Luận án Tiến sĩ: Nghiên cứu đa dạng thực vật có mạch và đề xuất giải pháp bảo tồn tại Khu bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, tỉnh Gia Lai

Đa dạng sinh học (ĐDSH) là một nền tảng thiết yếu cho sự sống, đóng vai trò then chốt trong duy trì cân bằng sinh thái và phát triển bền vững. Tuy nhiên, các hệ sinh thái trên toàn cầu, bao gồm cả Việt Nam, đang đối mặt với nguy cơ suy giảm ĐDSH nghiêm trọng do các hoạt động nhân sinh và biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, nghiên cứu và bảo tồn đa dạng thực vật có mạch trở nên cấp thiết, đặc biệt là tại các khu bảo tồn thiên nhiên giàu tiềm năng như Kon Chư Răng, tỉnh Gia Lai. Khu vực này sở hữu hệ thực vật phong phú cùng các hệ sinh thái rừng nguyên sinh, nhưng chưa được nghiên cứu đầy đủ. Luận án này nhằm mục đích lấp đầy khoảng trống kiến thức đó, thông qua việc đánh giá toàn diện đa dạng thực vật có mạch và đề xuất các giải pháp bảo tồn hiệu quả cho khu vực.

Các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực thực vật học, sinh thái học, bảo tồn đa dạng sinh học; cán bộ quản lý, hoạch định chính sách môi trường; và sinh viên, học giả quan tâm đến hệ thực vật và công tác bảo tồn tại Việt Nam.

Luận án này thực hiện nghiên cứu sâu rộng về đa dạng thực vật có mạch tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, tỉnh Gia Lai, một khu vực có ý nghĩa quan trọng trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại Việt Nam. Nghiên cứu đã tiến hành đánh giá toàn diện tính đa dạng của hệ thực vật, bao gồm đa dạng theo các bậc phân loại như ngành, họ, chi và loài, cũng như phân tích các yếu tố về dạng sống, địa lý, giá trị sử dụng và nguồn gen nguy cấp, quý hiếm. Để đạt được mục tiêu này, phương pháp nghiên cứu bao gồm việc định loại và cập nhật danh lục các loài thực vật có mạch, đồng thời xác định các nguyên nhân chính gây suy giảm đa dạng thực vật trong khu vực.

Kết quả nổi bật của luận án là việc xây dựng được danh lục chi tiết với 1288 loài và dưới loài, thuộc 652 chi và 163 họ trong 5 ngành thực vật có mạch tại Kon Chư Răng. Đặc biệt, luận án đã phát hiện và mô tả 03 loài mới cho khoa học (Meistera muriformis, Sterculia konchurangensis, Ceriscoides glabra), bổ sung một chi mới (Melanochyla) và 05 loài mới cho hệ thực vật Việt Nam. Dựa trên những phát hiện này, tác giả đã đề xuất các giải pháp bảo tồn ưu tiên cho 1-20 loài nguy cấp, quý hiếm dựa trên 47 tiêu chí, cung cấp cơ sở khoa học vững chắc cho công tác quản lý và bảo vệ đa dạng sinh học tại khu vực. Các đề xuất này có ý nghĩa khoa học và thực tiễn to lớn, góp phần định hướng chiến lược bảo tồn bền vững, nâng cao nhận thức cộng đồng và hỗ trợ các cơ quan quản lý trong việc ưu tiên bảo vệ các loài thực vật có giá trị.