H Xuân H ngồ ươ
N m ngay trung tâm thành ph , đ cao 1.477m, H Xuân H ngằ ố ở ộ ồ ươ
nguyên là thung lũng có dòng su i Cam Ly ch y qua, n i quy t c aố ả ơ ụ ủ
các c dân L ch bu i ban đ u.ư ạ ổ ầ
Năm 1919, t sáng ki n c a viên Công s Counhac, k s công chánhừ ế ủ ứ ỹ ư
Labbe đã ti n hành vi c ngăn dòng su i làm thành h . Đ n năm 1923ế ệ ố ồ ế
l i xây thêm m t đ p n a phía d i t o thành hai h .ạ ộ ậ ữ ở ướ ạ ồ
Do nh h ng c a c n bão tháng 3 năm 1932, c hai đ p đ u b v .ả ưở ủ ơ ả ậ ề ị ỡ
Mãi đ n năm 1934-1935 m t đ p l n b ng đá m i đ c k s Tr nế ộ ậ ớ ằ ớ ượ ỹ ư ầ
Đăng Khoa thi t k xây d ng phía d i hai đ p cũ t o thành m t hế ế ự ướ ậ ạ ộ ồ
l n - ng i Pháp g i là Grand Lac. Đ p này n m tr c dinh Qu nớ ườ ọ ậ ằ ướ ả
Đ o mà v Qu n đ o lúc này là Ph m Kh c Hoè v n đ c dân đ aạ ị ả ạ ạ ắ ẫ ượ ị
ph ng x ng g i “Ông Đ o”, nên khi đ p cũng là c u xây xong,ươ ư ọ ạ ậ ầ
ng i dân quen g i là c u Ông Đ o, còn t n t i đ n ngày nay.ườ ọ ầ ạ ồ ạ ế
H có chu vi 5.000m, r ng 25ha v i hình d ng trăng l i li m. M tồ ộ ớ ạ ưỡ ề ặ
h ph ng l ng nh t m g ng soi bóng nh ng tán tùng già c i, nh ngồ ẳ ặ ư ấ ươ ữ ỗ ữ
hàng li u rũ th t tha và s đ p h n khi mùa xuân v , lúc nh ng cánhễ ướ ẽ ẹ ơ ề ữ
anh đào n r m t màu h ng r c r khi n m t h b ng lên nh đôiở ộ ộ ồ ự ỡ ế ặ ồ ừ ư
má cô gái Đà L t tu i xuân thì.ạ ổ
H đ c mang tên Xuân H ng t năm 1953 nh mu n làm s ng mãiồ ượ ươ ừ ư ố ố
hình nh lãng m n c a n sĩ th Nôm n i ti ng Vi t Nam th k thả ạ ủ ữ ơ ổ ế ệ ế ỷ ứ
19 H Xuân H ng.ồ ươ
H Tuy n Lâmồ ề
V trí: H Tuy n Lâm n m cách trung tâm thành ph Đà L t 5km vị ồ ề ằ ố ạ ề
h ng nam.ướ
Đ c đi m: H Tuy n Lâm r ng h n 360ha, là đ a đi m thích h p choặ ể ồ ề ộ ơ ị ể ợ
các ho t đ ng th thao, leo núi, chèo thuy n, câu cá.ạ ộ ể ề
T m t thung lũng hoang vu đ cao h n 1.000m so v i m t bi n, hừ ộ ở ộ ơ ớ ặ ể ồ
Tuy n Lâm đã đ c c i t o thành đi m ngh mát lý t ng c a vùngề ượ ả ạ ể ỉ ưở ủ
cao. H n m cách Ðà L t 5km, g n gàng gi a r ng thông mênh môngồ ằ ạ ọ ữ ừ
và dòng su i tía huy n tho i. Mùa khô vùng này kéo dài 6 tháng,ố ề ạ ở
không m t h t m a, nh ng lòng h v n đ y p n c. M t h quanhộ ạ ư ư ồ ẫ ầ ắ ướ ặ ồ
năm xanh bi c, hi m khi có sóng l n. R ng thông ba lá ph kín nh ngế ế ớ ừ ủ ữ
ng n núi, qu đ i quanh đó, tr i ngút ngàn t m m t. T t c cùng hòaọ ả ồ ả ầ ắ ấ ả
quy n, v nên b c tranh thiên nhiên yên tĩnh, thanh bình và th m ngệ ẽ ứ ơ ộ
l kỳ. Ai đ n thăm Ðà L t cũng ghé Thi n vi n Trúc Lâm đ t trênạ ế ạ ề ệ ể ừ
đ nh núi Ph ng Hoàng phóng t m m t v phía đông nam, chiêmỉ ượ ầ ắ ề
ng ng th ng c nh n i ti ng đ c t o b i bàn tay con ng i này. ưỡ ắ ả ổ ế ượ ạ ở ườ
Có ng i dành c ngày đ du ngo n trên h , t n h ng không khíườ ả ể ạ ồ ậ ưở
trong lành, mát m và s tĩnh l ng quý báu. Trên b , khách có th tìmẻ ự ặ ờ ể
hi u nh ng nét văn hóa c a các dân t c thi u s nam Tây Nguyên v iể ữ ủ ộ ể ố ớ
th t n ng, c m lam, r u c n, đ t l a tr i; tham gia l h i c ngị ướ ơ ượ ầ ố ử ạ ễ ộ ồ
chiêng; ng m nhìn nh ng tác ph m điêu hkh c g ; th giãn trênắ ữ ẩ ắ ỗ ư
nh ng ngôi nhà sàn, nhà dài l ng gió; b n cung và thám hi m r ngữ ộ ắ ể ừ
sâu.
Cùng v i trò ch i hóa trang thành các chàng trai, cô gái mi n s n c c,ớ ơ ề ơ ướ
du khách th ng r t h ng thú v i các ho t đ ng th thao nh nhàngườ ấ ứ ớ ạ ộ ể ẹ
nh bóng đá m t gôn, bóng chuy n trên cát, nhà dù, câu cá, c i voi,ư ộ ề ưỡ
c i ng a. Hi n có 5 con voi đã thu n d ng đang s ng t i khu duưỡ ự ệ ầ ưỡ ố ạ
l ch Tuy n Lâm và khu dã ngo i Ðá Tiên. Nhi u lo i thú hoang m tị ề ạ ề ạ ấ
d u nhi u năm nay đã quay v nh kh , s t m t đ cùng nhi u đ ngấ ề ề ư ỉ ư ử ặ ỏ ề ộ
v t khác s ng thành đàn. Năm 2001, có g n 100 nghìn khách tham giaậ ố ầ
các tour du l ch trên h , kho ng 15% là du khách qu c t , ch y u làị ồ ả ố ế ủ ế
khách châu Âu. H th ng ch n nh ng ch ng trình thám hi m r ngọ ườ ọ ữ ươ ể ừ
sâu đ quan sát chim thú và ghi âm nh ng âm thanh c a núi r ng. Vàoể ữ ủ ừ
xuân, h Tuy n Lâm l p lánh màu ng c bích, tô đ m thêm nét thồ ề ấ ọ ậ ơ
m ng, lãng m n c a Ðà L t v n đã xinh t i.ộ ạ ủ ạ ố ươ
Đ t i H Tuy n Lâm, ta theo qu c l 20, lên đèo Prenn, qua kh iể ớ ồ ề ố ộ ỏ
thác Ðatanla r v phía trái ch ng h n 1km, băng qua nh ng r ngẽ ề ừ ơ ữ ừ
thông ngút ngàn, du khách s b t g p H Tuy n lâm xanh bi c và đ yẽ ắ ặ ồ ề ế ầ
v quy n rũ.ẻ ế
V i di n tích m t n c kho ng 350ha, h Tuy n Lâm đ c t o thànhớ ệ ặ ướ ả ồ ề ượ ạ
b i dòng su i Tía.ở ố
Tên h không bi t có t bao gi và do ai đ t, nh ng có l cũng doồ ế ự ờ ặ ư ẽ
xu t phát t khung c nh thiên nhiên kỳ vĩ đây mà tên g i y đã s ngấ ừ ả ở ọ ấ ố
mãi. Ðó là n i g p g gi a sông, su i và cây r ng.ơ ặ ỡ ữ ố ừ
Năm 1982, đ đ m b o n c t i cho hàng trăm ha lúa c a huy nể ả ả ướ ướ ủ ệ
Ð c Tr ng, Nhà n c đã cho xây d ng đ p ngăn n c t i đây. Nămứ ọ ướ ự ậ ướ ạ
năm sau, công trình đ c hoàn thành và đã d n d n tr nên m t đi mượ ầ ầ ở ộ ể
tham quan, du l ch không th thi u đ i v i nhi u ng i. V i m tị ể ế ố ớ ề ườ ớ ặ
n c mênh mông quanh co d i chân nh ng ng n núi nh p nhô, trùngướ ướ ữ ọ ấ
đi p, m i khúc quanh, non n c tr i mây hình nh luôn bi n đ i.ệ ở ỗ ướ ờ ư ế ổ
N i này là r ng thông non, n i kia là non cao v i l p l p ngàn thôngơ ừ ơ ớ ớ ớ
th ng t p. Tuy n Lâm ! th t đúng là non xanh n c bi c, phong c nhẳ ắ ề ậ ướ ế ả
h u tình.Vào nh ng ngày đ p tr i, dùng canô hay thuy n bu m duữ ữ ẹ ờ ề ồ
ngo n trên m t h , du khách s đ c chiêm ng ng t n m t nh ngạ ặ ồ ẽ ượ ưỡ ậ ắ ữ
đ i thông xanh m n, xen gi a là nh ng c m r ng già và nh ng s nồ ở ữ ữ ụ ừ ữ ườ
đ i thoai tho i, soi bóng xu ng m t h . Tr c khung c nh y, lòng taồ ả ố ặ ồ ướ ả ấ
nh bâng khuâng, đ ng th i l i có c m giác nh v a trút b đ c h tư ồ ờ ạ ả ư ừ ỏ ượ ế
nh ng v ng b n c a b i tr n đ b c chân vào ch n th n tiên.ữ ướ ậ ủ ụ ầ ể ướ ố ầ
Bu i s m, h n c ph đ y s ng tr ng và yên tĩnh đ n l kỳ, ch cóổ ớ ồ ướ ủ ầ ươ ắ ế ạ ỉ
ti ng chim quy n thành vòng, thành chu i đ r i tan xu ng m t hế ệ ỗ ể ồ ố ặ ồ
ph ng l ng. Bu i tr a b u tr i sáng láng, m t h xanh bi c nh bi nẳ ặ ổ ư ầ ờ ặ ồ ế ư ể
kh i, l p lánh ánh th y tinh. Ð n chi u thì m m ra trong ánh sáng mátơ ấ ủ ế ề ề
l nh và m t h d n d n chuy n sang màu xanh th m. N u ng i hạ ặ ồ ầ ầ ể ẫ ế ồ ở ồ
Tuy n Lâm câu cá, làm th , ho c đi d o v i ng i yêu vào nh ngề ơ ặ ạ ớ ườ ữ
th i đi m nh v y, m i c m nh n đ c h t v kỳ o, th m ng vàờ ể ư ậ ớ ả ậ ượ ế ẻ ả ơ ộ
huy n di u c a c nh s n th y h u tình mà t o hóa đã ban cho đ t tr iề ệ ủ ả ơ ủ ữ ạ ấ ờ
Ðà L t.ạ