CÔNG ƯỚC PARIS 1883 VỀ BẢO HỘ SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP
(Sửa đổi tại các hội nghị quốc tế như hội nghị Lahay (1923), ở Luân đôn
(1939), ở Lixbon(1938), ở Xtôckhôm(1967), ở Brucxen (1990), ở Washington
(1991).
Đây là một trong những công ước quan trọng nhất về sở hữu công nghiệp, được
ký kết sớm nhất (ngày 20/3/1883 với sự tham gia của 11 nước). Công ước mang tính
nền tảng cho sự ra đời của các điều ước quốc tế điều chỉnh việc bảo hộ từng đối
tượng riêng biệt (như thoả ước Madrid về đăng ký nhãn hiệu hàng hoá, Công ước
Lahay về đăng ký kiểu dáng công nghiệp, Hiệp ước hợp tác trong lĩnh vực cung cấp
văn bằng bảo hộ sáng chế… đều được ký kết trong khuôn khổ của công ước Paris).
Các đối tượng sở hữu công nghiệp được công ước bảo hộ bao gồm sáng chế,
giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu hàng hoá, tên gọi xuất xứ hàng
hoá, các đối tượng là các sản phẩm sáng tạo trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại,
nông nghiệp, khai thác khoáng sản.
- Nguyên tắc “đãi ngộ như công dân” là một trong những nguyên tắc cơ bản mà
Công ước áp dụng trong việc điều chỉnh các quan hệ về bảo hộ quyền sở hữu công
nghiệp. Theo đó, khi tham gia Công ước công dân của bất kỳ các thành viên nào của
công ước cũng đều được hưởng sự bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp giống như công
dân của nước sở tại. Ngay cả những công dân của các quốc gia không phải là thành
viên của công ước Paris hay là những doanh nghiệp thực sự quan trọng ở đó, thì
cũng nhận được sự bảo hộ của công ước theo nguyên tắc này.
- Nguyên tắc “quyền ưu tiên“: Một người nộp đơn yêu cầu bảo hộ quyền sở hữu
công nghiệp nộp đơn đầu tiên của mình ở một nước thành viên của công ước thì
trong thời hạn nhất định sau ngày nộp đơn đầu tiên (12 tháng đối với sáng chế và
giải pháp hữu ích, 6 tháng đối với kiểu dáng công nghiệp và nhãn hiệu hàng hoá),
người đó có thể nộp đơn yêu cầu bảo hộ ở bất kỳ nước thành viên nào và những đơn
nộp sau sẽ được tính cùng ngày nộp đơn của đơn đầu tiên.
- Bên cạnh đó, Công ước PARIS còn quy định cả quyền ưu tiên về triển lãm:
Các sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu hàng hoá có khả
năng được bảo hộ tạm thời tại các cuộc triển lãm quốc tế chính thức hoặc các cuộc
triển lãm được công nhận là chính thức tổ chức tại một trong số các nước thành viên.
Điều đó cho phép một đối tượng sở hữu công nghiệp tham gia triển lãm tại hội chợ
thì được lấy ngày bắt đầu trưng bày hàng hóa tại triểm lãm làm ngày được hưởng
quyền ưu tiên với thời hạn không quá 6 tháng.
Để nâng cao hiệu quả bảo hộ, Công ước Paris đã có những quyết định điều
chỉnh việc bảo hộ các đối tượng sở hữu công nghiệp một cách cơ bản nhất. Đối với
patent quy định về vấn đề nhập khẩu đối tượng, quyền đưa ra các biện pháp pháp lý
quy định việc cấp Licence không tự nguyện nhằm ngăn chặn việc lạm dụng việc độc
quyền của các nước thành viên. Kiểu dáng công nghiệp được bảo hộ tại tất cả các
nước thành viên của Liên hiệp và sẽ không thể bị đình chỉ trong bất kỳ hoàn cảnh
nào cho dù có vì lý do không sử dụng hoặc vì lý do nhập khẩu các đối tượng tương tự
với các đối tượng đang được bảo hộ. Các quy định trong việc đăng ký, chuyển giao,
bảo hộ ở các nước thành viên, về những công cụ bảo vệ và quyền yêu cầu toà án xét
xử đối với các loại nhãn hiệu (nhãn hiệu hàng hoá, nhãn hiệu dịch vụ, nhãn hiệu tập
thể,…) cùng với các loại đối tượng khác.
Ngoài việc quy định một số điều khoản bắt buộc mà các nước thành viên đểu
phải tuân thủ, với nguyên tắc tôn trọng sự độc lập của pháp luật các quốc gia thành
viên về lĩnh vực bảo hộ sở hữu công nghiệp, công ước Paris cho phép các nước thành
viên được quyền xây dựng và áp dụng pháp luật sở hữu công nghiệp của mình, cũng
như ký kết những Hiệp ước với nhau về sở hữu công nghiệp nhưng không được trái
với các điều khoản trong công ước Paris
Việt Nam là một thành viên chính thức của công ước từ năm 1949, tính đến
tháng 1/1997 đã có 136 nước là thành viên của Công ước.