Tóm tắt Luận án Tiến sĩ: Nghiên cứu đa dạng thực vật có mạch và đề xuất giải pháp bảo tồn tại Khu bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, tỉnh Gia Lai

Việt Nam, với khí hậu nhiệt đới gió mùa, sở hữu đa dạng sinh học (ĐDSH) phong phú, đóng vai trò then chốt trong duy trì sự sống, phát triển kinh tế-xã hội và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, ĐDSH toàn cầu đang đối mặt với nguy cơ suy giảm nghiêm trọng do các hoạt động nhân sinh như khai thác quá mức và biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, nghiên cứu và bảo tồn tài nguyên thực vật, đặc biệt là thực vật rừng, trở thành nhiệm vụ cấp bách. Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, Gia Lai, được công nhận là điểm nóng ĐDSH nhưng các nghiên cứu về hệ thực vật có mạch tại đây còn hạn chế. Do đó, việc nghiên cứu đa dạng thực vật và đề xuất giải pháp bảo tồn là vô cùng cần thiết để bảo vệ nguồn gen quý giá và duy trì cân bằng sinh thái.

Các nhà nghiên cứu, sinh viên và giảng viên ngành thực vật học, sinh thái học và bảo tồn đa dạng sinh học; cán bộ quản lý, hoạch định chính sách về môi trường và bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam; các tổ chức bảo tồn và cộng đồng quan tâm đến đa dạng thực vật.

Luận án này tập trung nghiên cứu đa dạng hệ thực vật có mạch tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, tỉnh Gia Lai, nhằm cung cấp bức tranh toàn diện và đề xuất các giải pháp bảo tồn khoa học. Nghiên cứu xác định và cập nhật danh lục các loài thực vật có mạch, đánh giá mức độ đa dạng về taxon, dạng sống, yếu tố địa lý và giá trị sử dụng, đồng thời nhận diện nguyên nhân gây suy giảm và xây dựng chiến lược bảo tồn bền vững.

Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc định loại và cập nhật danh lục loài, phân tích đa dạng theo các bậc phân loại và đặc điểm sinh thái, cùng với việc xây dựng sơ đồ phân bố các loài nguy cấp, quý hiếm. Kết quả nổi bật của luận án là cung cấp tổng quan toàn diện về đa dạng thực vật có mạch tại khu bảo tồn với 1288 loài và dưới loài, thuộc 652 chi và 163 họ. Đặc biệt, luận án đã mô tả 03 loài mới cho khoa học và bổ sung 01 chi mới cùng 05 loài mới vào hệ thực vật Việt Nam. Đồng thời, nghiên cứu đề xuất 47 tiêu chí ưu tiên bảo tồn các loài thực vật nguy cấp, quý hiếm.

Những đóng góp này không chỉ nâng cao hiểu biết về thành phần loài thực vật tại Kon Chư Răng mà còn cung cấp cơ sở khoa học vững chắc cho các cơ quan quản lý và nhà khoa học trong việc xây dựng chiến lược bảo tồn tổng thể, quản lý hiệu quả và phát triển bền vững đa dạng sinh học. Nghiên cứu còn góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo tồn tài nguyên thực vật.