1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------
VŨ THU HẰNG
THƠ PHÙNG QUÁN
TỪ GÓC NHÌN TƢ DUY NGHỆ THUẬT
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Văn học Việt Nam
2
Hà Nội - 2013
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------
VŨ THU HẰNG
THƠ PHÙNG QUÁN
TỪ GÓC NHÌN TƢ DUY NGHỆ THUẬT
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Văn học Việt Nam
Mã số: 60 22 34
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Bá Thành
Hà Nội – 2013
3
LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, em xin chân thành cảm ơn quý thầy cô khoa Văn học, Đại học
Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã dạy dỗ em trong suốt
những năm học Cao học và tạo điều kiện để em thực hiện luận văn này.
Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới thầy giáo hướng dẫn, PGS.
TS. Nguyễn Bá Thành, người đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em trong quá trình
hoàn thành luận văn. Em đã học được ở thầy một tinh thần nghiên cứu khoa học
nghiêm túc và thái độ làm việc hết mình. Xin gửi đến thầy sự biết ơn và kính trọng
chân thành nhất.
Cảm ơn gia đình và những người bạn thân thiết đã luôn tin tưởng, động viên
và giúp đỡ em.
Hà Nội, tháng 11 năm 2013
Vũ Thu Hằng
4
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................................. 1
1. Lí do chọn đề tài ..................................................................................................... 1
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề ..................................................................................... 2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .......................................................................... 8
4. Phương pháp nghiên cứu ........................................................................................ 9
5. Một số thuật ngữ sử dụng trong luận văn ............................................................ 10
6. Đóng góp của luận văn ......................................................................................... 10
7. Cấu trúc của luận văn ........................................................................................... 10
PHẦN NỘI DUNG ....................................................................................... 11
Chương 1: Khái quát về tư duy nghệ thuật và quá trình sáng tác của Phùng Quán ... 11
1.1. Khái niệm tư duy nghệ thuật và tư duy thơ ....................................................... 11
1.1.1. Tư duy nghệ thuật .......................................................................................... 11
1.1.2. Tư duy thơ ..................................................................................................... 12
1.2. Quá trình sáng tác và quan niệm nghệ thuật của Phùng Quán .......................... 18
1.2.1. Sơ lược về tiểu sử ............................................................................................ 18
1.2.2. Sự nghiệp văn học ........................................................................................... 19
1.2.3. Tìm hiểu thơ Phùng Quán từ góc độ tư duy nghệ thuật ................................. 26
Chương 2: Nhân vật trữ tình và cảm hứng chủ đạo trong thơ Phùng Quán .. 29
2.1. Cái tôi trữ tình ................................................................................................... 29
2.1.1. Cái tôi công dân ............................................................................................. 30
2.1.2. Cái tôi nội cảm ................................................................................................ 42
2.1.3. Hình ảnh người mẹ ......................................................................................... 52
2.2. Cảm hứng chủ đạo trong thơ Phùng Quán: Phê phán, đấu tranh đến
cùng với những mặt trái của xã hội ................................................................... 55
Chương 3: Biểu tượng và ngôn ngữ nghệ thuật trong thơ Phùng Quán ........ 61
3.1. Biểu tượng nghệ thuật ........................................................................................ 61
3.1.1. Liên tưởng, tưởng tượng ................................................................................. 61
5
3.1.2. Một số biểu tượng đặc sắc ............................................................................... 66
3.2. Ngôn ngữ nghệ thuật ......................................................................................... 72
3.2.1. Ngôn ngữ đời sống, khẩu ngữ ......................................................................... 72
3.2.2. Ngôn ngữ triết lí .............................................................................................. 78
3.3. Cấu tứ và thể loại ............................................................................................... 81
3.3.1. Cấu tứ .............................................................................................................. 81
3.3.2. Thể loại ............................................................................................................ 85
PHẦN KẾT LUẬN ....................................................................................... 92
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................... 94
