ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HÓA
GIÁO TRÌNH
N HỌC: AN TOÀN LAO ĐỘNG
NGÀNH: CHẾ BIẾN VÀ BẢO QUẢN THỦY SẢN
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày…….tháng….năm .........
…………........... của……………………………….
............., năm 2022
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể
được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo hoặc
tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sủ dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Thuỷ sản xuất khẩu đã và đang phát triển mạnh ở nhiều nước trên thế giới, trong
đó có Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu thủy sản nước ta hằng năm tăng không
ngừng với tỷ lệ cao.
Bên cạnh đó thị trường nhập khẩu thủy sản ngày càng đòi hỏi khắt khe, đặc biệt
vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm do đó đòi hỏi nhà chế biến phải đổi mới
công nghệ, nhạy bén cơ chế thị trường để có thể đáp ứng nhu cầu ngày càng cao
của các nước nhập khẩu. thế đẩy mạnh phát triển nghề Chế biến thủy sản
xuất khẩu góp phần tạo ra các sản phẩm giá trị cao, đáp ứng nhu cầu của
các nước nhập khẩu. Giáo trình An toàn lao động được phân bố giảng dạy trong
thời gian 30h và bao gồm 3 chương:
Chương 1: Những hiểu biết về BHLĐ
Chương 2: Kỹ thuật an toàn và vệ sinh lao động
Chương 3: Công tác bảo hộ lao động trong ngành chế biến thuỷ sản
Để hoàn thiện bộ giáo trình này chúng tôi đã nhận được sự góp ý của tất
cả đồng nghiệp trong trường. Trong quá trình biên soạn giáo trình này, chúng tôi
đã khảo sát thực tế nhiều địa phương, nhiều nhà máy chế biến cả ba miền
Bắc, Trung, Nam. Ngoài ra còn cập nhật những Quy chuẩn Việt Nam, tiêu
chuẩn Quốc tế. Giáo trình sở cho các giáo viên soạn bài giảng để giảng
dạy, là tài liệu nghiên cứu và học tập của sinh viên trong trường. Tuy nhiên thực
tế sản xuất luôn biến động, những quy trình công nghệ thì liên tục thay đổi
vậy khi biên soạn chúng tôi gặp phải những khó khăn nhất định. Xong tập thể
biên soạn cũng đã cố gắng để biên soạn giáo trình này bám sát chương trình đào
tạo.
Trong nội dung giáo trình, chắc chắn không thể không sai sót, rất mong
nhận được ý kiến đóng góp của quý thầy cô, các bạn học sinh để i giảng
ngày càng hoàn thiện hơn và có ích cho các bạn sinh viên.
Thanh Hóa, ngày … tháng … năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên
Lê Thị Liên
2. Nguyễn Thị Thu Cúc
3. Nguyễn Thị Năm
MỤC LỤC
1
TRANG
1. Lời giói thiệu ………………………………. 2
Chương 1: NHỮNG HIỂU BIẾT CƠ BẢN VỀ BẢO HỘ LAO ĐỘNG 3
1. Những vấn đề bảo hộ lao động. ……………. 3
1.2. Mục đích, ý nghĩa của công tác bảo hộ lao động ………… 6
1.3. Tính chất của cộng tác bảo hộ lao động. ……………. 6
2. Hệ thống luật pháp về bảo hộ lao động. ………… 7
2.1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về cộng tác bảo hộ lao động. …… .8
2.2. Hệ thống các văn bản pháp luật hiện hành về bảo hộ lao động. ………… 8
2.3. Quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động. ………… 8
2.3.2. Người lao động có quyền. ………………………………… 8
Chương 2: KỸ THUẬT AN TOÀN VÀ VỆ SINH LAO ĐỘNG ……… 9
1. Kỹ thuật an toàn điện …………………… 12
1.1. Tác dụng của dòng điện đối với cơ thể người ……………………… 12
1.2. Nguyên nhân của các tai nạn điện …………………. 13
1.3. Các biện pháp phòng vệ an toàn khi sử dụng điện …………. .14
1.4. Cấp cứu tai nạn điện. …………… 14
2. Kỹ thuật an toàn phòng chống cháy nổ. ………… 14
2.1. Quá trình cháy và nổ …………………………… 15
2.2. Các biện pháp phòng cháy chữa cháy. ……………………… 15
2.3. Các phương tiện và dụng cụ chữa cháy ……………………… 16
3. Kỹ thuật vệ sinh lao động. ………………………………… 16
3.1. Những yếu tố độc hại của môi trường sản xuất tới người lao động. …… 16
3.2. Các biện pháp kỹ thuật vệ sinh …………… 17
Chương 3: CÔNG TÁC BẢO HỘ LAO ĐỘNG TRONG NGÀNH CHẾ BIẾN THUỶ SẢN
1. Những vấn đề chung về an toàn lao động trong xưởng chế biến thuỷ sản. .. 18
2. An toàn lao động trong nhà máy chế biến lạnh đông ………… 20
3. An toàn lao động trong nhà máy đồ hộp 21
4. An toàn lao động trong xí nghiệp chế biến nước mắm ……… 22
4.1. An toàn lao động công đoạn chế biến chuợp ……………. 22
4.2. An toàn lao động công đoạn nấu, cô nước mắm ……………… 27
4.3. An toàn lao động công đoạn lọc rút nước mắm. …………… 32
Tài liệu tham khảo ……………… 35
2
CÁC THUẬT NGỮ CHUYÊN MÔN, CHỮ VIẾT TẮT
BHLĐ: Bảo hộ lao động
TCVN: Tiêu chuẩn Việt Nam
3
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
Tên môn học: Bao bì thực phẩm
Mã môn học: MH 12
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học:
- Vị trí: Môn học này học trước các môn học chuyên môn
- Tính chất: Môn học an toàn lao động môn sở trong chương trình đào tào.
Môn học này trang bị cho người học những kiến thức bản về bảo hộ lao động,
kỹ thuật an toàn vệ sinh lao động, công tác bảo hộ lao động trong ngành chế
biến thuỷ sản.
- Ý nghĩa và vai trò của môn học: Môn học này mang tính kỹ thuật vừa có tính pháp
luật trong bảo vệ người lao động.
Mục tiêu môn học:
- Về kiến thức:
+ Nhận biết được những vấn đề chung về bảo hộ lao động, quyền lợi nghĩa vụ
của người lao động theo luật lao động của nước Cộng hoà hội chủ nghĩa Việt
Nam.
+ Trình bày được kỹ thuật an toàn điện, kỹ thuật sử dụng an toàn các thiết bị,
dụng cụ ( Máy xay đá, Tủ đông, Thiết bị sấy, Kho đông...).
+ Trình bày được những yếu tố độc hại của môi trường sản xuất tới người lao
động và biện pháp kỹ thuật vệ sinh.
- Về kỹ năng
+ Thực hiện được các nội quy, quy định về an toàn lao động trong nghề
chế biến thuỷ sản.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Tuân thủ đúng kỹ thuật lao động, rèn luyện tính cẩn thận, tác phong
công nghiệp trong lao động sản xuất.
Nội dung của môn học:
CHƯƠNG 1: NHỮNG HIỂU BIẾT CƠ BẢN VỀ BẢO HỘ LAO ĐỘNG
Mã chương: C01
Giới thiệu:
Lao động là hoạt động quan trọng nhất của con người, nó tạo ra của cải vật chất và
các giá trị tinh thần của xã hội. Trong quá trình lao động tạo ra của cải vật chất cho xã
hội, con người luôn phải tiếp xúc với máy móc, trang thiết bị, công cụ và môi
4