Luận án Tiến sĩ: Nghiên cứu xâm nhập mặn sông Vệ - Quảng Ngãi trong bối cảnh hiện tại và tương lai (biến đổi khí hậu)

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang đặt ra thách thức toàn cầu, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tài nguyên nước, sản xuất nông nghiệp và đời sống. Đặc biệt, tình trạng xâm nhập mặn do lượng mưa giảm và mực nước biển dâng đã trở thành mối đe dọa lớn, tiềm ẩn rủi ro kinh tế - xã hội sâu rộng. Mặc dù các nghiên cứu về xâm nhập mặn đã phổ biến ở các khu vực như Đồng bằng sông Cửu Long, nhưng đối với các lưu vực sông duyên hải miền Trung Việt Nam, điển hình là Sông Vệ ở Quảng Ngãi, vẫn còn nhiều khoảng trống. Luận án này nhằm mục đích lấp đầy khoảng trống đó, bằng cách đánh giá ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến xâm nhập mặn tại khu vực, từ đó làm cơ sở khoa học để đề xuất các giải pháp thích ứng hiệu quả.

Các nhà khoa học, nghiên cứu sinh trong lĩnh vực môi trường, thủy lợi, tài nguyên nước; các nhà hoạch định chính sách, quản lý cấp tỉnh và trung ương liên quan đến biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên nước và phát triển nông nghiệp bền vững ở vùng duyên hải miền Trung Việt Nam.

Luận án này tập trung nghiên cứu chuyên sâu về hiện tượng xâm nhập mặn tại Sông Vệ thuộc tỉnh Quảng Ngãi, trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện tại và tương lai. Nghiên cứu đã làm rõ cơ chế truyền mặn và sự hình thành, phát triển của nêm mặn tại cửa sông, đồng thời phân tích mối liên hệ phức tạp giữa xâm nhập mặn với các yếu tố khí tượng thủy văn và địa hình. Để đạt được các mục tiêu này, luận án áp dụng cách tiếp cận tổng hợp, kết hợp việc kế thừa tri thức và dữ liệu sẵn có với các công nghệ tiên tiến. Phương pháp nghiên cứu bao gồm khảo sát thực địa, đo đạc liên tục độ mặn trong 48 giờ, và sử dụng các mô hình toán thủy văn, thủy lực, truyền mặn cùng với công nghệ GIS để phân tích và trực quan hóa kết quả. Luận án cũng tiến hành dự báo xâm nhập mặn cho các kịch bản BĐKH khác nhau, từ đó đánh giá tác động cụ thể và đề xuất các giải pháp khai thác tài nguyên nước một cách bền vững. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học quan trọng để hoạch định chính sách, quản lý tài nguyên nước hiệu quả và đề xuất các giải pháp thích ứng cho các vùng cửa sông bị ảnh hưởng bởi xâm nhập mặn, đặc biệt là trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp.