1
Báo cáo b sung ca NGO cho báo cáo ñnh k
ln th ba, th tư ca Chính ph v kt qu thc hin
Công ưc Liên Hp quc v Quyn tr em ti Vit Nam
Giai ñon 2002-2007
2011
2
Li nói ñu
Bn báo cáo này báo cáo ca các t chc Phi chính ph b sung cho Báo cáo ðnh k Quc gia
ln th ba và th tư ca Chính ph Vit Nam v vic thc hin Công ưc Quyn Tr em (CRC) giai
ñon 2002 - 2007. Mc tiêu ca báo cáo là ñưa ra quan ñim ca các t chc Phi chính ph (NGO)
v tình hình thc hin Quyn Tr em Vit Nam, ñưa ra các khuyn ngh cho Báo cáo quc gia ñ
tăng cưng h tr công vic ca Chính ph v quyn tr em, ñưa ra kinh nghim ca các t
chc Phi chính ph v vic thc hin CRC ti Vit Nam. ðim quan trng hơn na báo cáo này
bày t quan ñim ca tr em Vit Nam. Nhng li trích dn trc tip t tr em ñưc ñưa vào phn
chính ca báo cáo, trong ñó quan ñim nhng kin ngh ca tr ñưc phn ánh m t cách chi tit
hơn trong báo cáo tham v!n tr em, kèm theo trong Ph lc I ca báo cáo này.
Báo o này ñưc xây dng da trên s kt hp gia kinh nghim làm vic thc t kin thc
thu c các ch ñ/lĩnh vc hot ñ ng ca các t chc NGO có liên quan, và do v,y báo cáo không ñ
c,p ñn t!t c các ñiu khon ca CRC. Báo cáo ñã xác ñnh sáu lĩnh vc ch cht ñ ñưa ra các kt
lu,n và khuyn ngh, bao g-m:
Các h thng bo v tr em c!p quc gia và ña phương
Tăng cưng vai trò ca B Lao ñ ng, Thương binh và Xã H i (BLðTB&XH)
Thi hành lu,t
Thanh tra ñ c l,p v tr em
S tham gia ca tr em
Thu th,p d liu
M t s t chc NGO quc t (INGO) Vit Nam (LNGO) hot ñ ng trong lĩnh vc quyn tr em
các v!n ñ tr em ti Vit Nam ñã tham gia vào quá trình vit báo cáo này thông qua vic ñóng
góp ngu-n lc v tài chính, nhân s cũng như tham gia son tho báo cáo. ð phc v vic son
tho n i dung, tho lu,n, kim tra ñi chng thông tin, m t nhóm công tác ca các t chc NGO
ñã ñưc thành l,p dưi s ñiu phi ca t chc Cu tr Tr em Thu6 ðin. Trung tâm D liu các
t chc Phi chính ph h tr vic liên h vi các t chc LNGO, cung c!p ña ñim và nhân s cho
các cu c hp/h i tho. .
Các t chc sau ñây ñã tham gia ñóng góp cho bn báo cáo:
CeSVI (humanitarian organization for cooperation and development)
ChildFund
Enfants&Developpement in Vietnam
Italian Association for Aid to Children (CIAI)
Plan in Vietnam
Saigon Children’s Charity
Save the Children in Vietnam
Terre des hommes Foundation (Lausanne, Switzerland)
Vietnam Association for Protection of Child Rights
VUFO-NGO Resource Centre
World Vision
3
MC LC
Li nói ñu
.............................................................................................................................................. 2
Quá trình thc hin
............................................................................................................................... 5
Tình hình chung ca tr em Vit Nam trong giai ñon 2002-2007
................................................ 7
Các kt lun và nhng khuyn ngh ch yu
..................................................................................... 7
H thng bo v tr em c!p quc gia và ña phương .................................................................... 7
Tăng cưng vai trò ca B LðTB&XH và Cc Bo v và Chăm sóc tr em ................................ 8
Thi hành pháp lu,t....................................................................................................................... 8
Thanh tra ñ c l,p v tr em ......................................................................................................... 8
S tham gia ca tr em ................................................................................................................ 8
Thu th,p d liu .......................................................................................................................... 8
I. Các phương pháp tng th trong vic thc hin
.......................................................................... 9
i. S hài hòa gia Công ưc và lu,t pháp quc gia ..................................................................... 9
ii. S phi hp và các k hoch hành ñ ng quc gia ................................................................... 9
iii. Theo dõi và ñánh giá ñ c l,p ............................................................................................... 10
iv. Phân b ngu-n lc ............................................................................................................... 10
v. Hp tác vi xã h i dân s ...................................................................................................... 11
vi. Thu th,p d liu ................................................................................................................... 11
vii. Tuyên truyn và ph bin Công ưc quc t v Quyn tr em ............................................ 12
II. Khái nim v tr em (ðiu 1)
....................................................................................................... 12
III. Các nguyên tc chung
................................................................................................................... 13
Không phân bit ñi x7 (ðiu 2) ............................................................................................... 13
Vì li ích tt nh!t ca tr em (ðiu 3) ....................................................................................... 14
Quyn ñưc sng, t-n ti và phát trin (ðiu 6 );....................................................................... 14
Tôn trng quan ñim ca tr em (Các ñiu 12, 13, 14, 15) ......................................................... 14
IV. Quyn công dân và t do
.............................................................................................................. 16
Tên và quc tch (ðiu 7) .......................................................................................................... 16
Ngưc ñãi và bo hành (Các ñiu 19, 34, 35, 37a và ñiu 39) .................................................... 17
V. Môi trưng gia ñình và Chăm sóc thay th
................................................................................. 19
Nh,n con nuôi (ðiu 21) ........................................................................................................... 19
Chuyn giao b!t hp pháp và không hoàn tr (ðiu 11) ............................................................. 21
VI. Chăm sóc y t cơ bn và phúc li
................................................................................................ 22
Tr khuyt t,t (ðiu 23) ............................................................................................................ 22
Y t và các dch v y t (ðiu 24) ............................................................................................. 22
HIV/AIDS (ðiu 2, 24, 25) ....................................................................................................... 22
VII. Giáo dc, vui chơi và các hot ñng văn hoá
.......................................................................... 25
Giáo dc (ðiu 2, 28, 29) Khuyn ngh cui cùng s 48 ............................................................ 25
Quyn ñưc tip c,n giáo dc (ðiu 28) .................................................................................... 25
Quyn ñưc giáo dc có ch!t lưng (ðiu 29) ........................................................................... 26
Giáo dc hoà nh,p và tr khuyt t,t (ðiu 2, 23, 28) ................................................................. 28
Vui chơi và gii trí (ðiu 31)..................................................................................................... 29
Quyn ñưc sng, sng còn và quyn ñưc phát trin (ðiu 6 ñon 2) ...................................... 29
VIII. Các bin pháp bo v ñc bit
.................................................................................................. 31
Tr em làm trái pháp lu,t (ðiu 37 (b)-(d), 39, 40) .................................................................... 31
4
Tr em trong các trưng hp b bóc l t ...................................................................................... 33
Bóc l t tình dc và xâm hi tình dc (ðiu 34) .......................................................................... 33
Di cư (Các ñiu 2, 24, 28, 32, 40) .............................................................................................. 33
Buôn bán và b<t cóc tr em (Các ñiu 10, 11, 34, 35, 39) .......................................................... 33
Tr em dân t c thiu s (ðiu 30) ............................................................................................. 35
PH LC 1:BÁO CÁO THAM VN TR EM
............................................................................. 36
Gii thiu chung........................................................................................................................ 36
Quá trình thc hin.................................................................................................................... 36
Kt qu ..................................................................................................................................... 37
Quan ñim và ñ xu!t ca Tr em ............................................................................................. 38
PH LC II:THÔNG TIN CƠ B"N
................................................................................................ 49
Hài hoà hoá n i lu,t và Công ưc quc t ................................................................................. 49
Hp tác vi xã h i dân s .......................................................................................................... 49
Bo hành và ngưc ñãi ñi vi tr em ....................................................................................... 49
HIV/AIDS ................................................................................................................................. 49
Giáo dc ................................................................................................................................... 50
Giáo dc hoà nh,p và tr em khuyt t,t ..................................................................................... 50
Buôn bán và b<t cóc tr em ....................................................................................................... 51
PH LC III:THƯ MC
................................................................................................................... 52
Tình hình chung v tr em Vit Nam giai ñon 2002-2007 ........................................................ 52
Hài hoà hoá gia Công ưc và Lu,t pháp quc gia .................................................................... 52
Các ngu-n thông tin .................................................................................................................. 52
Không phân bit ñi x7 ............................................................................................................. 52
Tên và Quc tch ....................................................................................................................... 52
Ngưc ñãi và bo hành tr em ................................................................................................... 53
Y t và dch v chăm sóc sc kho ............................................................................................ 53
Giáo dc ................................................................................................................................... 53
Chung ....................................................................................................................................... 53
5
Quá trình thc hin
ðây là Báo cáo b sung ñu tiên ca các t chc Phi chính ph cho Báo cáo quc gia ca Chính ph
Vit Nam v kt qu thc hin Công ưc Quyn tr em (CRC). Báo cáo này cơ h i quan trng
cho các t chc xã h i dân s trong nưc và quc t làm vic trong lĩnh vc tr em Vit Nam ñưa
ra nh,n xét v nhng thành tu mà Chính ph ñã ñt ñưc trong giai ñon 2002 - 2007.
Quá trình xây dng báo cáo b<t ñu thc hin t ñu năm 2007 thông qua vic t chc các bui hp
do Nhóm Công tác v Quyn Tr em (CRWG) ch trì ti Liên Hip các T chc Hu ngh Vit
Nam - Trung tâm D liu Các t chc Phi chính ph. Tháng 6 năm 2007, 4 t chc Phi chính ph
quc t và 2 t chc Phi chính ph trong nưc ñưc CRWG u= quyn ñ thành l,p Tiu nhóm hành
ñ ng ñ c l,p ca các t chc Phi Chính Ph, chu trách nhim son tho Báo cáo b sung v tình
hình thc hin công ưc quyn tr em, giai ñon 2002 - 2007. Tiu nhóm y làm nhim v huy
ñ ng c T chc h i dân s Vit Nam tham gia xây dng báo cáo, di>n ñàn ñ tho lu,n
hình thành quy trình xây dng báo cáo. Tiu nhóm hành ñ ng này trách nhim báo cáo cho
Nhóm Công tác v Quyn Tr em (CRWG).
Các nguyên t<c ñưc tuân th khi l,p báo cáo b sung là:
1. Ưu tiên s tham gia ca tr em và quan ñim ca tr em
2. Ưu tiên s tham gia ca các t chc xã h i dân s;
3. ðm bo tính minh bch vi Chính ph Vit Nam
Thành viên ca Nhóm ñã xác ñnh các lĩnh vc ch yu cn t,p trung ñưa ra các báo cáo ng<n v
m t s lĩnh vc la chn theo ch ñ. Các thành viên ca Nhóm công tác ñã ñóng góp phn n i
dung theo c lĩnh vc ch cht thu c lĩnh vc chuyên môn ca h, bao g-m: ChildFund v n i
dung Vui chơi Gii trí ca tr em, CIAI (Hip h i quG h tr cho tr em ca Ý) v ch ñ Con
nuôi, Plan v Tôn trng quan ñim ca tr em và Quyn ñưc hưng Giáo dc ca tr, T chc Cu
tr Tr em Anh v HIV/AIDS, Di cư Buôn bán tr em, T chc Cu tr Tr em Thu6 ðin
CSAGA v ngưc ñãi bo hành tr em, T chc Cu tr Tr em Thu6 ðin v Giáo dc hoà
nh,p tr em khuyt t,t, RCGAD (Trung tâm nghiên cu v Gii Phát trin) cũng nhng
ñóng góp cho c n i dung ban ñu. Các t chc Phi chính ph trong nưc ñã tham gia h i tho
tham v!n gii thiu v Báo o b sung. M t h i tho ln ñã ñưc t chc vi s tham gia ca các
t chc NGO trong nưc quc t ñ to cơ h i cho các t chc nh,n xét v c hai bn D tho
báo cáo quc gia và D tho các báo cáo ng<n theo ch ñ. ði din ca B Lao ñ ng, Thương binh
và Xã h i ñã tham d và gii thiu v Báo cáo quc gia ti c hai bui h i tho này.
Trong quá trình tham v!n, các v!n ñ b sung như: chăm sóc thay th cho tr em, cung c!p các dch
v chăm sóc sc kho sinh sn và tính d> tn thương ca tr em vi thiên tai ñã ñưc nh<c ñn. Tuy
nhiên trong khuôn kh hn ch ca Báo cáo b sung và năng lc ca nhân s trong vic chuHn b các
thông tin, báo cáo quyt ñnh chI ñ c,p ñn nhng lĩnh vc m!u cht ñã ñưc thng nh!t trưc ñó.
Trong tháng 1 và tháng 2 năm 2008, sáu cu c tham v!n tr em vc v!n ñ trong Báo cáo b sung
v quyn tr em ñã ñưc t chc c ba min B<c, Trung, Nam Vit Nam vi s tham gia ca 339
em nam, n ñ tui t 10 -16. Quan ñim kin ngh ca các em ñã ñưc phn ánh trong Báo
cáo tham v!n tr em là Ph lc 1 ca Báo cáo b sung này.