1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI
KHOA VĂN HÓA HỌC
*****&****
NGUYỄN THU HIỀN
HỖ TRỢ NẠN NHÂN BỊ BẠO LỰC GIA ĐÌNH TÁI HÒA
NHẬP CỘNG ĐỒNG THÔNG QUA CÁC HOẠT ĐỘNG VĂN
HÓA
(Qua khảo sát tại Ngôi nhà Bình Yên, thuộc Trung tâm Phụ nữ và
Phát triển)
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NĂM 2013
2
MỤC LỤC
Chương 1 ............................................................................................................. 11
MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ BẠO LỰC GIA ĐÌNH ............................................... 11
VÀ THỰC TRẠNG BẠO LỰC GIA ĐÌNH Ở VIỆT NAM........................... 11
1.1MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ BẠO LỰC GIA ĐÌNH ............................................................. 11
1.1.1Khái niệm Bạo lực gia đình .................................................................................... 11
1.1.2Các dạng Bạo lực gia đình ...................................................................................... 14
1.1.3Nguyên nhân của Bạo lực gia đình ........................................................................ 17
1.2THỰC TRẠNG BẠO LỰC GIA ĐÌNH Ở VIỆT NAM ............................................... 22
1.2.1Thực trạng BLGĐ qua những số liệu thống kê ..................................................... 23
1.2.2Hậu quả của Bạo lực gia đình ................................................................................ 25
1.2.2.1Hậu quả của bạo lực gia đình đối với người phụ nữ ........................................ 26
1.2.2.2Hậu quả của BLGĐ đối với gia đình ............................................ ...................... 27
1.2.2.3Hậu quả của BLGĐ đối với cộng đồng .............................................................. 28
1.2.3 Chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác phòng chống Bạo lực
gia đình .............................................................................................................................. .... 29
Chương 2 ............................................................................................................. 32
NGÔI NHÀ BÌNH YÊN VÀ CÁC GIẢI PHÁP HỖ TRỢ ............................. 32
NẠN NHÂN BỊ BẠO LỰC GIA ĐÌNH ............................................................ 32
2.1 KHÁI QUÁT VỀ NGÔI NHÀ BÌNH YÊN (NBY) ............................................................. 32
2.1.1 Sự ra đời của Ngôi nhà Bình Yên .................................................................................. 32
2.1.2 Cơ cấu tổ chức và quá trình hoat động .......................................................................... 34
2.2 CÁC GIẢI PHÁP HỖ TRỢ NẠN NHÂN BỊ BẠO LỰC GIA ĐÌNH TẠI NGÔI NHÀ
BÌNH YÊN .................................................................................................................................... . 38
2.2.1 Các giải pháp hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình thông qua mô hình tháp can
thiệp phòng chống Bạo lực gia đình. ........................................................................................ 38
2.2.2Các giải pháp hỗ trợ nạn nhân bị Bạo lực gia đình tại Ngôi Nhà Bình Yên ................ 41
3
2.3ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG HỖ TRỢ NẠN NHÂN BỊ BẠO LỰC GIA ĐÌNH TẠI
NGÔI NHÀ BÌNH YÊN ............................................................................................................... 47
2.3.1 Những mặt tích cực ................... .................. .................. .................. .................. ............... 48
2.3.2Những hạn chế còn tồn tại .................. .......... ........... ........... ........... ........... .......... ........... . 51
Chương 3 ............................................................................................................. 55
PHÁT TRIỂN CÔNG TÁC HỖ TRỢ NẠN NHÂN BỊ BẠO LỰC GIA
ĐÌNH TẠI NGÔI NHÀ BÌNH YÊN TÁI HÒA NHẬP CỘNG ĐỒNG
THÔNG QUA CÁC HOẠT ĐỘNG VĂN HÓA .............................................. 55
3.1ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA TRUNG TÂM PHỤ NỮ VÀ PHÁT TRIỂN
VÀ NGÔI NHÀ BÌNH YÊN ......................................................................................................... 55
3.1.1Định hướng phát triển của Trung tâm Phụ nữ và Phát triển ............................... 55
3.1.2Định hướng phát triển của dự án Ngôi nhà Bình Yên .......................................... 56
3.2GIẢI PHÁP HỖ TRỢ NẠN NHÂN BỊ BẠO LỰC GIA ĐÌNH TẠI NGÔI NHÀ BÌNH
YÊN TÁI HÒA NHẬP CỘNG ĐỒNG THÔNG QUA CÁC HOẠT ĐỘNG VĂN HÓA ....... 57
3.2.1Vai trò của các hoạt động văn hóa đối với các nạn nhân bị Bạo lực gia đình ..... 58
3.2.2Những cơ sở để triển khai các hoạt động văn hóa ................................................. 61
3.2.2.2Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn ............................ ............................ ................... 62
3.2.2.3Xuất phát từ tính khả thi của các hoạt động văn hóa ........................................ 63
3.2.3Một số hoạt động văn hóa hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình tại Ngôi nhà
Bình Yên tái hòa nhập cộng đồng ............................................................................................. 64
3.2.3.1 Tổ chức du lịch tâm linh ........................................................................................... 64
3.2.3.2 Tổ chức hoạt động văn hóa “Cùng bạn tìm lại yêu thương” ...................................... 67
3.3 MỘT SỐ ĐỀ XUẤT CHO CÔNG TÁC HỖ TRỢ PHỤ NỮ BỊ BẠO LỰC GIA ĐÌNH 70
3.3.1 Đối với các chính sách quốc gia ...................................................................................... 70
3.3.2 Đối với các ngành ............................................................................................................. 71
3.3.3 Đối với cấp cộng đồng ............................................ ................................ .......................... 72
KẾT LUẬN ......................................................................................................... 75
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................. 77
PHỤ LỤC ẢNH .................................................................................................. 79
4
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt
- Bạo lực gia đình BLGĐ
- Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch Bộ VHTTDL
- Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Bộ LĐTBXH
- Bộ Y tế BYT
- Cơ quan phát triển và hợp tác Quốc tế AECID
Tây Ban Nha tại Việt Nam
- Trung tâm nghiên cứu và ứng CSAGA
dụng khoa học về Giới, Gia đình,
Phụ nữ và Vị Thành Niên
- Công ước của Liên Hiệp quốc về CEDAW
xóa bỏ mọi hình thức phân biệt
đối với phụ nữ
- Luật bình đẳng giới GEL
- Nhân viên xã hội NVXH
- Ngôi nhà Bình Yên NBY
- Nhân viên bảo vệ NVBV
- Nhân viên tham vấn NVTV
5
MỞ ĐẦU
1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Gia đình từ xưa đến nay luôn được coi là tế bào của xã hội, nơi lưu giữ
những giá trị tốt đẹp nhất. Đó là nơi để cho mỗi thành viên quay trở về sau
những giờ lao động vất vả, là nơi mang lại sự ấm êm, hạnh phúc cho mỗi cá
nhân và sự bình ổn cho toàn xã hội. Tuy nhiên, hiện nay gia đình đã và đang
phải đối mặt với nhiều thách thức và một trong những vấn đề đáng báo động
là BLGĐ. BLGĐ, đặc biệt là BLGĐ đối với phụ nữ hiện nay đang là vấn nạn
được cả thế giới quan tâm và lên tiếng bênh vực. Ở Việt Nam cũng như rất
nhiều các nước trên thế giới đã đưa ra những giải pháp để phòng chống
BLGĐ: Luật Phòng, chống BLGĐ được quốc hội thông qua, có hiệu lực thi
hành từ năm 2008, là hành lang pháp ly quan trong trong phòng chống
BLGĐ; Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch đã ban hành Quyết định 2879/QĐ –
BVHTTDL về triển khai Mô hình phòng, chống BLGĐ giai đoạn 2008 –
2010…Bên cạnh đó là những giải pháp để hỗ trợ cho nạn nhân bị BLGĐ như
các chương trình hỗ trợ tạm lánh, nâng cao nhận thức của cộng đồng về vấn
đề bạo lực gia đình qua phổ biến pháp luật và đặc biệt những người phụ nữ bị
bạo lực gia đình sẽ có cơ hội tìm được sự hỗ trợ của cộng đồng, giúp họ có thể
chia sẻ những bất công, đau khổ của mình.
Trong rất nhiều địa chỉ tin cậy của nạn nhân bị BLGĐ hiện nay không
thể không kể đến Ngôi Nhà Bình Yên ( NBY) trực thuộc Trung tâm Phụ nữ
và Phát triển – Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. NBY Là dự án hỗ trợ phụ nữ
bị bạo lực gia đình và những phụ nữ và trẻ em gái bị buôn bán trở về. NBY
được coi là hình thức hỗ trợ tạm lánh tối ưu nhất hiện nay, với hệ thống cán
bộ nhân viên chuyên nghiệp và được sự quan tâm của các tổ chức trong và
ngoài nước.