Hạ Long - Quảng Ninh
Di sản thiên nhiên thế
giới
Với tổng diện tích 1.553 km2, gồm 1.969 đảo lớn nhỏ, Vịnh
Hạ Long lâu nay vẫn là điểm đến không thể thiếu của du
khách trong và ngoài nước. Nơi đây nổi tiếng với những hang
động tuyệt đẹp như động Thiên Cung, hang Đầu Gỗ, hang
Sửng Sốt, động Mê Cung...với những hòn đảo đá có phong
cảnh ngoạn mục. Đại thi hào Nguyễn Trãi đã mệnh danh nơi
đây là kỳ quan đất dựng giữa trời cao.
Là một thắng cảnh biển nổi tiếng của Việt Nam, từ năm
1962, Hạ Long đã được Chính phủ công nhận là danh lam
thắng cảnh quốc gia. Năm 1994, tại kỳ họp thứ 18, Ủy ban Di
sản văn hóa thế giới (UNESCO) đã quyết định công nhận
Vịnh Hạ Long là Di sản thiên nhiên thế giới bởi giá trị ngoại
hạng về mặt cảnh quan. Và năm 2000, tại kỳ họp lần thứ 24,
UNESCO lại một lần nữa công nhận Vịnh Hạ Long là Di sản
thiên nhiên thế giới vì những giá trị độc đáo về địa chất và
địa mạo.
Huyền thoại Vịnh Hạ Long
"Hạ Long" có nghĩa là "Rồng xuống". Từ thế kỷ thứ XIX
trở về trước, tên Hạ Long không được thấy ghi chép trong sử
sách. Mỗi khi nói đến biển Quảng Ninh, Vịnh Hạ Long ngày
nay, sử sách thường chép là biển Giao Châu, Lục Châu, Lục
Hải, Lục Thủy, Hải Đông, An Bang. Thời kỳ đầu thực dân
Pháp xâm lược, vịnh Hạ Long được gọi là vịnh Hòn Gai. Mãi
đến cuối thế kỷ XIX, tên Vịnh Hạ Long mới thấy xuất hiện
trong một số thư tịch như các bản đồ hàng hải, một số bài báo
chữ Pháp và chữ Việt. Vậy tên Hạ Long bắt nguồn từ đâu và
có từ bao giờ?
Truyền thuyết kể rằng: Ngày xửa ngày xưa, trong một lần
nước ta bị giặc ngoại xâm, Ngọc Hoàng sai Rồng mẹ mang
theo một đàn Rồng con xuống giúp dân ta đánh giặc. Thuyền
giặc từ biển cả đang ào ạt vào bờ thì đàn Rồng cũng hạ giới.
Rồng mẹ chỉ huy đàn con hóa phép, tới tấp phun châu nhả
ngọc xuống vùng biển. Phút chốc những viên ngọc đó biến
thành hàng nghìn hòn đảo đá đứng sừng sững bủa vây chặn
bước tiến công của quân giặc. Bị chặn lại đột ngột, quân giặc
trở tay không kịp, thuyền giặc bị đâm vào núi đá tan vỡ hàng
loạt rồi chìm nghỉm xuống đáy biển.
Sau khi đánh tan quân xâm lược, Rồng mẹ và Rồng con
thấy nước Việt đẹp quá bèn xin với Ngọc Hoàng ở lại không
về trời nữa. Từ đấy vùng biển Quảng Ninh được mang tên Hạ
Long. Nơi Rồng mẹ hạ xuống được đặt tên là Hạ Long, còn
chỗ Rồng con đậu mang tên là Bái Tử Long. Đuôi Rồng mẹ
quẫy lên nước trắng xóa được mang tên là Bạch Long Vĩ...
Hạ Long với các đảo núi và các hang động nổi tiếng
Gần 2.000 hòn đảo lớn nhỏ của Vịnh Hạ Long là một bảo
tàng sinh thái vô cùng phong phú. Hệ sinh thái rừng thường
xanh nhiệt đới ở đây có hơn 1.000 loài thực vật, trong đó có
447 loài mộc lan, 12 loài dương xỉ, 20 loài thực vật ngập
mặn. Về động vật có 4 loài lưỡng cư, 8 loài bò sát và 14 loài
thú. Theo tài liệu của Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên thế giới
(IUCN) có văn phòng tại Hà Nội, Vịnh Hạ Long có 7 loài
thực vật đặc hữu của đảo đá vôi chưa tìm thấy ở nơi nào khác
trên thế giới như: Khổ cử đại tím, khổ cử đại nhung, hài vệ
nữ hoa vàng...
Các đảo trên Vịnh Hạ Long chủ yếu là đảo đá vôi, tập
trung ở khu vực phía Đông Nam và Tây Nam; một số đảo
phiến thạch phân bố rải rác ở khu vực Đông Nam. Kết quả
nghiên cứu địa chất địa mạo cho thấy, để có một vùng danh
thắng Hạ Long khoảng 7-8 nghìn tuổi như hiện nay, vùng
biển cổ nơi đây đã trải qua 300 triệu năm tích tụ tầng đá vôi
dày trên nghìn mét và một thời kỳ xâm thực cácxtơ (karst)
kéo dài chừng 20 triệu năm trong môi trường lục địa kỷ
Nêogen và Nhân sinh. Các bậc thềm biển nâng cao, các bề
mặt đồng bằng phân bậc nằm chìm dưới đáy vịnh, các dòng
sông cổ ngập chìm, các ngấn biển cổ và hệ hàu, hà trên các
vách đá là kho tư liệu vô cùng quý giá của ngành địa chất.
