QU C H IỐ Ộ C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAMỘ Ộ Ủ Ệ
Đc l p - T do - H nh phúcộ ậ ự ạ
Lu t s : …./20…/QH…ậ ố
B LU T DÂN S (S A ĐI)Ộ Ậ Ự Ử Ổ
Căn c Hi n pháp n c C ng hòa xã h i ch nghĩa Vi t Nam;ứ ế ướ ộ ộ ủ ệ
Qu c h i ban hành B lu t dân s .ố ộ ộ ậ ự
PH N TH NH TẦ Ứ Ấ
QUY ĐNH CHUNGỊ
CH NG IƯƠ
PH M VI ĐI U CH NH, NGUYÊN T C C B N VÀ ÁP D NG PHÁPẠ Ề Ỉ Ắ Ơ Ả Ụ
LU T DÂN SẬ Ự
M c ụ1
PH M VI ĐI U CH NH C A B LU T DÂN S VÀ CÁC NGUYÊNẠ Ề Ỉ Ủ Ộ Ậ Ự
T C C B N C A PHÁP LU T DÂN SẮ Ơ Ả Ủ Ậ Ự
Đi u 1. ềPh m vi đi u ch nh ạ ề ỉ
B lu t này quy đnh nh ng nguyên t c c b n c a pháp lu t dân s ,ộ ậ ị ữ ắ ơ ả ủ ậ ự
đa v pháp lý, chu n m c pháp lý v cách ng x c a cá nhân, pháp nhân;ị ị ẩ ự ề ứ ử ủ
quy n, nghĩa v v nhân thân và tài s n c a cá nhân, pháp nhân trong các quanề ụ ề ả ủ
h dân s , hôn nhân và gia đình, kinh doanh, th ng m i, lao đng và cácệ ự ươ ạ ộ
quan h khác hình thành trên c s bình đng, t do ý chí, đc l p v tài s nệ ơ ở ẳ ự ộ ậ ề ả
và t ch u trách nhi m (sau đây g i chung là quan h dân s ).ự ị ệ ọ ệ ự
Đi u 2. ềNguyên t c công nh n, tôn tr ng, b o v và b o đmắ ậ ọ ả ệ ả ả
quy n dân sề ự
1. T t c quy n dân s c a cá nhân, pháp nhân đc Hi n pháp và phápấ ả ề ự ủ ượ ế
lu t công nh n đu đc tôn tr ng, b o v và b o đm th c hi n.ậ ậ ề ượ ọ ả ệ ả ả ự ệ
2. Quy n dân s c a cá nhân, pháp nhân ch có th b h n ch theo quyề ự ủ ỉ ể ị ạ ế
đnh c a lu t trong tr ng h p c n thi t vì lý do qu c phòng, an ninh qu cị ủ ậ ườ ợ ầ ế ố ố
gia, tr t t , an toàn xã h i, đo đc xã h i, s c kh e c a c ng đng.ậ ự ộ ạ ứ ộ ứ ỏ ủ ộ ồ
Đi u 3. ềNguyên t c bình đngắ ẳ
Trong quan h dân s , các cá nhân, pháp nhân đu bình đng, khôngệ ự ề ẳ
đc l y b t k lý do nào đ đi x không bình đng v i nhau; đc phápượ ấ ấ ỳ ể ố ử ẳ ớ ượ
lu t b o h nh nhau v các quy n nhân thân và tài s n, không ch u s canậ ả ộ ư ề ề ả ị ự
thi p trái pháp lu t c a cá nhân, pháp nhân khác, trong vi c th c hi n quy n,ệ ậ ủ ệ ự ệ ề
khôi ph c quy n khi b vi ph m và b o v quy n theo các ph ng th c đcụ ề ị ạ ả ệ ề ươ ứ ượ
B lu t này, lu t khác có liên quan quy đnhộ ậ ậ ị .
Đi u 4. ềNguyên t c t do, t nguy n cam k t, th a thu nắ ự ự ệ ế ỏ ậ
Cá nhân, pháp nhân xác l p, th c hi n các quy n dân s c a mình trênậ ự ệ ề ự ủ
c s t do, t nguy n cam k t, th a thu n không vi ph m đi u c m c a lu tơ ở ự ự ệ ế ỏ ậ ạ ề ấ ủ ậ
và nh ng h n ch c a vi c th c hi n quy n dân s theo quy đnh c a Bữ ạ ế ủ ệ ự ệ ề ự ị ủ ộ
lu t này. ậ
M i cam k t, th a thu n h p pháp có hi u l c b t bu c th c hi n điọ ế ỏ ậ ợ ệ ự ắ ộ ự ệ ố
v i các bên và ph i đc các cá nhân, pháp nhân khác tôn tr ngớ ả ượ ọ .
Đi u 5. ềNguyên t c thi n chí, trung th cắ ệ ự
Khi tham gia quan h dân s , cá nhân, pháp nhân ph i th c hi n quy n,ệ ự ả ự ệ ề
nghĩa v c a mình m t cách thi n chí, trung th c. Không ai đc giành l iụ ủ ộ ệ ự ượ ợ
th cho mình t hành vi trái pháp lu t ho c t vi c ng x không thi n chí,ế ừ ậ ặ ừ ệ ứ ử ệ
không trung th cự.
Đi u 6. ềNguyên t c tôn tr ng đo đc, truy n th ng t t đpắ ọ ạ ứ ề ố ố ẹ
Vi c xác l p, th c hi n quy n, nghĩa v dân s ph i b o đm gi gìnệ ậ ự ệ ề ụ ự ả ả ả ữ
b n s c dân t c, tôn tr ng và phát huy phong t c, t p quán, truy n th ng t tả ắ ộ ọ ụ ậ ề ố ố
đp, tình đoàn k t, t ng thân, t ng ái, m i ng i vì c ng đng, c ng đngẹ ế ươ ươ ỗ ườ ộ ồ ộ ồ
vì m i ng i và các giá tr đo đc cao đp c a các dân t c cùng sinh s ngỗ ườ ị ạ ứ ẹ ủ ộ ố
trên đt n c Vi t Namấ ướ ệ .
Đi u 7. ềNguyên t c ắtôn tr ng l i ích qu c gia, dân t c, quy n và l iọ ợ ố ộ ề ợ
ích h p pháp c a ng i khác ợ ủ ườ
Vi c xác l p, th c hi n quy n, nghĩa v dân s không đc xâm ph mệ ậ ự ệ ề ụ ự ượ ạ
đn l i ích qu c gia, dân t c, quy n và l i ích h p pháp c a ng i khácế ợ ố ộ ề ợ ợ ủ ườ .
Đi u 8. ềNguyên t c ắt ựch u trách nhi m dân sị ệ ự
Các cá nhân, pháp nhân ph i nghiêm ch nh th c hi n nghĩa v dân sả ỉ ự ệ ụ ự
c a mình và t ch u trách nhi m v vi c không th c hi n ho c th c hi nủ ự ị ệ ề ệ ự ệ ặ ự ệ
không đúng nghĩa v , n u không t nguy n th c hi n thì có th b c ng chụ ế ự ệ ự ệ ể ị ưỡ ế
th c hi n theo quy đnh c a pháp lu tự ệ ị ủ ậ .
2
Đi u 9. ềNguyên t c ắhòa gi iả
Trong quan h dân s , vi c hoà gi i gi a các bên phù h p v i quy đnhệ ự ệ ả ữ ợ ớ ị
c a pháp lu t đc khuy n khích.ủ ậ ượ ế
Không ai đc dùng vũ l c ho c đe d a dùng vũ l c khi tham gia quanượ ự ặ ọ ự
h dân s , gi i quy t các tranh ch p dân s .ệ ự ả ế ấ ự
M c ụ2
ÁP D NG PHÁP LU T DÂN SỤ Ậ Ự
Đi u 10. ềB lu t dân s và các lu t khác có liên quanộ ậ ự ậ
1. B lu t này là lu t chung đi u ch nh các quan h dân s .ộ ậ ậ ề ỉ ệ ự
2. Các lu t có liên quan đi u ch nh quan h dân s trong các lĩnh v c cậ ề ỉ ệ ự ự ụ
th không đc trái v i nh ng nguyên t c c b n c a pháp lu t dân s quyể ượ ớ ữ ắ ơ ả ủ ậ ự
đnh t i m c 1 c a Ch ng này; tr ng h p các lu t có liên quan không quyị ạ ụ ủ ươ ườ ợ ậ
đnh thì áp d ng quy đnh c a B lu t này.ị ụ ị ủ ộ ậ
Đi u 11. ềÁp d ng t p quánụ ậ
1. T p quán là quy t c x s có n i dung rõ ràng v quy n, nghĩa vậ ắ ử ự ộ ề ề ụ
c a cá nhân, pháp nhân trong quan h dân s , đc th a nh n và áp d ng m tủ ệ ự ượ ừ ậ ụ ộ
cách r ng rãi, l p đi l p l i m t th i gian dài trong m t lĩnh v c ho t đngộ ặ ặ ạ ộ ờ ộ ự ạ ộ
s n xu t, kinh doanh ho c m t lĩnh v c ho t đng c th mà không đc quyả ấ ặ ộ ự ạ ộ ụ ể ượ
đnh trong pháp lu t.ị ậ
2. Tr ng h p các bên không có tho thu n và pháp lu t không quyườ ợ ả ậ ậ
đnh thì có th áp d ng t p quán. T p quán không đc trái v i nh ng nguyênị ể ụ ậ ậ ượ ớ ữ
t c c b n c a pháp lu t dân s quy đnh t i m c 1 c a Ch ng này, khôngắ ơ ả ủ ậ ự ị ạ ụ ủ ươ
vi ph m đi u c m c a lu t và nh ng quy đnh b t bu c trong h p đngạ ề ấ ủ ậ ữ ị ắ ộ ợ ồ .
Đi u 12. ềÁp d ng t ng t pháp lu tụ ươ ự ậ
1. Tr ng h p phát sinh quan h thu c ph m vi đi u ch nh c a phápườ ợ ệ ộ ạ ề ỉ ủ
lu t dân s mà ậ ự các bên không có tho thu n, pháp lu t không có quy đnh tr cả ậ ậ ị ự
ti p và không có t p quán ế ậ thì áp d ng quy đnh pháp lu t đi u ch nh quan hụ ị ậ ề ỉ ệ
dân s t ng t (t ng t pháp lu t) đ gi i quy tự ươ ự ươ ự ậ ể ả ế .
2. Tr ng h p không th áp d ng t ng t pháp lu t theo quy đnh t iườ ợ ể ụ ươ ự ậ ị ạ
kho n 1 Đi u này thì áp d ng nh ng nguyên t c c b n c a pháp lu t dân sả ề ụ ữ ắ ơ ả ủ ậ ự
quy đnh t i m c 1 c a Ch ng này và l công b ng đ gi i quy tị ạ ụ ủ ươ ẽ ằ ể ả ế .
3
CH NG IIƯƠ
XÁC L P, TH C HI N VÀ B O V QUY N DÂN SẬ Ự Ệ Ả Ệ Ề Ự
Đi u 13. ềCăn c xác l p quy n, nghĩa v dân sứ ậ ề ụ ự
Quy n, nghĩa v dân s đc xác l p t các căn c sau đây:ề ụ ự ượ ậ ừ ứ
1. H p đng;ợ ồ
2. Hành vi pháp lý đn ph ng;ơ ươ
3. S ki n pháp lý do pháp lu t quy đnh;ự ệ ậ ị
4. Quy t đnh c a Toà án, c quan có th m quy n khác theo quy đnhế ị ủ ơ ẩ ề ị
c a lu t;ủ ậ
5. K t qu c a ho t đng sáng t o ra các đi t ng thu c quy n sế ả ủ ạ ộ ạ ố ượ ộ ề ở
h u trí tu ;ữ ệ
6. Chi m h u tài s n;ế ữ ả
7. S d ng tài s n, đc l i v tài s n không có căn c pháp lu t;ử ụ ả ượ ợ ề ả ứ ậ
8. Gây thi t h i do hành vi trái pháp lu t;ệ ạ ậ
9. Th c hi n công vi c không có u quy n;ự ệ ệ ỷ ề
10. Nh ng căn c khác do pháp lu t quy đnh. ữ ứ ậ ị
Đi u 14. ềTh c hi n quy n dân sự ệ ề ự
1. Cá nhân, pháp nhân th c hi n quy n dân s theo ý chí c a mình,ự ệ ề ự ủ
không đc trái v i nh ng nguyên t c c b n c a pháp lu t dân s quy đnhượ ớ ữ ắ ơ ả ủ ậ ự ị
t i m c 1 Ch ng I c a B lu t này ho c không thu c các tr ng h p quyạ ụ ươ ủ ộ ậ ặ ộ ườ ợ
đnh t i Đi u 15 c a B lu t này.ị ạ ề ủ ộ ậ
2. Vi c cá nhân, pháp nhân t ch i th c hi n quy n dân s c a mìnhệ ừ ố ự ệ ề ự ủ
không ph i là căn c làm ch m d t quy n, tr tr ng h p lu t quy đnh khác.ả ứ ấ ứ ề ừ ườ ợ ậ ị
Đi u 15. ềGi i h n vi c th c hi n quy n dân sớ ạ ệ ự ệ ề ự
1. Cá nhân, pháp nhân không đc l m d ng quy n dân s c a mình đượ ạ ụ ề ự ủ ể
gây thi t h i cho ng i khác; đ vi ph m các nghĩa v v nhân thân, tài s nệ ạ ườ ể ạ ụ ề ả
c a mình theo quy đnh c a B lu t này, lu t khác có liên quan; đ h n chủ ị ủ ộ ậ ậ ể ạ ế
c nh tranh ho c đ th c hi n m c đích khác trái pháp lu t.ạ ặ ể ự ệ ụ ậ
2. Tr ng h p cá nhân, pháp nhân không tuân th quy đnh t i kho n 1ườ ợ ủ ị ạ ả
Đi u này thì Tòa án ho c c quan có th m quy n khác căn c vào tính ch t,ề ặ ơ ẩ ề ứ ấ
h u qu c a hành vi vi ph m mà có th không b o v m t ph n ho c toàn bậ ả ủ ạ ể ả ệ ộ ầ ặ ộ
4
quy n c a h , đng th i có th áp d ng ch tài do lu t đnh; n u gây thi tề ủ ọ ồ ờ ể ụ ế ậ ị ế ệ
h i thì ph i b i th ng. ạ ả ồ ườ
Đi u 16. ềCác ph ng th c b o v quy n dân sươ ứ ả ệ ề ự
Khi quy n dân s c a cá nhân, pháp nhân b vi ph m thì ch th đó cóề ự ủ ị ạ ủ ể
quy n l a ch n các ph ng th c b o v sau đây: ề ự ọ ươ ứ ả ệ
1. T b o v theo quy đnh c a B lu t này và các lu t liên quan;ự ả ệ ị ủ ộ ậ ậ
2. Yêu c u ch th khác ho c c quan, t ch c có th m quy n:ầ ủ ể ặ ơ ổ ứ ẩ ề
a) Công nh n, tôn tr ng, b o v và b o đm quy n c a mình;ậ ọ ả ệ ả ả ề ủ
b) Bu c ch m d t hành vi vi ph m;ộ ấ ứ ạ
c) Bu c xin l i, c i chính công khai;ộ ỗ ả
d) Bu c th c hi n nghĩa v ;ộ ự ệ ụ
đ) Bu c b i th ng thi t h i;ộ ồ ườ ệ ạ
e) Yêu c u Tòa án, c quan có th m quy n khác h y b quy t đnh cáầ ơ ẩ ề ủ ỏ ế ị
bi t trái pháp lu t c a c quan, t ch c;ệ ậ ủ ơ ổ ứ
g) Các yêu c u khác theo quy đnh c a lu t.ầ ị ủ ậ
Đi u 17. ềT b o v quy n dân sự ả ệ ề ự
Tr ng h p cá nhân, pháp nhân l a ch n ph ng th c t b o v quy nườ ợ ự ọ ươ ứ ự ả ệ ề
dân s thì vi c b o v ph i phù h p v i tính ch t, m c đ c a hành vi viự ệ ả ệ ả ợ ớ ấ ứ ộ ủ
ph m và không đc v t quá gi i h n c n thi t do lu t đnh đ ngăn ch nạ ượ ượ ớ ạ ầ ế ậ ị ể ặ
hành vi vi ph m đó.ạ
Đi u 18. ềB i th ng thi t h iồ ườ ệ ạ
Cá nhân, pháp nhân có quy n dân s b vi ph m đc b i th ng toànề ự ị ạ ượ ồ ườ
b thi t h i, tr tr ng h p các bên có th a thu n khác ho c lu t có quy đnhộ ệ ạ ừ ườ ợ ỏ ậ ặ ậ ị
khác.
Đi u 19. ềB o v quy n dân s thông qua c quan có th m quy nả ệ ề ự ơ ẩ ề
1. Tòa án, c quan có th m quy n khác có trách nhi m b o v quy nơ ẩ ề ệ ả ệ ề
dân s c a cá nhân, pháp nhân.ự ủ
Tr ng h p quy n dân s b vi ph m ho c có tranh ch p thì vi c b oườ ợ ề ự ị ạ ặ ấ ệ ả
v quy n đc th c hi n theo pháp lu t t t ng t i Tòa án ho c tr ng tài.ệ ề ượ ự ệ ậ ố ụ ạ ặ ọ
Vi c b o v quy n dân s theo th t c hành chính đc th c hi nệ ả ệ ề ự ủ ụ ượ ự ệ
trong nh ng tr ng h p lu t đnh. Quy t đnh gi i quy t v vi c theo th t cữ ườ ợ ậ ị ế ị ả ế ụ ệ ủ ụ
hành chính có th đc xem xét l i t i Tòa án.ể ượ ạ ạ
5
