
UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HOÁ
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HOÁ
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: CHẾ BIẾN LẠNH ĐÔNG THUỶ SẢN
NGHỀ: CHẾ BIẾN VÀ BẢO QUẢN THỦY SẢN
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo quyết định số:……/QĐ-.....ngày…..tháng…..năm
của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hoá
Thanh Hoá, năm 2022

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham
khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2

LỜI GIỚI THIỆU
Trong những năm trở lại đây, kim ngạch xuất khẩu thủy sản nước ta ngày
càng tăng. Nhưng trong đó sản lượng thủy sản đông lạnh xuất khẩu chiếm
tỷ trọng cao nhất. Nhưng bên cạnh thì thị trường nhập khẩu thủy sản ngày
càng khó tính và đòi hỏi khắt khe, đặc biệt là vấn đề vệ sinh an toàn thực
phẩm.
Do đó chế biến thủy sản đông lạnh là một trong lĩnh vực không thể thiếu
trong ngành chế biến thủy sản nói chung. Trong khi đó mặt hàng tôm xuất
khẩu thì đa dạng và phong phú ( tôm đông lạnh nguyên con, tôm vỏ bỏ đầu,
tôm thịt, tôm PTO,... ) đòi hỏi nhà chế biến phải đổi mới công nghệ, nhạy
bén cơ chế thị trường để có thể đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các nước
nhập khẩu.
Giáo trình Chế biến lạnh đông thuỷ sản được phân bố giảng dạy trong thời
gian 120 giờ và bao gồm 09 bài
Bài 1. Chuẩn bị nguyên liệu
Bài 2: Xử lý nguyên liệu
Bài 3. Rửa
Bài 4. Phân cỡ, hạng
Bài 5. Kiểm soát và cân
Bài 6. Xếp khuôn
Bài 7. Chờ đông, cấp đông
Bài 8. Tách khuôn, mạ băng
Bài 9. Bao gói, bảo quản thành phẩm
Để biên soạn giáo trình chúng tôi đã khảo sát thực tế ở nhiều cơ sở sản
xuất trong địa phương và tài liệu tham khảo chuyên ngành. Ngoài ra còn cập
nhật những Qui chuẩn Việt Nam, tiêu chuẩn Quốc tế. Tuy nhiên thực tế sản
xuất luôn biến động, những quy trình công nghệ thì liên tục thay đổi vì vậy
giáo trình thể hiện đầy đủ nội dung cần truyền đạt cho học viên, ngoài ra còn
có nội dung mở rộng để người học củng cố kiến thức phục vụ tốt hơn quá
trình sản xuất.
3

Để hoàn thiện giáo trình chúng tôi đã nhận ý kiến đóng góp của các cơ sở
sản xuất, các chuyên gia, được sự chỉ đạo, hướng dẫn của Ban giám hiệu và các
thầy cô giáo Trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hoá. Chúng tôi xin được gửi
lời cảm ơn đến tất cả đơn vị, cá nhân đã tham gia đóng góp nhiều ý kiến quý
báu, tạo điều kiện thuận lợi để hoàn thành giáo trình.
Trong quá trình biên soạn chắc chắn không tránh khỏi những sai sót, chúng
tôi mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các cơ quan, đơn vị, chuyên gia,
cán bộ quản lý và các đồng nghiệp để giáo trình hoàn thiện hơn.
Thanh Hoá, năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Nguyễn Thị Năm - chủ biên
2. Lê Thị Liên
3. Thiều Quang Nam
4

Mục lục Trang 5
Bài 1: CHUvN Bw NGUYÊN LI{U Trang 9
1. Khái quát quá trình làm lạnh và môi trường lạnh Trang 9
2. Lạnh thường, lạnh đông, lạnh thâm độ và lạnh tuyệt đối: Trang 10
3. Chuẩn bị dụng cụ, trang thiết bị, vật liệu, nơi làm việc Trang 12
4. Thực hiện đánh giá chất lượng và phân loại sơ bộ nguyên liệu Trang 18
5. Bảo quản nguyên liệu sau khi đánh giá phân loại Trang 19
6. Kết thúc công việc Trang 20
Bài 2: X| L} NGUYÊN LI{U Trang 23
1. Các phương pháp xử lý nguyên liệu thủy sản Trang 23
2. Chuẩn bị dụng cụ, trang thiết bị, vật liệu, nơi làm việc Trang 26
3: Thực hiện thao tác xử lý nguyên liệu thuỷ sản Trang 27
4: Bảo quản bán thành phẩm sau khi xử lý Trang 29
5: Kết thúc công việc Trang 31
Bài 3: R|A Trang 34
1: Mục đích, tác dụng của rửa Trang 34
2: Chuẩn bị dụng cụ, trang thiết bị, vật liệu Trang 36
3: Rửa sau khi xử lý Trang 38
4: Rửa sau phân cỡ, hạng Trang 39
5: Bảo quản bán thành phẩm sau khi rửa Trang 40
6: Kết thúc công việc Trang 41
Bài 4: PHÂN C~, H•NG Trang 44
1: Mục đích yêu cầu của phân cỡ, hạng Trang 44
2: Chuẩn bị dụng cụ, trang thiết bị, vật liệu, nơi làm việc Trang 44
3: Thực hiện phân cỡ, hạng Trang 45
4: Bảo quản bán thành phẩm Trang 51
5: Kết thúc công việc Trang 52
Bài 5: KI€M SOÁT V‚ CÂN Trang 53
1. Chuẩn bị dụng cụ, trang thiết bị, vật liệu, nơi làm việc Trang 53
2. Kiểm soát và cân Trang 55
5

