Đ C NG T T NG DÂN S ƯƠ
Nhóm 1 - K51LKD Khoa Lu t ĐHQG HN
Câu 1.Th nào là t t ng dân s ,lu t t t ng dân s ế
• T t ng dân s là trình t do pháp lu t quy đnh cho vi c gi i quy t v vi c dân s và thi hành ế
án dân s
Lu t t t ng dân s Vi t Nam là 1 ngành lu t trong h th ng pháp lu t c a n c C ng hòa xã ướ
h i ch nghĩa Vi t Nam, bao g m h th ng các quy ph m pháp lu t đi u ch nh các quan h phát
sinh trong t t ng dân s đ b o đm vi c gi i quy t v vi c dân s và thi hành án dân s nhanh ế
chóng,đúng đn b o v quy n,l i ích h p pháp c a cá nhân ,c quan,t ch c và l i ích h p pháp ơ
c a Nhà n c ướ
Câu2.Đi t ng đi u ch nh, ph ng pháp đi u ch nh và vai trò c a Lu t t t ng dân s ượ ươ
a) Đi t ng đi u ch nh ượ
Đi t ng đi u ch nh c a lu t TTDS VN là các quan h gi a tòa án,vi n ki m sát,c quan thi ượ ơ
hành án, đng s , ng i đi di n c a đng s , ng i b o v quy n và l i ích h p pháp c aươ ườ ươ ườ
đng s ,ng i làm ch ng, ng i giám đnh,ng i phiên d ch,ng i đnh giá tài s n và nh ngươ ườ ườ ườ ườ
ng i liên quan phát sinh trong ttds ườ
Các quan h thu c đi t ng đi u ch nh c a LTTDS có đc đi m ch phát sinh trong t t ng,vi c ượ
th c hi n m c đích c a t t ng là đng l c thi t l p các quan h . ế
Các quan h này g m nhi u lo i:
Các quan h gi a tòa án,VKS,c quan thi hành án v i đng s ,ng i đi di n,ng i b o v ơ ươ ườ ườ
quy n và l i ích h p pháp c a đng s ,ng i làm ch ng,giám đnh,phiên d ch, đnh giá tài s n ươ ư
và nh ng ng i liên quan ườ
• Các quan h gi a tòa án ,VKS,c quan thi hành án v i nhau ơ
Các quan h gi a các đng s v i nh ng ng i liên quan ươ ườ
Trong s các quan h này thì quan h gi a tòa án và các đng s chi m đa s b i đây là 2 ch ươ ế
th ttds c b n ơ
b) Ph ng pháp đi u ch nh ươ
Ph ng pháp đi u ch nh c a LTTDS là t ng h p nh ng cách th c mà LTTDS tác đng lên cácươ
quan h thu c đi t ng đi u ch nh c a nó ượ
Do đi t ng đi u ch nh c b n c a lu t ttds là các quan h gi a các c quan nhà n c có nhi m ượ ơ ơ ướ
v b o v pháp lu t v i ng i tham gia vào quá trình gi i quy t v vi c dân s và thi hành án ườ ế
dân s nên LTTDS điêu ch nh các các quan h này b ng 2 ph ng pháp m nh l nh và đnh đo t ươ
Ph ng pháp m nh l nh :LTTDS quy đnh đa v c a tòa án ,VKS,c quan thi hành án và cácươ ơ
ch th khác trong t t ng không gi ng nhau :các ch th ph i ph c tùng tòa án,VKS và c quan ơ
thi hành án ,các quy t đnh c a các c quan này có giá tr b t bu c các ch th khác ph i th cế ơ
hi n n u không s b c ng ch th c hi n.S dĩ pháp lu t t t ng dân s quy đnh nh v y là ế ưỡ ế ư
xu t phát ch tòa án,VKS và c quan thi hành án có nhi m v b o v pháp lu t,,gi i quy t v ơ ế
vi c dân s ,t ch c thi hành án dân s và ki m soát ho t đng t t ng.Đ các c quan này th c ơ
hi n đc ch c năng,nhi m v c a mình ,các c quan này ph i có nh ng quy n l c pháp lí nh t ượ ơ
đnh đi v i các ch th t t ng khác,do v y s không có s bình đng gi a tòa án,VKS và các
c quan thi hành án v i các ch th khác ơ
• Ph ng pháp đnh đo t :Các đng s đc t quy t đnh vi c b o v quy n, l i ích h p phápươ ượ ượ ế
c a h tr c tòa.Khi có quy n,l i ích h p pháp b xâm ph m hay tranh ch p các đng s t ướ ươ
quy t đnh vi c kh i ki n ,yêu c u tòa án gi i quy t v vi c.Trong quá trình gi i quy t v vi cế ế ế
dân s và thi hành án dân s ,các đng s v n có th th ng l ng dàn x p ,th a thu n gi i ươ ươ ượ ế
quy t nh ng v n đ tranh ch p ,rút yêu c u ,rút đn kh i ki n,t thi hành án ho c không yêu c uế ơ
thi hành án n a .
Nh v y,LTTDS đi u ch nh các quan h phát sinh trong quá trình t t ng b ng 2 ph ng phápư ươ
m nh l nh và đnh đo t trong đó ch y u là ph ng pháp m nh l nh ế ươ
c)Vai trò c a lu t TTDS :có 3 nhi m v chính
Th ch hóa quan đi m, đng l i c a Đng và nhà n c ta v c i cách hành chính ,c i cách ế ườ ướ
t pháp ư
Quy đnh quy trình t t ng dân s th t s khoa h c làm cho các ho t đng gi i quy t v ế
vi c,thi hành án và tham gia t t ng dân s c a các ch th đc thu n l i.T o c ch ki m ượ ơ ế
sát,giám sát ho t đng tuân theo pháp lu t trong quá trình t t ng dân s có hi u qu ,b o đm
các ho t đng t t ng ti n hành đc đúng đn,qua đó b o đm vi c gi i quy t v vi c dân s ế ượ ế
và thi hành án dân s đc nhanh chóng chính xác công minh và đúng pháp lu t ượ
B o đm cho tòa án x lí đc nghiêm minh các hành vi trái pháp lu t,b o đm vi c thi hành ượ
đc các b n án quy t đnh dân s c a tòa án,ngăn ch n kh c ph c k p th i các hành vi vi ph mượ ế
pháp lu t,b o v ch đ xhcn,b o v l i ích nhà n c,quy n và l i ích h p pháp c a cá nhân ,c ế ướ ơ
quan,t ch c đng th i giáo d c đc m i ng i nghiêm ch nh ch p hành pháp pháp lu t ượ ườ
Ngoài ra,LTTDS còn có nhi m v b o đm phát huy dân ch trong t t ng dân s ;t o đi u ki n
cho m i ng i đóng góp nhi u s c l c và trí tu vào các công vi c c a nhà n c và xã h i. ườ ư
Câu 3.Quan h pháp lu t t t ng dân s là gì?Các đc đi m c a quan h pháp lu t t t ng dân
s ?
Khái ni m: Quan h pháp lu t t t ng dân s là quan h gi a tòa án,VKS,c quan thi hành án ơ
,đng s ng i đi di n c a đng s ,ng i b o v quy n và l i ích h p pháp c a đngươ ườ ươ ườ ươ
s ,ng i làm ch ng,ng i giám đnh,ng i phiên d ch ,ng i đnh giá tài s n và nh ng ng i ườ ườ ườ ườ ườ
liên quan phát sinh trong t t ng dân s và đc quy ph m pháp lu t t t ng dân s đi u ch nh. ượ
Các đc đi m :quan h pháp lu t TTDS là quan h có ý chí,xu t hi n trên c s các quy ph m ơ
pháp lu t,n i dung đc c u thành b i quy n và nghĩa v pháp lí mà vi c th c hi n đc b o ượ ượ
đm b ng c ng ch c a nhà n c.Tuy nhiênvì là quan h n y sinh gi a các ch th có quy n ưỡ ế ướ
và nghĩa v pháp lí nên ngoài nh ng đc đi m chung c a quan h pháp lu t xã h i ch nghĩa thì
nó còn mang nh ng đc đi m riêng:
• Tòa án th ng là 1 bên c a quan h plttds.Tòa án là ch th đc bi t duy nh t đc th c hi nườ ượ
quy n l c nhà n c nh m gi i quy t v vi c dân s ,có quy n ra quy t đnh bu c các cá nhân,c ướ ế ế ơ
quan t ch c có liên quan ph i thi hành.Đ th c hiên ch c năng,tòa án tham gia vào h u h t các ế
quan h n y sinh trong t t ng nên tr thành ch th ch y u c a quan h plttds ế
• Các quan h plttds phát sinh trong t t ng và do lu t ttds đi u ch nh.Vi c gi i quy t v vi c dân ế
s làm phát sinh các quan h khác nhau gi a nh ng c quan t ch c và nh ng ng i tham gia vào ơ ườ
đó.Các quan h này đc quy ph m plttds đi u ch nh nên tr thành quan h plttds. ượ
Các quan h plttds phát sinh và t n t i trong 1 th th ng nh t.Tuy trong t t ng,đa v pháp lí
c a các ch th là khác nhau,nh ng ho t đng t t ng các ch th đu liên quan đn vi c th c ư ế
hi n m c đích c a t t ng dân s là b o đm quy n,l i ích h p pháp c a đng s .Vì v y,m i ươ
hành vi t t ng c a 1 ch th đu liên quan đn nhau,d n đn nh ng h u qu pháp lý đi v i ế ế
nhi u ch th khác và góp ph n t o nên s v n đng và phát tri n c a quá trình t t ng.
Câu 4. Khái ni m, h th ng và n i dung các nguyên t c c a Lu t t t ng dân s Vi t Nam? Các
quy đnh c a BLTTDS v các nguyên t c c a lu t t t ng dân s so v i các quy đnh trong các
văn b n pháp lu t tr c đây có nh ng đi m gì m i, , b t c p c n s a đi b sung? ướ
Khái ni m :Nguyên t c c a lu t t t ng dân s Vi t Nam là nh ng t t ng ch đo,đnh h ng ư ư ướ
cho vi c xây d ng và th c hi n pháp lu t t t ng dân s và đc ghi nh n trong các văn b n ượ
pháp lu t t t ng dân s .
H th ng và n i dung các nguyên t c : (n i dung xem trong BLTTDS nha ^_^)
a)Các nguyên t c th hi n tính pháp ch xhcn ế
Nguyên t c b o đm pháp ch XHCN trong t t ng dân s :Tr c khi BLTTDs đc ban hành ế ướ ượ
thì nguyên t c này ch a đc quy đnh d i d ng m t quy ph m pháp lu t dân s c th .Vi c ư ượ ướ
BLTTDS quy đnh nguyên t c này(Đ3) là b c phát tri n m i c a pháp lu t ttds Vi t Nam,là s ướ
kh ng đnh pháp lý b o đm cho các ho t đng t t ng dân s đc ti n hành đúng đn. ượ ế
Nguyên t c b o đm hi u l c c a b n án,quy t đnh c a b n án : đc quy đnh t Hi n pháp ế ượ ế
1980 (đi u 137)lu t t ch c tòa án nhân dân năm 1981(Đ 11)....Hi n nay nguyên t c đc quy ượ
đnh t i đi u 136 HP 1992,Đ11 LTCTANDvà Đ 19 BLTTDS.N i dung Đ19 quy đnh nh ng v n
đ c b n cho nguyên t c ,t o c s pháp lý cho vi c thi hành đc b n án,quy t đnh c a tòa ơ ơ ượ ế
án.
Nguyên t c ki m sát vi c tuân theo pháp lu t trong t t ng dân s :Tr c đây quy đnh trong ướ
PLTTGQCVADS(Đ8),PLTTGQCVAKT(Đ11),PLTTGQCTCLĐ(Đ10).Hi n nay,các quy đnh này
đc k th a quy đnh t i đi u 21BLTTDS.N i dung đi u lu t này đã quy đnh đy đ nh ngượ ế
n i dung c b n c a nguyên t c,có tác d ng b o đm hi u qu c a công tác kiêm sát ơ
b)Các nguyên t c v t ch c ho t đng,xét x c a tòa án
Nguyên t c th c hi n ch đ xét x có h i th m nhân dân tham gia:nguyên t c này b c đu ế ướ
đc quy đnh trong HP1946.Tuy nhiên đn Hp1980 thì nguyên t c m i đc quy đnh rõ ràng cượ ế ượ
th và đy đ.Hi n nguyên t c đc quy đnh t i Đ129 Hp1992,Đ11 BLTTDS ượ
Nguyên t c th m phán,h i th m nhân dân xét x đc l p và ch tuân theo pháp lu t:đc quy ượ
đnh t Hp 1959,đn Hp 1980 thì m i đc quy đnh đy đ.Hi n nay nguyên t c đã đc quy ế ượ ượ
đnh t i Đ12 BLTTDS.Đi u lu t này quy đnh t ng đi đy đ các v n đ v n i dung nguyên ươ
t c,t o c s pháp lý cho th m phán,h i th m nhân dân th c hi n đc nhi m v xét x c a ơ ượ
mình.
Nguyên t c tòa án xét x t p th :đcquy đnh l n đu t i Hp1980(Đ132)sau đó đc k th a ượ ượ ế
quy đnh t i Hp1992(Đ131).Hi n nay,nguyên t c đc quy đnh t i đi u 14BLTTDS .Nh ng n i ượ
dung c b n c a nguyên t c đã đc ghi nh n đy đ trong đi u lu t này. ơ ượ
• Nguyên t c xét x công khai: đc quy đnh t HP1946(Đ67)sau đó đc k th a quy đnh trong ượ ượ ế
các Hp,LTCTAND đã ban hành.Hi n đc quy đnh t i Đ15 BLTTDS.N i dung c a đi u lu t đã ượ
quy đnh khá đy đ v nh ng v n đ liên quan đn nguyên t c.Đây là c s pháp lý đ m i ế ơ
ng i tham d phiên tòa và tòa án xét x công khai các v án dân s . ườ
Nguyên t c th c hi n ch đ 2 c p xét x :quy đnh t i TTCTAND 1960(đ9)và s c lu t s ế
01/SL/76 ngày 15/3/1976 c a H i đng chính ph cách m ng lâm th i C ng hòa mi n nam Vi t
Nam quy đnh v t ch c tòa án nhân dân và VKSND.Đn khi LTCTAND 1980 đc ban hành thi ế ượ
nguyên t c này không còn đc quy đnh n a .Đn 2002,nguyên t c m i đc quy đnh t i ư ế ượ
đ11LTCTAND.Hi n nay nguyên t c này quy đnh t i Đ17 BLTTDS.N i dung đi u lu t này ghi
nh n đy đ c th các v n đ v nguyên t c tòa án xét x theo 2 c p
• Nguyên t c giám đc vi c xét x :đã đc quy đnh trong các Hp,Lu t t ch c TAND đc Nhà ượ ượ
n c ta ban hành.Hi n nguyên t c đc quy đnh t i đ134 Hp1992,đ18 BLTTDS .N i dung Đ18ướ ư
đã th hi n đc đy đ n i dung c b n nguyên t c. ượ ơ
Nguyên t c ti ng nói và ch vi t dùng trong TTDS: ế ế
c)Các nguyên t c b o đm quy n tham gia t t ng c a đng s ươ
Nguyên t c yêu c u tòa b o v quy n l i ích h p pháp:tr c đây quy đnh t i Đ1 ướ
PLTTGQCVADS,đ1 PLTTGQCVCKT,đ1 PLTTGQCTCLĐ.Hi n nguyên t c này quy đnh t i đ4
BLTTDS quy đnh 1 s n i dung c b n c a nguyên t c ,t o c s pháp lý cho ch th th c hi n ơ ơ
quy n l i ích h p pháp c a h
Nguyên t c quy n t đnh đo t c a đng s : ươ
Nguyên t c cung c p ch ng c và ch ng minh trong t t ng dân s
Nguyên t c bình đng v quy n và nghĩa v trong t t ng dân s
Nguyên t c b o đm quy n khi u n i t cáo trong t t ng dân s ế
d)Các nguyên t c th hi n trách nhi m c a c quan ti n hành t t ng ơ ế
nguyên t c b o đm s vô t c a ng i ti n hành t t ng,ng i tham gia t t ng ư ườ ế ườ
Nguyên t c b o đm quy n b o v c a đng s ươ
Nguyên t c trách nhi m hòa gi i c a tòa án
Nguyên t c trách nhi m c a c quan,ng i ti n hành t t ng dân s ơ ườ ế
Nguyên t c trách nhi m chuy n giao tài li u,gi y t c a tòa án
đ)Các nguyên t c th hi n vai trò ,trách nhi m c a các cá nhân ,c quan t ch c trong t t ng dân ơ
s
Nguyên t c trách nhi m cung c p ch ng c c a cá nhân ,c quan t ch c ơ
Nguyên t c vi c tham t t ng dân s c a cá nhân ,c quan t ch c ơ
Câu5 T i sao nh ng vi c phát sinh t quan h pháp lu t dân s , quan h pháp lu t hôn nhân và
gia đình đu đc gi i quy t theo th t c t t ng dân s ? ượ ế
Vi t Nam,các quan h phát sinh trong lĩnh v c dân s ,kinh doanh ,th ng m i,lao đng ,hôn ươ
nhân và gia đình đc đi u ch nh b i các văn b n pháp lu t khác nhau nhượ ư
BLDS,BLLĐ,LTM,LHN&GĐ....
Tuy nhiên,các quan h pháp lu t này đu cùng có tính ch t là các quan h tài s n,quan h nhân
thân đc hình thành trên c s bình đng ,t do,t nguy n cam k t ,th a thu n và t đnh đo tượ ơ ế
c a các ch th .Do v y,các tranh ch p phát sinh t các quan h pháp lu t này ph i thu c th m
quy n dân s c a tòa án,đc gi i quy t theo th t c t t ng dân s .Đi v i các v vi c phát ượ ế
sinh t quan h pháp lu t hình s ,hành chính thì không thu c th m quy n dân s c a tòa án vì
chúng không có cùng tính ch t v i các quan h trên
Câu 6. Khái ni m, ý nghĩa c a vi c xác đnh th m quy n dân s c a Toà án?
Khái ni m: Th m quy n dân s c a tòa án là quy n xem xét gi i quy t các v vi c và quy n h n ế
ra các quy t đnh khi xem xét gi i quy t các v vi c đó theo th t c t t ng dân s ế ế
Ý nghĩa :Vi c xác đnh th m quy n gi a các tòa án m t cách h p lý ,khoa h c tránh đc s ượ
ch ng chéo trong vi c th c hi n nhi m v gi a tòa án v i các c quan nhà n c ,gi a các tòa án ơ ướ
v i v i nhau,góp ph n t o đi u ki n c n thi t cho tòa án gi i quy t nhanh chóng và đúng đn các ế ế
v vi c dân s ,nâng cao đc hi u qu c a vi c gi i quy t v vi c dân s .Bên c nh đó,vi c xác ượ ế
đnh th m quy n gi a các tòa án m t cách h p lý,khoa h c còn t o thu n l i cho các đng s ươ
tham gia t t ng b o v quy n l i ích h p pháp tr c tòa án,gi m b t nh ng phi n ph c cho ướ
đng s . ươ
Ngoài ra,vi c xác đnh th m quy n c a các tòa án m t cách h p lý và khoa h c còn có ý nghĩa
quan tr ng trong vi c xác đnh nh ng đi u ki n v chuyên môn,nghi p v c n thi t c a đi ngũ ế
cán b tòa án và các đi u ki n khác ,trên c s đó có k ho ch đáp ng b o đm cho tòa án ơ ế
th c hi n đc ch c năng nhi m v ượ
Câu7 . Nh ng vi c thu c th m quy n xét x v dân s c a Toà án?
:Nh ng lo i vi c dân s thu c th m quy n c a tòa án bao g m các v án dân s và các vi c dân
s phát sinh t các quan h pháp lu t v dân s ,hôn nhân-gia đình,kinh doanh ,th ng m i lao ươ
đng và các v vi c khác do pháp lu t quy đnh.Hi n nay,các v vi c thu c th m quy n dân s
c a tòa án đc quy đnh t i các đi u t 25 đn 32 BLTTDS(xem b lu t nha pà kon ^^!) ượ ế
8. TH NÀO LÀ TH M QUY N C A TÒA ÁN CÁC C P? PHÂN ĐNH V TH M QUY N
C A TÒA ÁN CÁC C P?
1. C s phân đnh th m quy n c a TA các c p ơ
- H th ng TA VN đc t ch c Theo đn v hành chính lãnh th ư ơ
o TA C p huy n và c p t nh có quy n xét x S TH M Ơ
- C s phân đnh th m quy n gi a các c p TA là ơ
o Đng l i - chính sách c a Đng v ho t đng t pháp ườ ư
o Tính ch t ph c t p t ng lo i v vi c
o H th ng t ch c TA
o Trình đ chuyên môn, nghi p v th c t c a đi ngũ cán b TA ế
o Đi u ki n c s v/c , ph ng ti n k thu t, hi u qu kinh t khi gi i quy t ơ ươ ế ế
o *Đm b o thu n l i cho vi c tham gia t t ng c a đng s v bv l i ích h ươ
2. Th m quy n c a TAND các c p: Đi u 33 - 34 - 29 - 30 - 32
- TANHD c p huy n có th m quy n gi i quy t Theo t t c S TH M h u h t các v vi c, tr ế Ơ ế
v thu c th m quy n dân s c a TAND c p t nh:
o Có tính ch t ph c t p đòi h i đi u ki n k thu t cao
o y thác t pháp v i n c ngoài ư ướ
o gi i quy t TAND c p huy n k đm b o s vô t , khách quan ế ư
o các yêu c u v kinh doanh th ng m i , lao đng ( Đ 30 - 32 ) ươ
- TAND c p t nh có th m quy n gi i quy t Theo th t c S TH M các v vi c dân s ế Ơ
o Tranh ch p KD, th ng m i,... (Đ 34 ) ươ
o V vi c có đng s or TS n c ngoài or c n y thác t pháp cho cq lãnh s VN n c ươ ướ ư ướ