i
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
PHẠM VĂN THỌ
XÂY DỰNG VÀ HƢỚNG DẪN GIẢI HỆ THỐNG BÀI TẬP
CHƢƠNG SÓNG ÁNH SÁNG VẬT LÍ 12 NHẰM BỒI DƢỠNG
NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CHO HỌC SINH GIỎI
LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM VẬT LÍ
HÀ NỘI – 2015
ii
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
PHẠM VĂN THỌ
XÂY DỰNG VÀ HƢỚNG DẪN GIẢI HỆ THỐNG BÀI TẬP
CHƢƠNG SÓNG ÁNH SÁNG VẬT LÍ 12 NHẰM BỒI DƢỠNG
NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CHO HỌC SINH GIỎI
LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM VẬT LÍ
CHUYÊN NGÀNH: Lí luận và phƣơng pháp dạy học (bộ môn Vật lí)
Mã số:60 14 01 11
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS. TS. Hà Huy Bằng
HÀ NỘI – 2015
iii
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN…………………………………………………………………………i
DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU VÀ CÁC CHỮ VIẾT TẮT........................................iii
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ…………………………………………………………….v
DANH MỤC CÁC BẢNG…………………………………………………………….vi
DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ..........................................................................................vii
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ......................................................................................viii
MỞ ĐẦU ......................................................................................................................... 1
1. Lí do chọn đề tài. ..................................................................................................... 1
2. Lịch sử nghiên cứu của đề tài. .................................................................................... 2
3. Câu hỏi nghiên cứu. .................................................................................................... 2
4. Giả thuyết nghiên cứu. ................................................................................................ 3
5. Mục đích nghiên cứu. .................................................................................................. 3
6. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu, đối tƣợng khảo sát ............................................ 3
7. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................................. 3
8. Phƣơng pháp nghiên cứu ............................................................................................ 3
9. Cấu trúc luận văn ....................................................................................................... 4
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DẠY HỌC BÀI TẬP VẬT LÍ
NHẰM BỒI DƢỠNG NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CHO HỌC SINH GIỎI
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.1. Bài tập Vật lí trong dạy học ở trƣờng phổ thông. .. Error! Bookmark not defined.
1.1.1. Bài tập vật lí và vai trò của nó trong dạy học Vật lí.Error! Bookmark not
defined.
1.1.1.1. Bài tập Vật lí. ................................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.1.2. Tác dụng của bài tập vật lí trong dạy học vật lí Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Sử dụng bài tập vật lí trong dạy học môn Vật lí. Error! Bookmark not defined.
1.1.2.1. Những yêu cầu chung trong dạy học bài tập vật líError! Bookmark not
defined.
iv
1.1.2.2. Phân loại bài tập vật lí. ..................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.2.3. Lựa chọn bài tập vật lí ...................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.3. Hƣớng dẫn hoạt động giải bài tập vật lí. ............. Error! Bookmark not defined.
1.1.3.1. Phƣơng pháp giải bài tập vật lí. ....................... Error! Bookmark not defined.
1.1.3.2. Hƣớng dẫn giải bài tập vật lí ............................ Error! Bookmark not defined.
1.2. NL GQVĐ và mối liên hệ với hoạt động giải bài tập vật lí.Error! Bookmark not
defined.
1.2.1. NL là gì? .............................................................. Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Tri thức, kỹ năng, kỹ xảo và mối liên hệ với NL Error! Bookmark not defined.
1.2.2.1. Tri thức ............................................................. Error! Bookmark not defined.
1.2.2.2. Kỹ năng ............................................................ Error! Bookmark not defined.
1.2.2.3. Kỹ xảo .............................................................. Error! Bookmark not defined.
1.2.2.4. Mối quan hệ của kỹ năng, kỹ xảo với NL ........ Error! Bookmark not defined.
1.2.3. NL học tập của HS trung học phổ thông ............. Error! Bookmark not defined.
1.2.3.1. NL chung .......................................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.3.2. Các NL chuyên biệt môn Vật lí đƣợc cụ thể hóa từ NL chung ................ Error!
Bookmark not defined.
1.2.4. NL GQVĐ trong dạy học bài tập vật lí ............... Error! Bookmark not defined.
1.2.4.1. NL GQVĐ trong dạy học bài tập vật lí ............ Error! Bookmark not defined.
1.2.4.2. Các bƣớc của hoạt động GQVĐ ...................... Error! Bookmark not defined.
1.2.4.3. Những hoạt động cơ bản trong dạy học vật lí giúp học sinh bộc lộ NL
GQVĐ….……………………………………………………………………….……..Er
ror! Bookmark not defined.
1.2.4.4. Những NL thành tố của NL GQVĐ trong hoạt động giải bài tập vật lí .. Error!
Bookmark not defined.
1.2.4.5. Sự thống nhất giữa các bƣớc giải bài tập vật lí và các bƣớc của hoạt động
GQVĐ………… ........................................................... Error! Bookmark not defined.
1.3. Những phẩm chất, NL cần có của HS giỏi ............ Error! Bookmark not defined.
1.3.1. NL và phẩm chất cần có của HS giỏi nói chung . Error! Bookmark not defined.
v
1.3.1.1. NL tiếp thu kiến thức ....................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1.2. NL suy luận, tƣ duy lô-gic .............................. Error! Bookmark not defined.
1.3.1.3. NL đặc biệt ...................................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1.4. NL lao động sáng tạo ....................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1.5. NL kiểm chứng ............................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1.6. NL thực hành ................................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.2. NL và phẩm chất cần có của HS giỏi Vật lý ....... Error! Bookmark not defined.
1.3.3. Một số biện pháp phát hiện, bồi dƣỡng NL GQVĐ cho HS giỏi Vật lí. ..... Error!
Bookmark not defined.
1.3.3.1. Một số biện pháp phát hiện HS giỏi vật lí........ Error! Bookmark not defined.
1.3.3.2. Lựa chọn hệ thống bài tập góp phần bồi dƣỡng NL GQVĐ cho HSG. ... Error!
Bookmark not defined.
1.3.3.3. Một số yêu cầu đối với HSG khi giải bài tập vật lí giúp bồi dƣỡng NL
GQVĐ……... ................................................................ Error! Bookmark not defined.
1.4. Cơ sở thực tiễn về dạy học bài tập vật lí cho HS giỏiError! Bookmark not
defined.
1.4.1. Thực trạng dạy học bài tập vật lí ở trƣờng phổ thôngError! Bookmark not
defined.
1.4.2. Một số yếu tố ảnh hƣởng đến NL GQVĐ của HS giỏi.Error! Bookmark not
defined.
1.4.2.1. Về nội dung thi. ................................................ Error! Bookmark not defined.
1.4.2.2. Về phƣơng pháp học tập của HS. ..................... Error! Bookmark not defined.
1.4.2.3. Về phƣơng pháp dạy học của thầy. .................. Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chƣơng 1 ......................................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2. XÂY DỰNG HỆ THỐNG BÀI TẬP VÀ HƢỚNG DẪN GIẢI BÀI
TẬP CHƢƠNG SÓNG ÁNH SÁNG VẬT LÍ 12 NHẰM BỒI DƢỠNG NĂNG LỰC
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CHO HỌC SINH GIỎI ......... Error! Bookmark not defined.
2.1. Hệ thống nội dung chƣơng sóng ánh sáng vật lí 12 Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Cấu trúc nội dung chƣơng sóng ánh sáng ........... Error! Bookmark not defined.