BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN
**********
PHAN TH HNG
NG DNG ĐA PHƯƠNG PHÁP TRONG NGHN
CU C LI THC VT TN G QUÝ HIM
TI VƯN QUC GIA ĐÙNG, TNH ĐK NÔNG
LUN ÁN TIẾN SĨ M NGHIỆP
ĐK LK, 2025
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN
**********
PHAN TH HNG
NG DỤNG ĐA PƠNG PHÁP TRONG NGHIÊN
CU C LI THC VT TN G QUÝ HIM
TI VƯN QUC GIA ĐÙNG, TNH ĐK NÔNG
Chun ngành: Lâm sinh
Mã s: 9 62 02 05
LUN ÁN TIẾN SĨ M NGHIỆP
Người ng dn khoa hc
1. PGS.TS. Nguyn Th Thanh ơng
2. PGS.TS. u Hồng Trường
ĐẮK LK, 2025
1
LỜI CAM ĐOAN
Lun án Tiếny được hoàn thành theo Cơng trình đào tạo tiến sĩ ti
Trường Đại học Tây Nguyên, khóa 3 (2021 2024). i xin cam đoan công
trình nghiên cu này của bn thâni.
Đưc sự cho phép, một phn số liu trong luận án được sử dụng tc ng
tnh, bao gồm: Dự án nghiên cứu PEER (Partnerships for Enhanced Engagement
in Research; Được tài trợ bởi quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID)
được triển khai bởi Viện Hàn lâm Khoa học, Kỹ thuật và Y học Quốc gia Hoa Kỳ
(NASEM), mã sAID-OAA-11-00012 Nghiên cứu phương pháp sdụng đa d
liu trong bảo tồn đa dạng sinh học tại tỉnh Đắk ng, Tây Nguyên, Vit Nam (2017
2021) do PGS.TS. Nguyễn ThThanh Hương làm chnhiệm; Đề tài cấp Bộ mã s
B2019-TTN-02: Nghn cứu đặc điểm cấu trúc, i sinh c định khnăng phc
hồi rừng tự nhiên tạiờn Quốc gia Đùng, tỉnh Đắk Nông (2019–2021)do TS.
Nguyễn Thanh Tân làm chủ nhim; đề tài khoa học cấp tỉnh Nghiên cứu các loài
c phân bố tại Vườn Quốc gia Đùng, xác định giá trđề ra c giải pháp bo
tồn, phát triển hiu qu(2022-2025)” do PGS.TS. Nguyn Thị Thanh ơng làm
chnhim.
Trong các công trình ktrên, tôi là một trong những thành viên nòng cốt
đảm nhiệm vai trò tkhoa học. Toàn bộ các dữ liệu đều được trích dẫn ghi
rõ nguồn gốc trong luận án.
Đắk Lắk, ngày tháng năm 2025
Tác giả
Phan Thị Hằng
2
LỜI CẢM ƠN
Trong suốt quá trình học tậpthực hiện luận án, tôi xin bày tỏ lòng tri ân u
sắc tới PGS.TS. Nguyễn Thị Thanh ơng PGS.TS. u Hồng Trường – là Cô,
Thầy đã tận nh ớng dẫn, hỗ trvà đồng nh ng tôi trong suốt q tnh nghiên
cứu. Đặc biệt, i xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới PGS.TS. Nguyễn Thị
Thanh ơng nời đã trực tiếp định hướng, ch dẫn tn m luôn đồng nh
cùng tôi qua từng giai đoạn của nghiên cứu, giúp tôi hn thiện luận án y.
i xin tn trọng cảm ơn Ban Giám hiệu Trường Đại họcy Ngun, Khoa
ng nghip, Phòng Đào tạo Sau đại học Bộ môn m nghiệp đã luôn quan tâm,
tạo điều kiện thuận lợi cho i trong suốt quá trình học tập nghiên cu.
i cũng xin chân tnh cảm ơn các tnh viên trong nhóm nghiên cu RIM
Tờng Đại học Tây Nguyên, những người đã hỗ tr i trong vic thu thập số liu
thực địa, chia sẻ kinh nghiệm đồng nh cùng tôi trong suốt quá trình thực hin
luận án. Đặc biệt, tôi xin tn trọng cảm ơn ThS. Nguyễn Đức Định ThS. Nguyn
Thế Hin, hai chuyên gia thực vật, đã tận tình hỗ tri trong ng c định danh thực
vật trong các đợt điều tra thực địa.
Lời cảm ơn sâu sắc xin được gửi tới nh đạo các n bộ n Quốc gia
Đùng vì sự hỗ trnhitnh, tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình thu thập dữ liu
tại thc địa, góp phần quan trọng o sự hoàn tnh của nghiên cứuy.
i tn trọng sự chia sẻ chuyên môn của các đồng nghiệp bạn , những
ngưi đã trao đổi học thuật, kch lệ tôi trong nh tnh học tp nghn cu.
Cuối ng, i xin gửi lời cảm ơn u sắc tới gia đình những người là điểm
tựa tinh thần vững chc, luônn cạnh, động viên và tạo mọi điều kiện tốt nhất đ
tôi có thể ợt qua th thách hoàn thành chặng đường học tập, nghn cu
của nh.
Tn trọng cảm ơn!
Đk Lắk, ngày tháng năm 2025
Tác giả
Phan Thị Hằng
3
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .................................................................................................................. 10
1. S cn thiết ca nghiên cu.......................................................................................................... 10
2. Mc tiêu nghiên cu. ..................................................................................................................... 12
3. Phm vi nghiên cu. ...................................................................................................................... 12
4. Ý nghĩa khoa hc và thc tin. .................................................................................................... 13
5. Nhng đim mi ca nghiên cu. .............................................................................................. 14
6. Cu trúc ca lun án. ..................................................................................................................... 14
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ....................................... 15
1.1. Thc vt thân g quý hiếm Khái nim và ý nghĩa. ........................................................... 15
1.2. Vin thám và GIS trong nghiên cu tài nguyên rng. ......................................................... 16
1.2.1. Nguyên lý và ng dng cơ bn. ............................................................................................ 16
1.2.2. nh Sentinel-2A trong phân tích rng. ............................................................................... 17
1.2.3. Phân loại ảnh vệ tinh bằng thuật toán phân loại Support Vector Machine
(SVM). ................................................................................................................................................ 18
1.3. Tng quan v nghiên cu đa dng sinh hc ca thc vt thân g. .................................... 21
1.3.1. Các ch s đa dng sinh hc. .................................................................................................. 21
1.3.2. ng dng công ngh vin thám và GIS trong nghiên cu đa dng sinh hc. ............. 24
1.4. S dng mô hình phân b loài (SDMs) đ d báo phân b tim năng theo các kch bn
biến đi khí hu và xác đnh các đim hotspots đa dng sinh hc. ........................................... 26
1.4.1. Khái nim v kch bn biến đi khí hu và các biến khí hu. ......................................... 26
1.4.2. Gii thiu v mô hình SDMs. ............................................................................................... 31
1.4.3.ng dng mô hình SDMs trong d báo phân b loài và xác đnh các đim nóng đa
dng sinh hc. ...................................................................................................................................... 35
1.5. Tho lun ...................................................................................................................................... 38
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
................................................................................................................................... 40
2.1. Đi tưng và đa đim nghiên cu. ......................................................................................... 40
2.1.1. Đi tưng nghiên cu. ............................................................................................................ 40
2.1.2. Đa đim khu vc nghiên cu. .............................................................................................. 41
2.2. Ni dung nghiên cu. ................................................................................................................. 42
2.3. Phương pháp nghiên cu. ......................................................................................................... 43
2.3.1. Phương pháp lun.................................................................................................................... 43
2.3.2. Phương pháp nghiên cu c th. .......................................................................................... 46
CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN .............................. 66
3.1. Phân loi và xây dng bn đ trng thái rng da vào nh v tinh. .................................. 66