ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
NGUYỄN VĂN HUÊ
MINH BẠCH TRONG WTO
VÀ VIỆC THỰC THI CỦA VIỆT NAM
Chuyên ngành: Luật Quốc tế
Mã số: 60.38.60
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Người hướng dẫn khoa học: TS. Trần Văn Thắng
Hà Nội – 2013
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các nội
dung trình bày trong Luận văn này là trung thực. Các kết luận trong Luận
văn chưa được công bố trong công trình nào khác.
TÁC GIẢ
Nguyễn Văn Huê
MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU
Chương 1 - WTO VÀ CÁC QUY ĐỊNH VỀ MINH BẠCH
1.1. KHÁI QUÁT VỀ WTO
1.1.1. Sự hình thành và phát triển
1.1.2. Cơ cấu tổ chức của WTO
1.1.3. Các văn kiện pháp lý của WTO
1.1.4. Chức năng của WTO
1.1.5. Các nguyên tắc của WTO
1.2. CÁC QUY ĐỊNH CỦA WTO VỀ MINH BẠCH
1.2.1. Công khai văn bản pháp luật về thương mại
1.2.2. Lấy ý kiến góp ý của các bên và các doanh nghiệp đối với dự
thảo văn bản pháp luật về thương mại
1.2.3. Thông báo, giải đáp và cung cấp thông tin liên quan đến chính
sách pháp luật thương mại
1.2.4. Rà soát chính sách pháp luật thương mại
1.2.5. Minh bạch trong thực thi pháp luật
Chương 2 - QUÁ TRÌNH ĐÀM PHÁN GIA NHẬP WTO VÀ CAM
KẾT CỦA VIỆT NAM VỀ MINH BẠCH
2.1. QUÁ TRÌNH ĐÀM PHÁN GIA NHẬP WTO
2.1.1. Quan điểm gia nhập
2.1.2. Những tác động của quá trình đàm phán
2.1.3. Quá trình đàm phán gia nhập
2.2. CAM KẾT CỦA VIỆT NAM VỀ MINH BẠCH
2.2.1. Khái quát một số đề cập của các đối tác về vấn đề minh bạch
1
8
8
8
9
13
14
15
17
19
27
28
35
37
39
39
39
41
43
45
45
trong quá trình Việt Nam đàm phán gia nhập
2.2.2. Cam kết của Việt Nam về minh bạch khi gia nhập WTO
Chương 3 - THỰC THI CÁC QUY ĐỊNH CỦA WTO VÀ CAM
KẾT CỦA VIỆT NAM VỀ MINH BẠCH
3.1. KHÁI QUÁT MỘT SỐ NỘI DUNG VỀ KẾT QUẢ THỰC
HIỆN
3.1.1. Lấy ý kiến cơ quan, tổ chức, cá nhân đối với các dự thảo văn bản
quy phạm pháp luật
3.1.2. Công khai các văn bản pháp luật, các điều ước quốc tế
3.1.3. Thực hiện nghĩa vụ thông báo và thiết lập các điểm hỏi đáp chính
sách pháp luật
3.1.4. Rà soát chính sách pháp luật thương mại
3.1.5. Minh bạch trong thực thi chính sách pháp luật
3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM THỰC HIỆN CÓ HIỆU QUẢ
NGHĨA VỤ MINH BẠCH CỦA VIỆT NAM TRONG WTO
3.2.1. Hoàn thiện cơ sở pháp lý đối với việc lấy ý kiến dự thảo và đăng
tải công khai văn bản quy phạm pháp luật
3.2.2. Hoàn thiện cơ sở pháp lý đối với việc đăng tải công khai các bản
án, quyết định của Toà án
3.2.3. Công khai thủ tục hành chính và các thông tin liên quan đến bảo
hộ quyền tác giả, quyền có liên quan
3.2.4. Đẩy mạnh công tác rà soát, hệ thống hóa, pháp điển hóa các văn
bản quy phạm pháp luật
3.2.5. Hoàn thiện nhà nước pháp quyền
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
51
63
63
63
71
83
86
90
101
101
104
105
105
106
108
112
1
MỞ ĐẦU
1. Sự cần thiết của đề tài
Minh bạch trong quá trình xây dựng và thực thi chính sách pháp luật là
yêu cầu đòi hỏi tự thân của nhà nước pháp quyền, là mục tiêu hướng tới của
các nhà nước dân chủ, là điều kiện quan trọng đảm bảo công bằng xã hội. Tuy
nhiên, trong những giai đoạn khác nhau, yêu cầu về minh bạch có những đòi
hỏi khác nhau về nội dung, mức độ, phạm vi và trách nhiệm. Ban đầu, yêu cầu
về minh bạch được xem là việc đòi hỏi nhà nước phải đăng tải công khai,
nhanh chóng, đầy đủ các văn bản pháp luật trên các ấn phẩm chính thức (trừ
những văn bản thuộc danh mục bí mật nhà nước). Tiếp đó, yêu cầu về minh
bạch đặt ra là phải đăng tải công khai các dự thảo văn bản pháp luật trên các
tạp chí chính thức, tạo điều kiện cho công chúng có thể tiếp cận, tham gia, bình
luận, góp ý kiến. Cao hơn nữa là phải đảm bảo để hệ thống pháp luật ổn định,
rõ ràng, dễ dự đoán và phải minh bạch quá trình thực thi pháp luật. Đó là
những mức độ khác nhau trong từng giai đoạn, thời kỳ về yêu cầu minh bạch.
Ngày nay, toàn cầu hóa đã trở lên mạnh mẽ, hầu hết các quốc gia đã hội
nhập ở mức độ khác nhau vào nền kinh tế quốc tế và khu vực. Yêu cầu về
minh bạch trong việc xây dựng và thực thi chính sách thương mại không còn
chỉ giới hạn trong phạm vi quốc gia mà đòi hỏi phải mở rộng ra phạm vi thế
giới, khu vực nhằm thúc đẩy tự do hóa thương mại quốc tế. Với mục tiêu
chung đó, các nhà nước đã cam kết minh bạch quá trình ban hành và thực thi
chính sách pháp luật để các bên tham gia cũng như các cá nhân, tổ chức,
doanh nghiệp có thể dễ dàng tiếp cận thị trường, cạnh tranh bình đẳng. Minh
bạch trong việc xây dựng và thực thi chính sách pháp luật dần trở thành ràng
buộc pháp lý đối với các quốc gia là thành viên của một số tổ chức, diễn đàn
kinh tế quốc tế.