Luận văn Thạc sĩ: Các yếu tố tác động đến khả năng thanh khoản của các ngân hàng thương mại Việt Nam

Ngân hàng thương mại (NHTM) đóng vai trò trung tâm trong hệ thống tài chính, là kênh trung chuyển vốn quan trọng và đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, hoạt động ngân hàng luôn đối mặt với rủi ro tài chính, đặc biệt là rủi ro thanh khoản – yếu tố cốt lõi quyết định sự ổn định và bền vững. Việc quản trị thanh khoản không hiệu quả đã dẫn đến nhiều cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và khu vực, điển hình là sự kiện ACB 2012 hay SCB 2022 tại Việt Nam, cùng với tác động sâu rộng của đại dịch Covid-19. Những sự kiện này cho thấy tầm quan trọng của việc kiểm soát thanh khoản để ứng phó với các cú sốc và duy trì niềm tin thị trường. Do đó, nghiên cứu này nhằm mục đích nhận diện và định lượng chính xác các yếu tố tác động đến khả năng thanh khoản của các NHTM Việt Nam, từ đó cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chiến lược quản trị thanh khoản hiệu quả và chính sách vĩ mô nhằm bảo đảm an toàn hệ thống tài chính quốc gia.

Các nhà nghiên cứu, học giả trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, các chuyên gia quản lý rủi ro và điều hành tại các ngân hàng thương mại, cùng các nhà hoạch định chính sách của Ngân hàng Nhà nước.

Nghiên cứu này phân tích các yếu tố tác động đến khả năng thanh khoản của các ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam, một vấn đề có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong bối cảnh thị trường tài chính ngày càng biến động và những thách thức từ đại dịch Covid-19. Nó không chỉ giúp các ngân hàng nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro thanh khoản mà còn cung cấp thông tin cho các cơ quan quản lý để hoạch định chính sách ổn định hệ thống tài chính quốc gia. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 29 NHTM Việt Nam trong giai đoạn 2010-2023. Dữ liệu được phân tích bằng ba mô hình hồi quy dữ liệu bảng: Pooled OLS, FEM và REM. Để khắc phục các vi phạm giả định và hiện tượng nội sinh, tác giả đã sử dụng hồi quy FGLS và mô hình System GMM, đảm bảo tính vững chắc của ước lượng. Kết quả hồi quy từ mô hình System GMM chỉ ra rằng khả năng thanh khoản của các NHTM chịu tác động nghịch chiều từ các yếu tố nội tại như quy mô ngân hàng (SIZE), tỷ lệ vốn chủ sở hữu (CAP), tỷ lệ tiền gửi khách hàng (DEP), tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) và tỷ lệ nợ xấu (NPL). Ngược lại, hai yếu tố vĩ mô là đại dịch Covid-19 (COVID) và tỷ lệ lạm phát (INF) lại có tác động thuận chiều. Các biến như tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) và tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) không cho thấy tác động có ý nghĩa thống kê đáng kể. Dựa trên những phát hiện này, luận văn đề xuất các hàm ý quản trị cụ thể cho cả các NHTM và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Các đề xuất này nhằm mục tiêu tăng cường hiệu quả quản lý thanh khoản, góp phần duy trì sự ổn định và an toàn của hệ thống ngân hàng, đặc biệt trong giai đoạn có nhiều yếu tố biến động khó lường.