
464
CHUYỂNĐỔISỐTRONGBẢOTỒNDISẢNĐÁPỨNG
MỤCTIÊUPHÁTTRIỂNKẾTNỐISÁNGTẠO
MỸTHUẬTỨNGDỤNG
TrầnThịBiển
Email:tranthibienr@gmail.com
Ngàytòasoạnnhậnđượcbàibáo:29/09/2025
Ngàyphảnbiệnđánhgiá:15/10/2025
Ngàybàibáođượcduyệtđăng:24/10/2025
DOI:10.59266/houjs.2025.899
Tómtắt:Chuyểnđổisốlàquátrìnhthuhẹpkhoảngcáchkếtnốicácngànhmỹthuậtứng
dụng,thuhútsựthamgiacủanhiềulĩnhvựcnhư:thiếtkếđồhọa,thiếtkếthờitrang,thiếtkế
nộithất,kiếntrúcvớidisảnvănhóa.Ứngdụngchuyểnđổisốhỗtrợđắclựcchocácnhàthiết
kếdễdàngtiếpcận,tươngtác,tiếpthutinhhoadisảnmangđếnnhữngtácđộngtíchcựctrong
sángtácthiếtkếđươngđại.Đócũngcóthểđượchiểulàsángtạotừcôngnghệlàmchodisản
nhanhchóngđivàothiếtkếđẩynhanhquátrìnhcậpnhật,ứngdụngvàtruyềntảiđápứngnhu
cầucủathịhiếuthẩmmỹ.Chuyểnđổisốđãmởchoviệcsángtácthiếtkếmỹthuậtứngdụng
mộtthếgiớicónhiềutiềmnăng.Nộidungnghiêncứunàybướcđầuchỉraưuđiểmcủaviệc
khaitháctínhứngdụngcủasángtạokỹthuậtsốtrongbốicảnhcôngnghiệpđangpháttriểnở
ViệtNam.Đólàcơhộicungcấpchoconngườinóichung,cácnhàsángtácthiếtkếlĩnhvực
mỹthuậtứngdụngnóiriêngnhữngtiềmnăngđểsángtạo,thiếtkếcácsảnphẩmcôngnghiệp
thíchứngvớixãhội.Bêncạnhđólýgiảinhữngvấnđềthựctrạngliênquanđếnđàotạo,quản
lývàcơchếhoạtđộngcủaquátrìnhchuyểnđổisốvớimỹthuậtứngdụnghiệnnay.
Từkhóa:Bảotồndisản,chuyểnđổisố,kếtnốisángtạomỹthuậtứngdụng
1
TrườngĐạihọcKiếntrúcHàNội
2
Nghịquyếtsố162/2024/QH15vềPhêduyệtchủtrươngđầutưChươngtrìnhmụctiêuquốcgiavềphát
triểnvănhóagiaiđoạn2025-2035,NQQuốchộiKhóaXV,kỳhọpthứ8/2024
I.Đặtvấnđề
Nghị quyết số 162/2024/QH15 về
PhêduyệtchủtrươngđầutưChươngtrình
mục tiêuquốc giavề pháttriển vănhóa
giaiđoạn2025-2035:“Phấnđấu100%
học sinh, học viên, sinh viên, trong hệ
thốnggiáodụcquốcdânđượctiếpnhận,
tham gia các hoạt động giáo dục nghệ
thuật, giáo dụcdi sản vănhóa”
2
.Di sản
văn hoá là tài sản quý báu của dân tộc,
đượccácthếhệngườiViệtNamgiữgìn,
pháthuygiátrịtừđờinàysangđờikhác.
Trongđó,disảncáchiệnvậtmỹthuậthiện
cònlưugiữtạicácđìnhchùamangnétđẹp
hiệnthâncủabảnsắcvănhóadântộc,ghi

465
nhậnquátrìnhpháttriểnbềnvữngcủađất
nước.Nhữngnămgầnđâydisảnvănhoá
vật thể nói chung luôn được quan tâm,
tạođượchiệuứngtíchcựctrongđờisống
xãhội.Nhữnghoavăntrangtrítrongmỹ
thuậttruyềnthốngmangnhữnggiátrịvăn
hoáđặcsắc,rấtcầnđượckếtnốivớingôn
ngữthiếtkếhiệnđạithôngquanhữngthế
mạnhcủacôngnghệsố.Nhữngnămgần
đâynhiềuhoạtđộngtừnghiêncứukhoa
học,đàotạolĩnhvựcmỹthuậtứngdụng
đã quantâm, tổchứccác hội thảotrong
nướcvàquốctếnhư:HộithảoĐàotạomỹ
thuậtứngdụngtrongbốicảnhpháttriển
côngnghiệpvănhóa;Sángtạokhônggiới
hạn nghệ thuật công nghệ vàđổi mới…
đượctổchứchàngnămdoHiệphộicác
trườngĐạihọcCaođẳngViệtNam,Câu
lạcbộkhốitrườngmỹthuậtứngdụngtổ
chứchàngnăm.Việckếthừavàsángtạo
từdisảnsẽtăngcườngyếutốthẩmmỹvà
côngnăng,bởicácsảnphẩmthiếtkếứng
dụng luôn lànhu cầugắn liền vớicuộc
sốngconngười.
II.Cơsởlýthuyết
Bàiviếtvậndụnglýthuyếtchuyển
đổisốđểkhaithácdisảnvănhoávậtthể
lànhữnghiệnvậtmỹthuậttồntạitrong
không gian tôn giáo của người Việt.
Đóchínhlànhữngbiểutượngghinhận
cáchoạt động trong cuộc sống của con
người.Đólànhữngtrithứcdângiancòn
đượclưugiữnhưlànhữngdisảnvănhóa
bảnđịa,trithứcđịaphươngmangtrong
mìnhgiátrịlịchsử,vănhóa.Thôngqua
luận điểm kếtnối các nhà thiết kếkhai
tháccáchoavăntruyềnthốngdântộcđể
thiếtkếsảnphẩmđồhọa,thờitrang,nội
thấtvàcáctácphẩmtạohình.Vậynên,
chuyểnđổisốsẽgiúpchoviệcbảotồn,
3
Luậtdisảnvănhóa(Năm2001),LuậtDisảnđượcQuốchộinướccộnghòaxãhộichủnghĩaViệtNam,
số28/2021/QHápdụng2024
phổcập,lantỏadướinhiềuchiềucạnh,
gócnhìncủacáchọasĩvànhàthiếtkế.
Tăngcườngsựtươngtácliênngànhgiữa
cácsảnphẩmthiếtkếvới triếtlý,quan
điểmlýthuyếttrongthiếtkếcôngnghệ,
cùnggìngiữbảnsắcvănhóanhưnglan
tỏađượctínhhiệnđại.
III.Phươngphápnghiêncứu
Phương pháp nghiên cứu khoa
học, côngnghệ vàliênngành phântích,
tổnghợp,đốichiếutrongquátrìnhthực
hiện,nghiêncứunàyhướngtớiứngdụng
chuyểnđổisốvàobảotồnvàkếtnốithiết
kếsángtạolĩnhvựcmỹthuậtứngdụng.
Sửdụngtínhứngdụngcủachuyểnđổisố
đểbảotồncácdisảnnhưnhữngbáuvật
đểtạohànhtrangkếtnốisángtạoracác
sảnphẩmmỹthuậtứngdụng(thiếtkếthời
trang,thiếtkếnộithất,thiếtkếđồhọa...
Sửdụngphươngphápkhảosát,đánhgiá
hiệuquảcủachuyểnđổisốđểgiảiquyết
cácvấnđềvềthiếtkếmỹthuậtứngdụng
từ di sản phù hợp với nhu cầu đổi mới
trongđờisốngxãhộihiệnnay.
IV.Kếtquảnghiêncứuvàthảoluận
4.1.Ứngdụngchuyểnđổisốhỗtrợ
đắclựcchocácnhàthiếtkếdễdàngtiếp
cận,tươngtác,tiếpthutinhhoadisản
mangđếnnhữngtácđộngtíchcựctrong
sángtácthiếtkếđươngđại
Năm2001,trongLuậtDisảnđược
Quốchộinướccộnghòaxãhộichủnghĩa
Việt Nam thông qua, lần đầu tiên có
chươngvề“Bảovệvàpháthuydisảnvăn
hóa phi vật thể”
3
. Những năm gần đây,
ViệtNamđãcónhữngchínhsáchvàhành
động trong việc bảo vệ di sản văn hóa,
khôngchỉcốgắnggiữgìndisảnvănhóa

466
đóởdạngbanđầu,màcònphảinỗlựcgắn
disảnđóvớiđờisốngxãhội.Trongthời
đạicôngnghệpháttriểnmạnhmẽ,chuyển
đổi số đã chỉ ra xu hướng phát triển, là
chìakhóamởrakhônggiansángtạomới
chonghệthuật,đặcbiệtlàlĩnhvựcthiết
kếmỹthuậtứngdụng.BêncạnhđóNghị
quyếtĐạihộiXIIIcủaĐảngkhẳngđịnh
quanđiểmchỉđạo“pháttriểnvănhóalà
nềntảngtinhthần”,“khơidậymạnhmẽ
tinhthần yêu nước, ý chí tự cường dân
tộc,sứcmạnhđạiđoànkếttoàndântộcvà
khátvọngpháttriểnđấtnướcphồnvinh,
hạnhphúc;pháthuydânchủxãhộichủ
nghĩa,sứcmạnhtổnghợpcủacảhệthống
chính trịvà của nềnvănhóa,con người
Việt Nam, bồidưỡng sứcdân, nângcao
chấtlượngnguồnnhânlực”
4
.
Thôngquaviệcsốhóahiệnvật,họa
tiếttruyềnthốngcònđượclưugiữtạicác
côngtrìnhkiếntrúcvàbảotàngđểcácnhà
thiết kế có thể nghiên cứu và ứng dụng
nhữngtinhhoavănhóađóvàotrongcác
sảnphẩmđươngđại.Phươngphápnàyđã
chỉralợiíchcủaviệcbảotồngiátrịtruyền
thốngtheocáchhiệnđại,đồngthờikhơi
nguồn cảm hứng sáng tạo độc đáo giúp
cácnhàthiếtkếtạonêncácsảnphẩmvừa
mangdấuấnbảnsắcdântộc,vừađápứng
thịhiếuhiệnđại.Trênthựctếhiệnnaycó
4
Tạpchícộngsảnhttp//wwwtapchicongsan.org.vn
nhiềucôngnghệhiệnđạinhưAI,thựctế
ảo(VR),thựctếtăngcường(AR),in3D,
phầnmềmthiếtkếđồhọa,dữliệusốhóa
di sản… đã và đang tạo ra một “hướng
tiếpcậnmới”vớivô vàn tiềmnăngcho
cácnhàthiếtkế.Mộttrongnhữnglợiích
rõrệtnhấtmàchuyểnđổisốmanglạilà
khảnăngtiếpcậnvàkhaitháckhotàngdi
sảnvănhóamộtcáchnhanhchóng,trực
quanvàlinhhoạt.Khônggiansángtạo
trong thiết kế mỹ thuật ứng dụng cũng
đãđượcmởrộngvượtkhỏigiớihạnvật
lýnhờvàocáccôngcụkỹthuậtsố.Nhà
thiếtkếcóthểlàmviệctrênnềntảngsốvà
tínhứngdụngởbấtcứđâu,trảinghiệmý
tưởngtừnhiềuchiềucạnhkhácnhaunhư:
Điền dã từ di tích, saochép, in rập,trải
nghiệmtạicácnơitrưngbàyhiệnvậthay
thôngquahệthốngInternettruycậphình
ảnh, họa tiết, hình khối, chất liệu…của
cáchiệnvật,kiếntrúc,trangphụctruyền
thốngmà không cần đến tậnnơi.Từ đó
cácsángtácthiếtkếtrởnêndễdàngthay
đổibốcục,màusắc,chấtliệuchỉvớivài
thaotác.Chuyểnđổisốcũngchophépmô
phỏngsảnphẩmởnhiềuđịnhdạngkhác
nhau,giúpquátrìnhsángtạotrởnênlinh
hoạt,tiếtkiệmchiphívàthờigian,đồng
thờigiatăngtínhtươngtácvàtrảinghiệm
vớingườidùng.

467
Pháttriểnýtưởngthiếtkếtừhìnhtượngchimphượngtrênkiếntrúcđìnhlàng-Bàihọctừ
họcviêncaohọctrườngĐHKiếntrúcHàNội
Nguồn:Tácgiảbàiviết
Từ ý tưởng khởi nguồn lấy cảm
hứng chi tiết chạm khắc chim phượng
trên cấu kiệngỗ củađình lànglà disản
vănhóamanggiátrịthẩmmỹvềýnghĩa
biểutượng.Hìnhảnhchimphượngđược
chọn làm chủ đề nhằm truyền tải thông
điệpthịnhvượng,thanhcaovàmaymắn,
phùhợpvớinhữnggiátrị,tinhthầnphục
vụ cho thiết kế sản phẩm bao bì lễTết.
Từnguyênmẫuđiêukhắcgỗ,hìnhtượng
chimphượngđượcnghiêncứu,cáchđiệu
và tái cấu trúc bằng ngôn ngữ đồ họa
hiện đại.Vậndụng chuyểnđổsố đểkết
hợpthiếtkếsảnphẩmvừagiữđượctinh
thần vănhóatruyềnthống,vừaphùhợp
vớiphongcáchthươnghiệuCocoon,một
thươnghiệumỹphẩmthuầnchay,đềcao
sự tinh tếvà thân thiệnvới môi trường.
Chuyểnđổisốđãlàcơhộiđểcácthiếtkế
mang yếu tố văn hóa bản địa Việt Nam
đượclantỏarộngrãihơntrongbốicảnh
toàncầuhóa.
TrongchươngtrìnhHỗtrợnềnKinh
tếSángtạo,mộtkhoáhọcdànhchocác
nhàhoạchđịnhchínhsách,diễngiảIndy
Joharđãlậpluậnrằng:donhữngáplực
như biến đổikhí hậu,thế giới quancủa
5
ChươngtrìnhHỗtrợnềnKinhtếSángtạo,mộtkhoáhọcdànhchocácnhàhoạchđịnhchínhsách,tổ
chứctạiViệnVănhóa,Nghệthuật,ThểthaovàDulịchViệtNam,năm2025.
chúng takhông thể như cũđược vàcác
thànhphốcầnphảisuynghĩlạivềcách
họhỗtrợsựsángtạo,trítưởngtượngvà
cáchlàmviệccùngnhaucủamọingười.
Cácthànhphốnênhiểuvàkhaithácđược
trítuệtậpthểcủaconngười.Cácngành
công nghiệp văn hóa sáng tạo có thể
đóngvaitròquantrọngtrongviệchỗtrợ
cácloạihìnhpháttriểnđịaphươngmới.
Trongnềnkinhtếmới,mốiquanhệgiữa
thếgiớivậtchấtvàkỹthuậtsốsẽbiếnđổi.
Những cuộc gặp gỡ trên nền tảng số sẽ
làmặcđịnhvàtiếpxúctrựctiếpsẽngày
càngcógiátrị.Tuynhiên,đểtậndụngtốt
nhữngtiềmnăngmàchuyểnđổisốmang
lại,đòihỏicácnhàthiếtkếkhôngchỉgiỏi
chuyênmônmàcòncầnthíchnghinhanh
vớicôngnghệsố,đồngthờicóýthứcgiữ
gìn và phát huycácgiá trị văn hóa dân
tộc
5
. Sự kết hợp giữa cái mới của công
nghệvàcáiđẹpcủatruyềnthốngsẽlàcon
đườngđểthiếtkếmỹthuậtứngdụngViệt
Nam phát triển bền vững và tạo dấu ấn
riêngtrênbảnđồsángtạothếgiới.Như
vậy,chuyểnđổisốtrởthànhcầunốigiữa
cácnhà thiếtkếvà vốn kho tàng phong
phúcủadântộc.

468
4.2.Chuyểnđổisốđãmởchoviệc
sángtácthiếtkếmỹthuậtứngdụngmột
thếgiớicónhiềutiềmnăng
Trong bối cảnh công nghệ ngày
càng phát triển mạnh mẽ, mỹ thuật ứng
dụngđượcthiếtkếsángtạobằngphương
thứclàmviệc,chuyểnđổisốmởramột
thếgiớisángtạonhiềutiềmnăngchocác
nhàthiếtkếtừviệctiếpcậnchấtliệu,thể
hiệnýtưởngvàkếtnốivớicôngchúng.
Thông qua các công nghệ như số hóa
3D,thựctếảo(VR),thựctếtăngcường
(AR), haythưviệnsố, thậmchícòn tạo
ramascothỗtrợchocôngviệcgiảngdạy,
sinhhoạt.AR/VRcho phép họa sỹthiết
kếdễdàngtiếpcậnvàokhônggiandisản:
xemmộtcôngtrìnhkiếntrúc,làngnghề
tranhdângian,lựachọnhoavăn,chủđề
đểtrảinghiệmvàothiếtkếsảnphẩm.AI
hỗtrợphântíchphongcách,motif,màu
sắcđưaragợiýthiếtkếứngdụngtừmẫu
đượctiếpcận.Bằnghìnhảnh,môhìnhvà
thôngtinvềcáchọatiết,kiếntrúc,trang
phục,chấtliệutruyềnthống…đềucóthể
được lưu trữ,truy cập vàsử dụngtrong
thiếtkếđươngđại.Từđó,nhữngyếutố
vănhóabảnđịacóthểđượclàmmới,cách
điệu vàtáihiệnsinh động trongcácsản
phẩm thiết kế hiện đại như đồhọa, thời
trang,nộithất,baobì…
Các phần mềm thiết kế đồ họa,
côngcụvẽkỹthuậtsố,côngnghệdựng
môhình3D,inấnkỹthuậtsố…giúpnhà
thiếtkếlinhhoạtthửnghiệm,chỉnhsửa,
môphỏngsảnphẩmtrongmôitrườngảo
trướckhiđưavàosảnxuấtthựctế.Điều
này không chỉ tiết kiệm thời gian, chi
phímà còntạo điều kiệnđể người sáng
tácthỏasứcsángtạo,thửnghiệmvàđổi
mớitưduythiếtkế.Ngoàira,chuyểnđổi
sốcũngtạo nênmột môitrường kếtnối
mạnh mẽ giữa người thiết kế tới người
thụ hưởng và thị trường. Các nền tảng
trựctuyến,mạngxãhội,triểnlãmsốhay
thươngmạiđiệntửgiúpcácsảnphẩmmỹ
thuậtứngdụngtiếpcậncôngchúngrộng
rãihơn,vượtquagiớihạnkhônggianvà
thờigian.Từđó,cáctácphẩmmangbản
sắcvănhóađịaphươngcócơhộilantỏa
rathịtrườngtoàncầu,đónggópvàophát
triểncôngnghiệpsángtạovàkinhtếvăn
hóanhiềutiệníchvàtíchcực.
Chuyển đổisốkhôngchỉgiúpbảo
tồndisảnhiệuquảhơn,màcònlàcông
cụmạnhmẽmởrộngkhônggiansángtạo
cho các nhàthiếtkế trongmỹthuậtứng
dụng.Tácđộngtíchcựcnhậnthấytừdi
sản quachuyển đổi số làđa chiềucùng
khảnănglantỏanhanh,nângcaogiátrị
nghệthuậtvàthươngmạicủasảnphẩm.
Di sản mỹ thuật truyền thống cung cấp
hìnhảnh,chấtliệu,ýnghĩabiểutượngqua
câuchuyệngiàubảnsắctạonềntảngcho
cácýtưởngthiếtkếđộcđáo.

