỗi người trong suốt cuộc đời.

Sinh viên, nhà nghiên cứu tâm lý học, giáo dục học, xã hội học, quản lý nhân sự, hoặc những ai quan tâm đến sự phát triển và hành vi của con người.

Tài liệu "Chương 5. Nhân cách - sự hình thành và phát triển nhân cách" trình bày một cách hệ thống các khía cạnh phức tạp của việc định hình con người. Nội dung bắt đầu bằng việc giới thiệu tổng quan về các thành tố chính như xu hướng nhân cách, phong cách hành vi, hệ thống năng lực và cái tôi, cung cấp một khung sườn tổng thể. Sau đó, tài liệu đi sâu vào từng yếu tố cấu thành nên xu hướng nhân cách, giải thích đây là hệ thống các động cơ bền vững chi phối sự lựa chọn và thúc đẩy hành động của cá nhân. Các yếu tố này bao gồm: Nhu cầu, được coi là nền tảng, với phân loại chi tiết như nhu cầu vật chất/tinh thần, thấp/cao, và đặc biệt là việc áp dụng Thuyết nhu cầu Maslow với năm tầng bậc, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thỏa mãn nhu cầu để tồn tại và phát triển. Hứng thú được định nghĩa là thái độ cảm xúc đặc biệt, tạo nên đam mê, nâng cao tính tự giác và khả năng vượt qua thử thách. Thế giới quan là sự tổng hòa của tri thức khoa học và quan điểm cá nhân, chịu ảnh hưởng từ giáo dục và các mối quan hệ xã hội. Niềm tin là sự kết tinh của nhận thức, tình cảm, ý chí qua trải nghiệm, trở thành động lực mạnh mẽ cho hành vi xã hội. Cuối cùng, Lý tưởng được miêu tả như mục tiêu cao đẹp, là nơi tập trung sức mạnh giúp cá nhân định hướng và điều khiển mọi hoạt động. Cách tiếp cận này giúp người đọc hiểu rõ hơn về cơ chế tâm lý học đằng sau sự phát triển của nhân cách. Việc nắm vững các khái niệm này có ý nghĩa sâu rộng trong việc giáo dục, quản lý và tự hoàn thiện bản thân, góp phần vào sự phát triển hài hòa của mỗi cá nhân và cộng đồng.