
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN
**********
PHAN THỊ HẰNG
ỨNG DỤNG ĐA PHƯƠNG PHÁP TRONG NGHIÊN
CỨU CÁC LOÀI THỰC VẬT THÂN GỖ QUÝ HIẾM
TẠI VƯỜN QUỐC GIA TÀ ĐÙNG, TỈNH ĐẮK NÔNG
LUẬN ÁN TIẾN SĨ LÂM NGHIỆP
ĐẮK LẮK, 2025

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN
**********
PHAN THỊ HẰNG
ỨNG DỤNG ĐA PHƯƠNG PHÁP TRONG NGHIÊN
CỨU CÁC LOÀI THỰC VẬT THÂN GỖ QUÝ HIẾM
TẠI VƯỜN QUỐC GIA TÀ ĐÙNG, TỈNH ĐẮK NÔNG
Chuyên ngành: Lâm sinh
Mã số: 9 62 02 05
LUẬN ÁN TIẾN SĨ LÂM NGHIỆP
Người hướng dẫn khoa học
1. PGS.TS. Nguyễn Thị Thanh Hương
2. PGS.TS. Lưu Hồng Trường
ĐẮK LẮK, 2025

1
LỜI CAM ĐOAN
Luận án Tiến sĩ này được hoàn thành theo Chương trình đào tạo tiến sĩ tại
Trường Đại học Tây Nguyên, khóa 3 (2021 – 2024). Tôi xin cam đoan công
trình nghiên cứu này là của bản thân tôi.
Được sự cho phép, một phần số liệu trong luận án được sử dụng từ các công
trình, bao gồm: Dự án nghiên cứu PEER (Partnerships for Enhanced Engagement
in Research; Được tài trợ bởi Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) và
được triển khai bởi Viện Hàn lâm Khoa học, Kỹ thuật và Y học Quốc gia Hoa Kỳ
(NASEM), mã số AID-OAA-11-00012 “Nghiên cứu phương pháp sử dụng đa dữ
liệu trong bảo tồn đa dạng sinh học tại tỉnh Đắk Nông, Tây Nguyên, Việt Nam (2017–
2021)” do PGS.TS. Nguyễn Thị Thanh Hương làm chủ nhiệm; Đề tài cấp Bộ mã số
B2019-TTN-02: “Nghiên cứu đặc điểm cấu trúc, tái sinh và xác định khả năng phục
hồi rừng tự nhiên tại Vườn Quốc gia Tà Đùng, tỉnh Đắk Nông (2019–2021)” do TS.
Nguyễn Thanh Tân làm chủ nhiệm; Và đề tài khoa học cấp tỉnh “Nghiên cứu các loài
chè phân bố tại Vườn Quốc gia Tà Đùng, xác định giá trị và đề ra các giải pháp bảo
tồn, phát triển có hiệu quả (2022-2025)” do PGS.TS. Nguyễn Thị Thanh Hương làm
chủ nhiệm.
Trong các công trình kể trên, tôi là một trong những thành viên nòng cốt và
đảm nhiệm vai trò thư ký khoa học. Toàn bộ các dữ liệu đều được trích dẫn và ghi
rõ nguồn gốc trong luận án.
Đắk Lắk, ngày tháng năm 2025
Tác giả
Phan Thị Hằng

2
LỜI CẢM ƠN
Trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận án, tôi xin bày tỏ lòng tri ân sâu
sắc tới PGS.TS. Nguyễn Thị Thanh Hương và PGS.TS. Lưu Hồng Trường – là Cô,
Thầy đã tận tình hướng dẫn, hỗ trợ và đồng hành cùng tôi trong suốt quá trình nghiên
cứu. Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới Cô PGS.TS. Nguyễn Thị
Thanh Hương – người đã trực tiếp định hướng, chỉ dẫn tận tâm và luôn đồng hành
cùng tôi qua từng giai đoạn của nghiên cứu, giúp tôi hoàn thiện luận án này.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu Trường Đại học Tây Nguyên, Khoa
Nông nghiệp, Phòng Đào tạo Sau đại học và Bộ môn Lâm nghiệp đã luôn quan tâm,
tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các thành viên trong nhóm nghiên cứu RIM –
Trường Đại học Tây Nguyên, những người đã hỗ trợ tôi trong việc thu thập số liệu
thực địa, chia sẻ kinh nghiệm và đồng hành cùng tôi trong suốt quá trình thực hiện
luận án. Đặc biệt, tôi xin trân trọng cảm ơn ThS. Nguyễn Đức Định và ThS. Nguyễn
Thế Hiển, hai chuyên gia thực vật, đã tận tình hỗ trợ tôi trong công tác định danh thực
vật trong các đợt điều tra thực địa.
Lời cảm ơn sâu sắc xin được gửi tới Lãnh đạo và các cán bộ Vườn Quốc gia Tà
Đùng vì sự hỗ trợ nhiệt tình, tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình thu thập dữ liệu
tại thực địa, góp phần quan trọng vào sự hoàn thành của nghiên cứu này.
Tôi trân trọng sự chia sẻ chuyên môn của các đồng nghiệp và bạn bè, những
người đã trao đổi học thuật, khích lệ tôi trong hành trình học tập và nghiên cứu.
Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình – những người là điểm
tựa tinh thần vững chắc, luôn ở bên cạnh, động viên và tạo mọi điều kiện tốt nhất để
tôi có thể vượt qua thử thách và hoàn thành chặng đường học tập, nghiên cứu
của mình.
Trân trọng cảm ơn!
Đắk Lắk, ngày tháng năm 2025
Tác giả
Phan Thị Hằng

3
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .................................................................................................................. 10
1. Sự cần thiết của nghiên cứu.......................................................................................................... 10
2. Mục tiêu nghiên cứu. ..................................................................................................................... 12
3. Phạm vi nghiên cứu. ...................................................................................................................... 12
4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. .................................................................................................... 13
5. Những điểm mới của nghiên cứu. .............................................................................................. 14
6. Cấu trúc của luận án. ..................................................................................................................... 14
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ....................................... 15
1.1. Thực vật thân gỗ quý hiếm – Khái niệm và ý nghĩa. ........................................................... 15
1.2. Viễn thám và GIS trong nghiên cứu tài nguyên rừng. ......................................................... 16
1.2.1. Nguyên lý và ứng dụng cơ bản. ............................................................................................ 16
1.2.2. Ảnh Sentinel-2A trong phân tích rừng. ............................................................................... 17
1.2.3. Phân loại ảnh vệ tinh bằng thuật toán phân loại Support Vector Machine
(SVM). ................................................................................................................................................ 18
1.3. Tổng quan về nghiên cứu đa dạng sinh học của thực vật thân gỗ. .................................... 21
1.3.1. Các chỉ số đa dạng sinh học. .................................................................................................. 21
1.3.2. Ứng dụng công nghệ viễn thám và GIS trong nghiên cứu đa dạng sinh học. ............. 24
1.4. Sử dụng mô hình phân bố loài (SDMs) để dự báo phân bố tiềm năng theo các kịch bản
biến đổi khí hậu và xác định các điểm hotspots đa dạng sinh học. ........................................... 26
1.4.1. Khái niệm về kịch bản biến đổi khí hậu và các biến khí hậu. ......................................... 26
1.4.2. Giới thiệu về mô hình SDMs. ............................................................................................... 31
1.4.3. Ứng dụng mô hình SDMs trong dự báo phân bố loài và xác định các điểm nóng đa
dạng sinh học. ...................................................................................................................................... 35
1.5. Thảo luận ...................................................................................................................................... 38
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
................................................................................................................................... 40
2.1. Đối tượng và địa điểm nghiên cứu. ......................................................................................... 40
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu. ............................................................................................................ 40
2.1.2. Địa điểm khu vực nghiên cứu. .............................................................................................. 41
2.2. Nội dung nghiên cứu. ................................................................................................................. 42
2.3. Phương pháp nghiên cứu. ......................................................................................................... 43
2.3.1. Phương pháp luận.................................................................................................................... 43
2.3.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể. .......................................................................................... 46
CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN .............................. 66
3.1. Phân loại và xây dựng bản đồ trạng thái rừng dựa vào ảnh vệ tinh. .................................. 66

