Lãnh đ o "th t", lãnh đ oạ ậ ạ
"gi " ả
Có hai lo i lãnh đ o: lãnh đ o đích th c - lãnh đ o "th t" và lãnh đ o "gi ". Lãnh đ oạ ạ ạ ự ạ ậ ạ ả ạ
đích th c s đ ng viên m i ng i đ i m t v i hi n th c và s ti n b . Lãnh đ o "gi "ự ẽ ộ ọ ườ ố ặ ớ ệ ự ự ế ộ ạ ả
s đ t ra cho m i ng i nh ng nhi m v sai l m và làm cho h xa r i th c t .ẽ ặ ọ ườ ữ ệ ụ ầ ọ ờ ự ế
Chúng ta v n th ng nói, vi c lãnh đ o nghĩa là chẫ ườ ệ ạ ỉ
đ ng và ườ khi n m i ng i đi theoế ọ ườ , nh ng l i có quan đi mư ạ ể
cho r ng, đó ch a ph i là th c đo cho thành công c a vi cằ ư ả ướ ủ ệ
lãnh đ o th c s . Vi c lãnh đ o mà nh m vào s ti n b th cạ ự ự ệ ạ ắ ự ế ộ ự
s ph i c đ nh thành công b ng m c đ mà m i ng i xự ả ướ ị ằ ứ ộ ọ ườ ử
lý các v n đ n y sinh trong th c t . Nghĩa là, chúng ta c nấ ề ả ự ế ầ
có m tộ nh n th cậ ứ khác v đi u đ c xem đòi h i cho m t nhàề ề ượ ỏ ộ
lãnh đ o th c s - không nh n m nh vào đ ng l c gi a lãnhạ ự ự ấ ạ ộ ự ữ
đ o - nhân viên mà t p trung vào m i quan h "tay ba": lãnhạ ậ ố ệ
đ o - t ch c - hi n th c. ạ ổ ứ ệ ự
Đ ti n b , ng i ta ph i đ i m t v i 3 đi u: ể ế ộ ườ ả ố ặ ớ ề m t là, nh ng nguy hi m và de do v i nhóm.ộ ữ ể ạ ớ
Hai là, c h i và kh năng s n có c a nhóm, ba là đi u ki n hi n t i c a nhóm có liên quan đ nơ ộ ả ẵ ủ ề ệ ệ ạ ủ ế
vi c x lý các đe do và t n d ng các c h i. ệ ử ạ ậ ụ ơ ộ
Ví d , n u lãnh đ o m t t ch c t ch i ho c né tránh hi n th c là t ch c c a mình đang g pụ ế ạ ộ ổ ứ ừ ố ặ ệ ự ổ ứ ủ ặ
ph i nh ng m i đe do t th tr ng, t các đ i th c nh tranh m i, t các thay đ i trong kả ữ ố ạ ừ ị ườ ừ ố ủ ạ ớ ừ ổ ỹ
thu t... thì ch c ch n t ch c s b t n h i và khó lòng đ ng v ng. N u không n m b t đ c cậ ắ ắ ổ ứ ẽ ị ổ ạ ứ ữ ế ắ ắ ượ ơ
h i thì t ch c s sa l y. Và n u không ai đ i m t v i kh năng th c t c a t ch c trong vi cộ ổ ứ ẽ ầ ế ố ặ ớ ả ự ế ủ ổ ứ ệ
x lý thành công cácử m i đe do đó ho c n m b t các c h i, t ch c đó s không bao gi cóố ạ ặ ắ ắ ơ ộ ổ ứ ẽ ờ
đ c s ti n b .ượ ự ế ộ
Quá trình đ m i ng i đ i m t v i th c t là quá trình thích nghi. B n không th đ t hi n th cể ọ ườ ố ặ ớ ự ế ạ ể ặ ệ ự
tr c m t m i ng i và nghĩ h s ch p nh n nó. Ng i ta có nh ng b máy đ "l c" và th mướ ặ ọ ườ ọ ẽ ấ ậ ườ ữ ộ ể ọ ậ
chí đ ph nh n hi n th c. Lãnh đ o ph i giúp m i ng i thích nghi v i hi n th c m i. N u conể ủ ậ ệ ự ạ ả ọ ườ ớ ệ ự ớ ế
ng i và t ch c không th đ i m t v i nh ng thách th c và thích nghi v i nh ng thay đ i trongườ ổ ứ ể ố ặ ớ ữ ứ ớ ữ ổ
môi tr ng, h s th t b i.ườ ọ ẽ ấ ạ
Sáu thách th c thích nghi ch y u:ứ ủ ế
* Thách th c ho t đ ng xã h i:ứ ạ ộ ộ Nhi m v lãnh đ o là khi n cho m i ng i trao đ i các ý ki n vàệ ụ ạ ế ọ ườ ổ ế
khía c nh th c t mà h c m th y đang đe do mình. ạ ự ế ọ ả ấ ạ
* Thách th c phát tri n:ứ ể Nhi m v lãnh đ o là khi n m i ng i phát tri n kh năng, k năng m iệ ụ ạ ế ọ ườ ể ả ỹ ớ
và các tài năng ch a đ c khai thác.ư ượ
* Thách th c chuy n đ i:ứ ể ổ Nhi m v lãnh đ o là chuy n ti p m t nhóm ho c m t t ch c t i m tệ ụ ạ ể ế ộ ặ ộ ổ ứ ớ ộ
v trí m iị ớ ho c t i m t đi u ki n v i ít t n th t nh t.ặ ớ ộ ề ệ ớ ổ ấ ấ
* Thách th c ứsáng t oạ: Nhi m v lãnh đ o là khi n m i ng i làm nh ng th mà ch a t ngệ ụ ạ ế ọ ườ ữ ứ ư ừ
đ c làm tr c đó.ượ ướ
* Thách th c duy trì:ứ Nhi m v lãnh đ o là dù có "bão t " p xu ng, v n b o v và gi gìn đ cệ ụ ạ ố ậ ố ẫ ả ệ ữ ượ
t ch c.ổ ứ
* Thách th c kh ng ho ngứ ủ ả : Nhi m v lãnh đ o là làm l ng xu ng các v kh ng ho ng đ đệ ụ ạ ắ ố ụ ủ ả ể ể
gi i quy t các khó khăn và có th đ a t ch c tr l i ho t đ ng bình th ng. ả ế ể ư ổ ứ ở ạ ạ ộ ườ
Đ có đ c kh năng lãnh đ o th c s và đoán tr c các thách th c đòi h i ng i ta ph i cóể ượ ả ạ ự ự ướ ứ ỏ ườ ả
ph ng pháp. N u không, r t d tr nên l m d ng quy n l c và sa vào vi c lãnh đ o "gi " - m tươ ế ấ ễ ở ạ ụ ề ự ệ ạ ả ộ
lo i ho t đ ng không đ c tôn tr ng và th ng đ t ra nh ng nhi m v sai l m cho m i ng i.ạ ạ ộ ượ ọ ườ ặ ữ ệ ụ ầ ọ ườ
Các nhi m v sai l m bao g m t t c các ho t đ ng không đ i m t và thích nghi v i hi n th cệ ụ ầ ồ ấ ả ạ ộ ố ặ ớ ệ ự
đ ti n b - ví nh đ a ra m t chi n l c không căn c trên tình hình th c t , t ch c các cu cể ế ộ ư ư ộ ế ượ ứ ự ế ổ ứ ộ
h p ph n tác d ng, n i m i ng i ch quanh co quanh mãi m t v n đ , đ l i cho ng i này,ọ ả ụ ơ ọ ườ ỉ ộ ấ ề ổ ỗ ườ
ng i kia, không ch u ch i đ i m t v i các sai sót cũng nh rút kinh nghi m t nh ng sai sót đó.ườ ị ố ố ặ ớ ư ệ ừ ữ
Khi m i ng i giao sai nhi m v , h lãng phí th i gian, nhân l c vàọ ườ ệ ụ ọ ờ ự
đ t t ch c vào tình tr ng b p bênh. Các nhà lãnh đ o "gi " lãngặ ổ ứ ạ ấ ạ ả
phí th i gian và nhân l c vì nh ng ni m tin không có c s . Ví d ,ờ ự ữ ề ơ ở ụ
hãy xem tr ng h p c a ng i sáng l p và lãnh đ o t p đoànườ ợ ủ ườ ậ ạ ậ
Enron, Kenneth Lay. Năm 2000, Enron có h n 65 t USD và giá cơ ỉ ổ
phi u là 82 USD. Lay đ c xem là m t nhà lãnh đ o vĩ đ i. ế ượ ộ ạ ạ
M t năm sau, giá c phi u c a Enron s t xu ng còn 0,6 USD,ộ ổ ế ủ ụ ố
hàng ngàn nhân viên m t vi c và th gi i ch n đ ng vì nh ng câuấ ệ ế ớ ấ ộ ữ
chuy n v ki n t ng tài chính, và làm ăn phi pháp. Rõ ràng là Kenệ ề ệ ụ
Lay đã th t b i trong bài t p v vi c lãnh đ o th c s . Ông ta th mấ ạ ậ ề ệ ạ ự ự ậ
chí còn th t b i trong vi c có đ c khi n th c v vi c d đoánấ ạ ệ ượ ế ứ ề ệ ự
th c t . Đi u này d n ông ta t i vi c ph t l và b qua các thôngự ế ề ẫ ớ ệ ớ ờ ỏ
tin và phát tri n các giá tr sai làm t n h i đ n công ty. ể ị ổ ạ ế
Vô trách nhi m và né tránh th c t - bi u hi n c a vi c lãnh đ oệ ự ế ể ệ ủ ệ ạ
gi s d n t i vi c phá hu d n mòn các giá tr và th c t , và giaoả ẽ ẫ ớ ệ ỷ ầ ị ự ế
nhi m v sai. ệ ụ
Do đó, các d u hi u c a vi c lãnh đ o "gi ":ấ ệ ủ ệ ạ ả
* Thi u s hi u bi t rõ ràng v các thách th c th c sế ự ể ế ề ứ ự ự
* Lo l ng v đ a v và s ph c tùngắ ề ị ị ự ụ
* Th t b i trong vi c g n k t m i ng i đ i m t v i công vi c th c sấ ạ ệ ắ ế ọ ườ ố ặ ớ ệ ự ự
* Không s n sàng đ khám phá các gi i pháp ngoài nh ng đi u đang ph bi nẵ ể ả ữ ề ổ ế
* Khăng khăng r ng ch mình mình bi t "s th t".ằ ỉ ế ự ậ
* Nh n m nh vào vi c đ m i ng i đi theo thay vì đ m i ng i x lý v i đe do , h c và phátấ ạ ệ ể ọ ườ ể ọ ườ ử ớ ạ ọ
hi n ra chúng.ệ
Ng c l i, vi c lãnh đ o th c s :ượ ạ ệ ạ ự ự
* Khuy n khích m i ng i th c s tìm ra đâu là hi m ho , c h i và đi u ki n th c t c a tế ọ ườ ự ự ể ạ ơ ộ ề ệ ự ế ủ ổ
ch cứ
* D đoán các thách th c ph i đ i m t đ ti n bự ứ ả ố ặ ể ế ộ
Kenneth Lay - ng i sáng l p vàườ ậ
t ng lãnh đ o t p đoàn Enronừ ạ ậ
* Đ a ra s đ nh h ng chi n l cư ự ị ướ ế ượ
* Giúp m i ng i nâng cao giá tr , thói quen, quy n u tiên... đ đ i m t v i th c t . ọ ườ ị ề ư ể ố ặ ớ ự ế
Do v y, chúng ta c n nh ng ng i mang l i vi c lãnh đ o th c s , n u chúng ta mu n đ i m tậ ầ ữ ườ ạ ệ ạ ự ự ế ố ố ặ
v i các đe do s t n t i c a t ch c và t n d ng các c h i thành công.ớ ạ ự ồ ạ ủ ổ ứ ậ ụ ơ ộ
Nguy t Ánhệ
Theo leadingtoday