ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
TRẦN VŨ TÂM THANH
VẤN ĐỀ KIỂM SOÁT QUYỀN LỰC CỦA NHÀ NƯỚC
Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
TÓM TẮT
LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC
Mã số: 60.22.03.01
Đà Nẵng – Năm 2019
Công trình được hoàn thành tại
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN
Người hướng dẫn khoa học: TS. TRẦN HỒNG LƯU
Phản biện 1: TS PHẠM HUY THÀNH
Phản biện 2: TS NGUYỄN VĂN QUẾ
Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt
nghiệp thạc sĩ Triết học họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học
Đà Nẵng vào ngày 24 tháng 8. năm 2019
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
Trung tâm Thông tin-Học liệu, Đại học Đà Nẵng
Thư viện trường Đại học Kinh tế, ĐHĐN
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Gắn liền với sự ra đời của quyền lực nhà nước là nguy cơ tha
hóa quyền lực nhà nước, do đó trong lịch sử đã có nhiều quan điểm,
tư tưởng luận giải, tìm kiếm các phương thức nhằm kiểm soát hiệu
quả quyền lực nhà nước.
Việc nghiên cứu quan điểm về kiểm soát quyền lực nhà nước
là một trong những cơ sở lý luận căn bản có vai trò hết sức quan
trọng đối với con đường phát triển ở Việt Nam hiện nay
Chủ nghĩa Mác – Lênin đã cung cấp những kiến thức cơ
bản nhất về các quy luật cũng như những biểu hiện quan trọng nhất
của nhà nước nói chung và nhà nước xã hội chủ nghĩa nói riêng. Khi
tiến hành nghiên cứu sâu vào nguồn gốc và bàn chất của nhà nước,
chủ nghĩa Mác – Lênin đã tập trung nghiên cứu một cách tổng thể
những vấn đề chung nhất về bản chất, chức năng, vai trò của nhà
nước, hình thức nhà nước, bộ máy nhà nước và làm sáng tỏ mối quan
hệ giữa các bộ phận trong bộ máy nhà nước. Từ những kiến thức đó,
các nhà lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin đã đưa ra những giải
pháp nhằm từng bước hiện thực hóa quá trình xây dựng nhà nước xã
hội chủ nghĩa, mà tiêu biểu là ở Liên Xô.
Ngày nay, chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh
vẫn là những cơ sở lý luận quan trọng trong việc xây dựng nhà nước
pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay. Những quan
điểm và tư tưởng đó chẳng những có giá trị khoa học sâu sắc mà còn
2
có giá trị định hướng, giá trị phương pháp luận cho cách mạng Việt
Nam trong hiện tại và tương lai.
Ở Việt Nam, trong quá trình xây dựng và phát triển nhà nước
pháp quyền xã hội chủ nghĩa, bên cạnh việc hoàn thiện cơ cấu tổ
chức bộ máy nhà nước, chúng ta cũng đã quan tâm đến việc kiểm
soát quyền lực nhà nước, bước đầu đạt được những kết quả nhất
định, song cũng bộc lộ nhiều hạn chế, khiểm khuyết, điều này dẫn tới
hệ quả là làm giảm hiệu quả hoạt động và lòng tin của nhân dân đối
với nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện nay.
Thực tiễn đó nảy sinh nhu cầu cần nghiên cứu làm rõ lý luận
của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về việc kiểm soát
quyền lực nhà nước để từ đó vận dụng vào thực tiễn Việt Nam nhằm
kiểm soát có hiệu quả quyền lực nhà nước đảm bảo quyền lực thực
sự thuộc về nhân dân, thực hiện thắng lợi mục tiêu dân giàu, nước
mạnh, dân chủ, công bằng văn minh. Nhận thức được yêu cầu đó của
thực tiễn nên tôi chọn đề tài “Vấn đề kiểm soát quyền lực của nhà
nước ở nước ta hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành
Triết học của mình. Tuy nhiên, do đề tài có nội dung khá rộng, do
đó, tôi chỉ tập trung nghiên cứu sâu vào mảng “kiểm tra, giám sát”
trong quá trình kiểm soát quyền lực nhà nước.
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ lý luận về kiểm soát quyền lực nhà nước và từ
thực trạng về quyền lực nhà nước ở Việt Nam hiện nay, luận văn góp
phần làm rõ vấn đề kiểm soát quyền lực ở nước ta hiện nay.
3
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa một cách khái quát các quan điểm, lý luận,
khái niệm, về vấn đề kiểm soát quyền lực nhà nước trong việc xây
dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
- Làm rõ thực trạng kiểm soát quyền lực nhà nước pháp quyền
xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay.
- Đề xuất những quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao hiệu
quả kiểm soát quyền lực nhà nước ở nước ta hiện nay nhằm tăng
cường hiệu quả hoạt động của nhà nước pháp quyền xã hội chủ
nghĩa.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
- Hệ thống các quan điểm lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh về kiểm soát quyền lực ở nước ta hiện nay.
- Vận dụng quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh về kiểm soát quyền lực nhà nước vào việc xây dựng và
kiểm soát quyền lực nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt
Nam.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu lý luận về kiểm soát quyền lực
nhà nước và thực trạng kiểm soát quyền lực nhà nước ở Việt Nam từ
năm 1945 đến nay.
4. Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu
4.1. Cơ sở lý luận