Đề án Thạc sĩ: Phát triển du lịch bền vững tại Khu Di tích và Thắng cảnh Hương Sơn, Thành phố Hà Nội

Ngành du lịch ngày càng khẳng định vai trò là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội trên toàn cầu. Trong bối cảnh đó, du lịch bền vững trở thành xu thế tất yếu, đòi hỏi sự cân bằng giữa lợi ích kinh tế, giá trị văn hóa và bảo vệ môi trường. Tại Việt Nam, các khu di tích và thắng cảnh có tiềm năng lớn nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển hài hòa. Khu Di tích và Thắng cảnh Hương Sơn, một điểm đến tâm linh và danh thắng nổi tiếng tại Hà Nội, đang đứng trước yêu cầu cấp thiết về việc tối ưu hóa khai thác tiềm năng đồng thời đảm bảo tính bền vững lâu dài. Đề án này nghiên cứu sâu sắc thực trạng phát triển du lịch bền vững tại Hương Sơn, nhằm nhận diện các vấn đề tồn tại và đề xuất giải pháp thiết thực, góp phần vào sự phát triển ổn định của khu vực.

Các nhà nghiên cứu, sinh viên ngành Xã hội học, Du lịch, Quản lý; các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý du lịch địa phương; và các doanh nghiệp, cộng đồng dân cư liên quan đến hoạt động du lịch tại các khu di tích.

Đề án tập trung vào việc nghiên cứu phát triển du lịch bền vững tại Khu Di tích và Thắng cảnh Hương Sơn, Thành phố Hà Nội, thông qua việc làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng phát triển và đề xuất các giải pháp cụ thể. Nghiên cứu xác định các yếu tố ảnh hưởng đến du lịch bền vững, bao gồm loại hình kinh doanh - thương mại, dịch vụ phụ trợ, hoạt động trải nghiệm, giáo dục, nghỉ dưỡng; công tác xây dựng thương hiệu sản phẩm và tổ chức lễ hội; cũng như việc bảo tồn di sản văn hóa và quản lý môi trường, đặc biệt là các vấn đề phòng cháy chữa cháy, thoát nước thải và xử lý chất thải rắn. Để thực hiện mục tiêu này, đề án áp dụng kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu như phân tích tài liệu thứ cấp (tài liệu quản lý, các nghiên cứu trước đây), khảo sát bằng bảng hỏi với mẫu ngẫu nhiên gồm người dân và du khách, phỏng vấn sâu các nhà quản lý, người dân địa phương và du khách (chọn mẫu có chủ đích), cùng với quan sát thực tế tại các khu vực trọng yếu của Hương Sơn như bến đò, suối Yến, chùa Thiên Trù và động Hương Tích. Dữ liệu thu thập được tập trung vào nhận thức về phát triển du lịch bền vững, các loại hình dịch vụ, xây dựng thương hiệu, lễ hội, di sản văn hóa và môi trường. Kết quả nghiên cứu giúp chỉ ra những hạn chế trong quản lý, quy hoạch, tính đa dạng sản phẩm và tính tự phát trong khai thác du lịch. Từ đó, đề án đề xuất các giải pháp nhằm tổ chức, quy hoạch hợp lý, phát triển dịch vụ phù hợp với đặc điểm tâm linh và văn hóa của khu di tích, hướng đến trải nghiệm chất lượng cao. Các giải pháp này còn bao gồm tăng cường xây dựng thương hiệu “Du lịch Chùa Hương” gắn với sản phẩm đặc trưng địa phương, nâng cao công tác truyền thông và tổ chức lễ hội. Đặc biệt, đề án có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cải thiện công tác bảo tồn di sản văn hóa, quản lý môi trường và an toàn cháy nổ, góp phần xây dựng một mô hình du lịch bền vững hài hòa giữa kinh tế, văn hóa và môi trường tại Hương Sơn, đồng thời nâng cao hình ảnh và thương hiệu du lịch địa phương.