-1-
BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO
TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP.HOÀ CHÍ MINH
----------------------------------
NGUYEÃN NGOÏC QUEÁ CHI
ÑÒNH HÖÔÙNG VAØ GIAÛI PHAÙP PHAÙT TRIEÅN
DÒCH VUÏ CUÛA CAÙC NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI
VIEÄT NAM TRONG QUAÙ TRÌNH HOÄI NHAÄP
LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ
TP. HOÀ CHÍ MINH – Naêm 2005
-2-
MUÏC LUÏC
MÔÛ ÑAÀU
CHÖÔNG 1- TOÅNG QUAN VEÀ DÒCH VUÏ NGAÂN HAØNG
VAØ HOÄI NHAÄP QUOÁC TEÁ TRONG LÓNH VÖÏC NGAÂN HAØNG 6
1.1. Khaùi nieäm veà dòch vuï ngaân haøng 6
1.2. Caùc loaïi dòch vuï ngaân haøng 9
1.2.1. Huy ñoäng tieàn gôûi 9
1.2.2. Caáp tín duïng 11
1.2.2.1. Cho vay 11
1.2.2.2. Baûo laõnh ngaân haøng 12
1.2.2.3. Cho thueâ taøi chính 13
1.2.2.4. Chieát khaáu 13
1.2.2.5. Bao thanh toaùn 14
1.2.3. Dòch vuï thanh toaùn vaø ngaân quyõ 14
1.2.3.1. Thanh toaùn noäi ñòa 14
1.2.3.2. Thanh toaùn quoác teá 14
1.2.3.3. Dòch vuï thu chi hoä 16
1.2.4. Caùc dòch vuï khaùc 16
1.2.4.1. Baûo quaûn an toaøn vaät coù giaù 16
1.2.4.2. Dòch vuï uûy thaùc 16
1.2.4.3. Caùc dòch vuï khaùc 16
1.3. Taùc ñoäng cuûa hoäi nhaäp quoác teá ñoái vôùi hoaït ñoäng ngaân haøng
vaø phaùt trieån dòch vuï ngaân haøng 17
1.3.1. Hoäi nhaäp quoác teá trong lónh vöïc ngaân haøng laø gì 17
1.3.2. Ñoäng löïc cuûa hoäi nhaäp quoác teá 18
1.3.2.1. Hoäi nhaäp ngaân haøng laø xu theá taát yeáu 18
-3-
1.3.2.2. Hoäi nhaäp ngaân haøng laø moät phaàn cuûa phaùt trieån kinh teá
19
1.3.3. Caùc ñaëc ñieåm cuûa hoäi nhaäp quoác teá 20
1.3.4. Caùc cam keát vaø loä trình veà môû cöûa trong lónh vöïc ngaân haøng
20
1.3.4.1. Gia nhaäp WTO 21
1.3.4.2. Hieäp ñònh thöông maïi song phöông Vieät Nam- Hoa Kyø
22
1.3.4.3. Hieäp ñònh khung cuûa ASEAN veà dòch vuï 23
1.3.5. Taùc ñoäng cuûa hoäi nhaäp quoác teá ñoái vôùi lónh vöïc ngaân haøng vaø
24
phaùt trieån dòch vuï ngaân haøng
CHÖÔNG 2- THÖÏC TRAÏNG HEÄ THOÁNG DÒCH VUÏ NGAÂN HAØNG
VIEÄT NAM VAØ CAÙC NGUYEÂN NHAÂN TOÀN TAÏI 27
2.1. Thöïc traïng cuûa heä thoáng dòch vuï ngaân haøngVN 27
2.1.1. Haïn cheá veà soá löôïng vaø chaát löôïng dòch vuï 28
2.1.1.1. Huy ñoäng voán 28
2.1.1.2. Caáp tín duïng 32
2.1.1.3. Caùc dòch vuï khaùc 37
2.1.2. Haïn cheá veà thò tröôøng 37
2.1.3. Haïn cheá veà tính caïnh tranh 38
2.1.4. Tyû troïng caùc loaïi dòch vuï ngaân haøng 39
2.1.5. Hoaït ñoäng tín duïng 40
2.1.6. Nhaän thöùc cuûa baûn thaân caùc NHVN 41
2.2. Moät soá nguyeân nhaân chuû yeáu cuûa nhöõng toàn taïi, yeáu keùm cuûa
heä thoáng dòch vuï NHVN. 41
2.2.1. Nguyeân nhaân töø baûn thaân caùc NHTMVN 42
-4-
2.2.2. Nguyeân nhaân töø caùc cô quan quaûn lyù nhaø nöôùc 44
2.2.3. Nguyeân nhaân töø ñieàu kieän neàn kinh teá VN 44
2.2.4. Nguyeân nhaân töø moâi tröôøng phaùp lyù 45
2.2.5. Nguyeân nhaân töø NHNN 45
2.2.6. Nguyeân nhaân töø heä thoáng CNTT 46
CHÖÔNG 3- ÑÒNH HÖÔÙNG VAØ GIAÛI PHAÙP PHAÙT TRIEÅN
DÒCH VUÏ NGAÂN HAØNG VIEÄT NAM 48
3.1. Ñònh höôùng phaùt trieån dòch vuï ngaân haøng 48
3.1.1. Ñònh höôùng chung 48
3.1.2. Ñònh höôùng phaùt trieån moät soá dòch vuï ngaân haøng chuû yeáu 49
3.1.2.1. Dòch vuï huy ñoäng voán 49
3.1.2.2. Dòch vuï caáp tín duïng 51
3.1.2.3. Dòch vuï thanh toaùn vaø ngaân quyõ 53
3.1.2.4. Caùc dòch vuï khaùc 55
3.2. Caùc giaûi phaùp nhaèm phaùt trieån dòch vuï NHVN 56
3.2.1. Nhoùm giaûi phaùp ñoái vôùi baûn thaân caùc NHTMVN 56
3.2.1.1. Taêng cöôøng naêng löïc taøi chính 56
3.2.1.2. Naâng cao naêng löïc quaûn trò ruûi ro 57
3.2.1.3. Hieän ñaïi hoaù coâng ngheä ngaân haøng 59
3.2.1.4. Phaùt trieån nguoàn nhaân löïc 61
3.2.1.5. Caùc giaûi phaùp khaùc 62
3.2.2. Nhoùm giaûi phaùp mang tính vó moâ 63
3.2.2.1. Hoaøn thieän heä thoáng phaùp luaät vaø cô cheá, chính saùch 63
3.2.2.2. Giaûi phaùp ñoái vôùi NHNN 65
KEÁT LUAÄN 68
TAØI LIEÄU THAM KHAÛO
-5-
LÔØI MÔÛ ÑAÀU
1. Lyù do choïn ñeà taøi
Theá giôùi ñang böôùc vaøo kyû nguyeân cuûa hoäi nhaäp kinh teá vaø xu höôùng toaøn
caàu hoaù dieãn ra roäng khaép. Söï xuaát hieän cuûa caùc khoái kinh teá vaø maäu dòch treân
theá giôùi laø moät taát yeáu khaùch quan, moät naác thang phaùt trieån môùi trong quaù trình
toaøn caàu hoaù neàn kinh teá. Khi gia nhaäp vaøo caùc toå chöùc thöông maïi trong khu vöïc
vaø treân theá giôùi, moãi quoác gia ñeàu coù nhöõng muïc ñích rieâng, nhöng nhìn chung
thì caùc nöôùc ñeàu muoán höôùng tôùi moät neàn kinh teá phaùt trieån, moät xaõ hoäi vaên
minh, hieän ñaïi, ñôøi soáng xaõ hoäi ñöôïc caûi thieän.
Kinh nghieäm quoác teá ñaõ ñöa caùc nhaø nghieân cöùu ñeán keát luaän laø heä thoáng
taøi chính vaø ngaân haøng caïnh tranh vaø môû cöûa laø heä thoáng taøi chính toát nhaát cho
phaùt trieån vaø taêng tröôûng kinh teá. Hoäi nhaäp toaøn caàu seõ môû ra vaø thuùc ñaåy söï
phaùt trieån vaø söû duïng nguoàn löïc tieàm naêng vaø taïo ra caùc cô hoäi taêng tröôûng töø söï
chuyeân moân hoaù, maø neáu khoâng hoäi nhaäp seõ khoâng khai thaùc söû duïng ñöôïc.
Cuõng nhö nhieàu ngaønh khaùc, caùc ngaân haøng cuûa VN ñang ñöùng tröôùc moät cuoäc
caïnh tranh ñöôïc döï baùo tröôùc laø voâ cuøng khoác lieät khi hoäi nhaäp khu vöïc vaø quoác
teá. Ngaân haøng laø lónh vöïc hoaøn toaøn môû trong cam keát gia nhaäp Toå chöùc thöông
maïi theá giôùi (WTO) cuûa VN vôùi loä trình 7 naêm. Chính vì vaäy, caùc chuyeân gia cho
raèng, neáu khaû naêng VN gia nhaäp WTO vaøo cuoái naêm 2005 laø hieän thöïc, thì hôn
baát cöù ngaønh naøo, lónh vöïc ngaân haøng caàn phaûi taêng toác naâng cao naêng löïc caïnh
tranh vì chính caïnh tranh cho pheùp caùc doanh nghieäp coù ñoäng löïc ñeå naâng cao
chaát löôïng vaø ñoåi môùi toaøn dieän caùc maët hoaït ñoäng.
Trong lòch söû ngaønh ngaân haøng, chöa coù thôøi ñieåm naøo caùc NHTM laïi phaùt
trieån maïnh nhö hieän nay. Ngoaøi 5 NHTMNN, coøn coù ñeán 37 NHTM coå phaàn, 13
coâng ty taøi chính, 26 chi nhaùnh ngaân haøng nöôùc ngoaøi, 4 ngaân haøng lieân doanh vaø
moät heä thoáng caû ngaøn quyõ tín duïng nhaân daân caû trung öông laãn cô sôû. Heä thoáng