ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
---------------------
PHẠM TRƢỜNG SƠN
NGHIÊN CỨU SỰ LẮNG ĐỌNG VÀ LAN TRUYỀN
MỘT SỐ KIM LOẠI NẶNG TRONG NƢỚC THẢI TỪ
QUÁ TRÌNH KHAI THÁC VÀ LÀM GIÀU QUẶNG THIẾC
Chuyên ngành: Công nghệ môi trƣờng
Mã số: 60 44 03 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS.TS ĐỒNG KIM LOAN
Hà Nội - 2013
LỜI CẢM ƠN
Trƣớc tiên em xin gửi lời cảm ơn chân thành sâu sắc tới PGS.TS Đồng
Kim Loan Giảng viên Khoa Môi trƣờng, Trƣờng Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại
học Quốc gia Nội đã tận tình hƣớng dẫn truyền đạt những kinh nghiệm quý
báu cho em trong suốt quá trình làm luận văn tốt nghiệp. Xin gửi lời tri ân nhất của
em đối với những điều quý báu cô dành cho em.
Để hoàn thành luận văn này em đã nhận đƣợc rất nhiều sự giúp đỡ nhiệt tình
trong quá trình phân ch thực nghiệm của các cán bộ phân tích tại Phòng Phân tích
chất lƣợng môi trƣờng của Trung tâm Y tế dự phòng Nghệ An.
Đồng thời, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến toàn thể thầy cô Khoa Môi
trƣờng, trƣờng Đại học Khoa học tự nhiên. Những ngƣời đã cho em những kiến
thức bổ ích, giúp đỡ em hoàn thành luận văn này.
Cuối cùng, em xin cảm ơn gia đình, bạn bè, ngƣời thân đã bên cạnh giúp
đỡ em trong suốt quá trình làm luận văn này.
Hà Nôi, tháng 12 năm 2013
Học viên cao học
Phạm Trƣờng Sơn
MỤC LỤC
M ĐẦU .......................................................................................................... 1
CHƢƠNG I. TỔNG QUAN ........................................................................... 3
1.1. nh nh hiện trạng ô nhiễm do khai thác và chế biến quặng thiếc ... 3
1.1.1. Tình hình khai thác quặng thiếc ..................................................... 3
1.1.2. Hin trạng ô nhiễm do khai thác và chế biến qung thiếc............. 4
1.2. Các kim loại nặng xuất hiện trong quá trình khai thác, chế biến
quặng thiếc và tác động đến môi trƣờng ....................................................... 6
1.2.1. Asen [3,6,15] .................................................................................. 6
1.2.2. Thủy ngân [16] ............................................................................... 6
1.2.4. Chì [6,15] ....................................................................................... 8
1.2.5. Km [15,16] ................................................................................... 8
1.2.6. St [6,15] ........................................................................................ 9
1.2.7. Thiếc [14] ....................................................................................... 9
1.2.8. Mangan [14] ................................................................................ 10
1.3. Các đặc điểm về điều kiện tự nhiên ...................................................... 10
1.4. Các biện pháp giảm thiểu và xử lý ô nhiễm kim loại nặng ................ 13
1.4.1. Phương pháp kết tủa hoá học ...................................................... 13
1.4.2. Phương pháp trao đổi ion ............................................................ 13
1.4.3. Phương pháp điện hoá ................................................................. 14
1.4.4. Phương pháp oxy hoá - kh ......................................................... 14
1.4.5. X lý nưc thi có cha kim loi nng bng phương pháp to Ferit ...... 14
CHƢƠNG 2. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ......... 16
2.1. Đối tƣợng, mục tiêu và phạm vi nghiên cứu của đề tài ...................... 16
2.1.1. Đôi tượng nghiên cu của đề tài .................................................. 16
2.1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề i .................................................... 16
2.1.3. Phạm vi nghiên cứu của đề tài ..................................................... 16
2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu của đề tài ..................................................... 16
2.2.1. Phương pháp thu thập thông tin .................................................... 16
2.2.2. Phương pháp điều tra khảo sát thực địa ....................................... 17
2.2.3. Các phương pháp quan trắc và phân tích KLN ........................... 17
2.2.4. Phương pháp lấy và bảo qun mu ............................................. 19
2.2.5. Nghiên cứu trong phòng thí nghiệm............................................. 23
2.2.5.1. Danh mc thiết bị, hóa chất cần thiết cho nghiên cứu ............. 23
2.2.5.2. Phương pháp phá mẫu và phân tích ......................................... 24
2.2.6. Phương pháp xử số liu ............................................................ 28
CHƢƠNG 3. KT QU NGHIÊN CỨU VÀ THO LUN .................... 29
3.1. Kết qu điu tra, kho sát hot đng khai khong ca m thiếc Qu Hp. . 29
3.1.1. Hin trạng khai thác quặng Sn ti khu vc m .............................. 29
3.1.2. Hin trạng ô nhiễm và biện pháp xử lý của cơ sở khai khoáng ..... 32
3.1.2.1. Nguồn phát sinh nước thi ..................................................... 32
3.1.2.2. Hin trng ô nhiễm môi trường khu vc m ............................ 33
3.1.2.3. Quy trình công nghệ xử lý nước thải hiện tại của nhà máy .. 35
3.2. Kết quả quan trắc và phân tích kim loại nặng .................................... 36
3.2.1. Hàm lượng các kim loại nặng có trong nước. .............................. 39
3.2.2. Hàm lượng các kim loại nặng có trong đt trầm tích. ................... 45
3.2.3. Ảnh hưởng ca điu kin t nhiên đến s lan truyền và lắng đọng
KLN .......................................................................................................... 50
3.3. Đề xuất các giải pháp quản lý và xử lý KLN ...................................... 51
3.3.1. Giải pháp quản lý kim loại nng .................................................... 51
3.3.1.1. Cố định các tác nhân ô nhiễm bng các phương pháp hóa học51
3.3.1.2. Cải tạo khu vực hồ lắng chứa bùn thải .................................... 52
3.3.1.3. Hạn chế nước mưa chảy tràn ................................................... 53
3.3.1.4. Các gii pháp phòng ngừa rủi ro ............................................. 53
3.3.2. Giải pháp xử kim loại nng ........................................................ 53
3.3.2.1. Xử lý kim loại nặng bằng thực vật ............................................ 54
3.3.2.2. Xử lý kim loại nặng trong bùn thải bằng giải pháp ổn định hóa
rắn kết hợp phụ gia HSOB (Hazardous sludge of betong) .................... 55
3.3.3. D toán chi phí cho các giải pháp xử lý ô nhiễm môi trường. ...... 55
KT LUẬN VÀ KIẾN NGH ...................................................................... 56
1. Kết luận ...................................................................................................... 56
2. Kiến nghị .................................................................................................... 57
TÀI LIỆU THAM KHO ............................................................................ 58