Mi n Đi n - lãnh đ a c a nha phi n, h ng ng c, máu vàế ệ ị ủ ế ồ ọ
n cướ m t ắ
M ng Giangườ
Sau khi giành l i n n đ c l p t tay ng i Anh năm 1948, dân t c Mi n Ði n nh ngạ ề ộ ậ ừ ườ ộ ế ệ ữ
t ng s đ c s ng no m h nh phúc trong cu c đ i bình th ng. Ðâu ng gi c xâm lăngưở ẽ ượ ố ấ ạ ộ ờ ườ ờ ặ
v a r i kh i n c thì bè lũ quân phi t l i n i lên, ch ng nh ng chúng theo đu iừ ờ ỏ ướ ệ ạ ổ ẳ ữ ổ “siêu chủ
nghĩa phát xít ki u Nh t tr c th chi n th 2“, kéo v n m nh c a đ t n c và dân t c lùiể ậ ướ ế ế ứ ậ ệ ủ ấ ướ ộ
l i h ng bao th k trong s nghèo đói l c h u, mà còn “đ c tài đ c đ ng kh ng b ápạ ằ ế ỷ ự ạ ậ ộ ộ ả ủ ố
b c sinh m ng và chà đ p lên ph m giá c a con ng i su t m y ch c năm qua“, trong b cứ ạ ạ ẩ ủ ườ ố ấ ụ ứ
màn s t g n nh cô l p v i th gi i bên ngoài, b ng k m gai h ng súng đ b t mi ng m iắ ầ ư ậ ớ ế ớ ằ ẽ ọ ể ị ệ ọ
ng i không cho nói lên s th t.ườ ự ậ
Cũng t đó th gi i bên ngoài đã không bi t gì hay n u có cũng ch ng qua là nh ng ừ ế ớ ế ế ẳ ữ tin t cứ
mù m v cu c s ng l m than đen đói cùng v i xã h i điêu tàn c a m t n c Mi n Ði nờ ề ộ ố ầ ớ ộ ủ ộ ướ ế ệ
đ c tài quân phi t vì tham nhũng và t n n buôn bán thu c phi n. Nh ng ng i dân Mi nộ ệ ệ ạ ố ệ ư ườ ế
Ði n không bao gi ch u khu t ph c tr c b o quy n, nên đã đ máu r t nhi u trongệ ờ ị ấ ụ ướ ạ ề ổ ấ ề
nh ng cu c đ u tranh đòi t do và dân ch . Năm 1974 l i d ng đ a linh c u U Thant t iữ ộ ấ ự ủ ợ ụ ư ử ớ
n i an nghĩ cu i cùng, các vi tăng ni và sinh viên đ ng bào đã bi n đám tang thành m tơ ớ ồ ế ộ
cu c bi u tình ch ng quân phi t đ c tài, nên b Ne Win ra l nh cho quân đ i xã súng vàoộ ể ố ệ ộ ị ệ ộ
đám đông tàn sát vô nhân đ o.ạ
Ngày 8 tháng 8 năm 1988, phong trào đòi dân ch c a tu i tr Mi n Ði n l i bùng n dủ ủ ổ ẻ ế ệ ạ ổ ữ
d i, c h làm rung chuy n n n móng c a b n quân phi t c m quy n. Cu c xu ng đ ngộ ơ ồ ể ề ủ ọ ệ ầ ề ộ ố ườ
l n đó đ c s lãnh đ o c a ch v tăng ni Ph t Giáo. L n n a quân đ i đã tàn sát đoànầ ượ ự ạ ủ ư ị ậ ầ ữ ộ
bi u tình gi t ch t h n 3000 ng i tham d . M t năm sau (5-1989), l ch s l i tái di n t iể ế ế ơ ườ ự ộ ị ử ạ ễ ạ
qu ng tr ng Thiên An Môn B c Kinh, b n ác chúa b o quy n Trung C ng, cũng b tả ưở ở ắ ọ ạ ề ộ ấ
ch p quy n s ng m ng ng i và d lu n th gi i, đã s d ng xe tăng đ i pháo và công anấ ề ố ạ ườ ư ậ ế ớ ử ụ ạ
b đ i , đ tr n áp tiêu di t chính đ ng bào mình. Máu lai láng ch y ng p Mi n Ði n,ộ ộ ể ấ ệ ồ ả ậ ế ệ
ch y tràn B c Kinh và cũng đang nhu m đ nh ng con đ ng VN t Sài Gòn ra t i Hàả ắ ộ ỏ ữ ườ ừ ớ
N i. Ðó là nh ng giòng máu h n u t oan khiên c a ng i dân l ng thi n bình th ng,ộ ữ ậ ấ ủ ườ ươ ệ ườ
đang thi nhau đ x i xã xu ng đ u b n lãnh t quân phi t và C ng S n, đ đòi l i quy nổ ố ố ầ ọ ụ ệ ộ ả ể ạ ề
s ng c a con ng i mà báo chi VC xuyên t c khi s d ng hai ch ‘khi u ki n‘ b o r ngố ủ ườ ạ ử ụ ử ế ệ ả ằ
“đó ch là nh ng ng i khi u n i ki n th a“ỉ ữ ườ ế ạ ệ ư vì tranh ch p ru ng đ t..ấ ộ ấ
R i màn tranh giành quy n l c l i x y ra gi a các lãnh chúa, nên trong năm đó Sawồ ề ự ạ ả ữ
Maung, tên t ng sát th đã t ng ra l nh b n gi t đ ng bào mình, qua c ng v t ng thamướ ủ ừ ệ ắ ế ồ ươ ị ổ
m u tr ng quân đ i Mi n, đã làm m t cu c đ o chính h b và b t giam Ne Win, thànhư ưở ộ ế ộ ộ ả ạ ệ ắ
l p m t ch đ quân phi t khác, cũng tàn b o đ c tài tham nhũng và coi m ng ng i nhậ ộ ế ộ ệ ạ ộ ạ ườ ư
c rác , đ c ng i Nh t công nh n qua cái g i là ‘H i Ð ng Ph c H i Tr t T và Lu tỏ ượ ườ ậ ậ ọ ộ ồ ụ ồ ậ ự ậ
Pháp Qu c Gia‘.ố
Ð ru ng lòng dân đang h n thù b c cao nh núi, quân phi t l i bày trò b u c qu c h i;ể ủ ậ ố ư ệ ạ ầ ử ố ộ
nh ng khi Liên Minh Dân Ch do bà Aung San Suu Kyi toàn th ng đ l p chính ph m iư ủ ắ ể ậ ủ ớ
thì Saw Maung l t l ng ph nh n k t qu b u c và ra l nh b t h t nh ng ng i đ i l pậ ọ ủ ậ ế ả ầ ử ệ ắ ế ữ ườ ố ậ
k c lãnh t Aung San Suu Kyi. B d n vào chân t ng, ho c đ u tranh đ có t do màể ả ụ ị ồ ườ ặ ấ ể ự
s ng hay cúi m t đ ch t mòn nh t i VN ngày nay. Vì v y , ngày 18-9-2007 toàn dânố ặ ể ế ư ạ ậ
Mi n đã đ ng d y, d i s lãnh đ o c a h ng ngàn Ch Tăng-Ni Ph t Giáo Mi n, tế ứ ậ ướ ự ạ ủ ằ ư ậ ế ừ
Mandalay, Chauk, Shwebo, Mongwa, Taung Dwingi, Ye Nan Chaung.. cho t i th đôớ ủ
Rangoon, n i nào cũng có bi u tình ch ng quân phi t đòi t do dân ch . Các cu c bi u tìnhơ ể ố ệ ự ủ ộ ể
có lúc đã lên t i h ng trăm ng i, đ c báo chí th gi i ca t ng là ‘cu c cách m ng áo càớ ằ ườ ượ ế ớ ụ ộ ạ
sa c a th k XXI’ vì trong r ng ng i tràn ng p kh p ph ng ph , hình nh c a các vủ ế ỷ ừ ườ ậ ắ ườ ố ả ủ ị
chân tu Tăng-Ni đ u tr n chân đ t, v n áo màu nâu hay lam chói l i trong kho ng khôngầ ầ ấ ậ ọ ả
gian tuy t v i c a đ t tr i, mà không m t b c danh h a nào có th sánh k p đ c.ệ ờ ủ ấ ờ ộ ứ ọ ể ị ượ
Máu và xác ng i bi u tình thi nhau đ xu ng đ t tr c h ng súng c a quân phi t đ ngườ ể ổ ố ấ ướ ọ ủ ệ ồ
lúc v i nh ng tr n chi n b t mép cũng d d i t i H i Ð ng B o An LHQ đang lúc nhómớ ữ ậ ế ọ ữ ộ ạ ộ ồ ả
h p vào ngày 27-9-2007. Cũng nh l n tàn sát dân Mi n bi u tình vào tháng 8-1988, l nọ ư ầ ế ể ầ
này thì cũng nh l n tr c, quanh đi qu n l i, c i t i nói lui, cũng v n v i lu n đi u đ uư ầ ướ ẩ ạ ả ớ ẫ ớ ậ ệ ầ
tiên ‘ áp l c, c m v n.. ’ ’ nh ng sau khi b Trung C ng và Nga Sô ph n đ i, thì t t c g nự ấ ậ ư ị ộ ả ố ấ ả ầ
nh im re d u gi ng vì th c ch t ch ng ai k c M , mu n làm to chuy n t i Mi n, đư ị ọ ự ấ ẳ ể ả ỹ ố ệ ạ ế ể
ch c gi n nhóm quân phi t c m quy n đu i ra kh i n c, thì m t quy n l i b c t đangọ ậ ệ ầ ề ổ ỏ ướ ấ ề ợ ạ ỷ
thu đ c.ượ
H i ôi đ i là v y đó, dân đen n i nào cũng ch u chung s ph n h m hiu nh t là t i cácở ờ ậ ơ ị ố ậ ẵ ấ ạ
n c đang có nhi u tài nguyên thiên nhiên hái ra ti n nh Mi n và VN. Có theo dõi báo chíướ ề ề ư ế
m i th y đ c b m t th t c a các n c t b n ‘nói m t đ ng làm m t n o‘. Trongớ ấ ượ ộ ặ ậ ủ ướ ư ả ộ ườ ộ ẻ
bi n đ ng l ch s t i Mi n kỳ này, chính Ngo i Tr ng Anh David Miliband là ng i toế ộ ị ử ạ ế ạ ưở ườ
mi ng nh t ph n đ i quân phi t. Nh ng cũng ng i Anh t tháng 5-1994 đã có g n 50ệ ấ ả ố ệ ư ườ ừ ầ
công ty l n nh đang làm ăn t i Mi n, trong đó n i ti ng có Glaxo, Premier Oil và Rollsớ ỏ ạ ế ổ ế
Royce. Trong khi đó tài phi t M còn nhanh h n Anh đã có m t t tr c đ c nh tranh v iệ ỹ ơ ặ ừ ướ ể ạ ớ
các n c Singapore, Nh t, Nam Hàn và Mã Lai.. T t c đã tr thành nh ng đ i công tyướ ự ấ ả ở ữ ạ
thâm nh p vào đ m i lãnh v c t d u khí, g , khoáng s n cho t i d ch v khách s n vàậ ủ ọ ự ừ ầ ổ ả ớ ị ụ ạ
nhà hàng. Sau khi Ne Win thân Nh t b h b , Trung C ng b t đ u xâm nh p Mi n v i sậ ị ạ ệ ộ ắ ầ ậ ế ớ ố
v n đ u t k ch xù 870 tri u USD mà m c đích chính là m con đ ng xa l n i li nố ầ ư ế ệ ụ ở ườ ộ ố ề
Mandalay t i Vân Nam, đ t cán cân m u d ch Mi n Hoa lên t i 1 t m kim, trong khi nớ ạ ậ ị ế ớ ỷ ỹ Ấ
Ð ch có 150 tri u USD.ộ ỉ ệ
Dù Hoa Kỳ có ra l nh c m v n Mi n Ði n nh ng chuy n này ch làm trò c i cho nhómệ ấ ậ ế ệ ư ệ ỉ ườ
l nh đ o quân phi t vì hi n nay có không bi t bao nhiêu n c ph ng tây, Nh t k cả ạ ệ ệ ế ướ ươ ậ ể ả
kh i ASEAN đang ch c ch nh y vào đ u t khai thác ki m l i mà h đã nhìn th y tố ự ờ ả ầ ư ế ờ ọ ấ ừ
Trung C ng, Nga Sô.. Tóm l i t t c đ u không có hi u l c đ i v i Mi n ngày nay kộ ạ ấ ả ề ệ ự ố ớ ế ể
luôn s ti n vi n tr ít i c a các Ngân hàng Th gi i, bình quân m i đ u ng i ch có 2,5ố ề ệ ợ ỏ ủ ế ớ ỗ ầ ườ ỉ
USD/1 năm. Trong khi đó thì Liên Â, Nh t và n Ð thì l l ng g n nh không thú v l mậ Ấ ộ ơ ữ ầ ư ị ắ
v i vi c ‘ h b ‘ quân phi t ‘ đ mang t do dân ch mà ng i dân Mi n đã liên t c đớ ệ ạ ệ ệ ể ự ủ ườ ế ụ ổ
x ng máu đ u tranh t năm 1974 cho t i ngày nay.ươ ấ ừ ớ
1-MI N ĐI N: LÃNH Đ A C A NHA PHI N, H NG NG C, MÁU VÀ N CẾ Ệ Ị Ủ Ế Ồ Ọ ƯỚ
M T:Ấ
Mi n Ði n là m t qu c gia trù phú, vì có nhi u tài nguyên thiên nhiên và cũng là m t trongế ệ ộ ố ề ộ
nh ng v a lúa l n nh t c a th gi i t i Ðông Nam Á, có m c xu t c ng g o (tr c nămữ ự ớ ấ ủ ế ớ ạ ứ ấ ả ạ ướ
1962) b ng Thái Lan và VN. Dân t c Mi n Ði n hi n lành vì h u h t đ u theo Ph t Giáo.ằ ộ ế ệ ề ầ ế ề ậ
N m trong v nh Bengal, phía tây bán đ o Ðông D ng, có chung biên gi i v i Thái Lan,ằ ị ả ươ ớ ớ
Lào, Trung C ng và n Ð , nhi u sông ngòi, đ ng ru ng, qu ng mõ và r ng núi, di n tíchộ Ấ ộ ề ồ ộ ặ ừ ệ
261.789 sq.ml hay 678.034 km2, dân s theo tài li u c a World Atlas năm 2003 làố ệ ủ
38.541.000 ng i, th đô Rangoon (2.458.712 ng i) và các thành ph l n khác nhườ ủ ườ ố ớ ư
Akyan, Bassein, Inssein, Mandalay (532.895).. Ng i Mi n g m 4 s c t c chính: Mi n,ườ ế ồ ắ ộ ế
Mon, Pyu và Shan nói các th ng Burmese, Karen, Shan, Kachin, Kayah và English. Ð ngổ ữ ồ
ti n chính là Kyat, hi n là m t liên bang có 7 ti u qu c chính và các vùng t tr nh Chin,ề ệ ộ ể ố ự ị ư
Kachin, Karan, Kayah, Mon, Rakhine và Shan.
Th c dân Anh xâm lăng và b t đ u đô h mi n H Mi n năm 1852 sau khi chi m đ cự ắ ầ ộ ề ạ ế ế ượ
các t nh ven bi n và mi n Nam Mi n. Năm 1885 Anh chi m thêm mi n B c Mi n trong đóỉ ể ề ế ế ề ắ ế
có c đô Mandalay, xóa b ch đ quân ch n c này. Cu i cùng Anh th ng nh t Mi n vàố ỏ ế ộ ủ ướ ố ố ấ ế
đ t thành m t t nh c a n Ð , tr c thu c Công Ty Ðông n.ặ ộ ỉ ủ Ấ ộ ự ộ Ấ
Theo các ngu n s li u đã đ c ph bi n, thì s quan h gi a Mi n và Nh t b t đ u nămồ ử ệ ượ ổ ế ự ệ ữ ế ậ ắ ầ
1920 t m t phòng làm răng c a v ch ng viên đ i úy h i quân ng i Nh t tên Shozoừ ộ ủ ợ ồ ạ ả ườ ậ
Kokobu t i Rangoon. Ðây chính là đ a đi m ho t đ ng tình báo c a Nh t, qua m c tiêu gâyạ ị ể ạ ộ ủ ậ ụ
cu c chi n t i Thái Bình D ng. Th i gian này toàn dân Mi n đang n i lên ch ng l i th cộ ế ạ ươ ờ ế ổ ố ạ ự
dân Anh càng lúc càng quy t li t. Th a c h i vàng ròng, quân phi t Nh t tìm đ m i cáchế ệ ừ ơ ộ ệ ậ ủ ọ
móc n i v i các t ch c nghĩa quan trên, qua tr m liên l c chính là phòng làm răng. Nămố ớ ổ ứ ạ ạ
1940 m t đ i tá l c quân Nh t tên Keiji Suzuki, đóng vai phóng viên báo chí nh ng bênộ ạ ụ ậ ư
trong ho t đ ng tình báo. Chính Suzuki đã t o nên phong trào Ðông Du, đ đ a các pheạ ộ ạ ể ư
nhóm cánh h u Mi n Ði n sang Nh t mà ng i đ u tiên là Thein Maung, m đ u cho H iữ ế ệ ậ ườ ầ ở ầ ộ
H u Ngh Nh t-Mi n đ c thành l p t i Rangoon.ử ị ậ ế ượ ậ ạ
Năm 1941 m t lãnh t qu c gia Mi n là Aung San đã t Phúc Ki n sang Nh t l p m t đ uộ ụ ố ế ừ ế ậ ậ ộ ầ
c u đ a ng i sang đây đ hu n luy n quân s v n c ch ng Anh. Ðó là ‘ Nhóm Baầ ư ườ ể ấ ệ ự ề ướ ố
M i Ð ng Chí ‘ mà th l nh là Suzuki qua bí danh Bo Mogyoe hay t ng s m sét. Tuyươ ồ ủ ả ướ ấ
nhiên trong nhóm này, m m móng chia r cũng đã l ra t lúc ban đ u. Ðó là nhóm chầ ẽ ộ ừ ầ ủ
nghĩa qu c gia c a l nh t Aung San ch tr ng giao d ch v i Nh t ch là con đ ng vố ủ ả ụ ủ ươ ị ớ ậ ỉ ườ ụ
l i. Nhóm còn l i g m 8 ng i thì theo phe tr c ‘ Ð c-Ý-Nh t ‘ mà ng i d n đ u c aợ ạ ồ ườ ụ ứ ậ ườ ẫ ầ ủ
nhóm lúc đó là Shu Maung m i 31 tu i qua bí danh Ne Win ‘ có nghĩa là m t tr i vinhớ ổ ặ ờ
quang, r t đ c Nh t tin c y nên đ c theo h c tình báo và gi i thi u làm quen v i gi i tríấ ượ ậ ậ ượ ọ ớ ệ ớ ớ
th c đ ng th i.ứ ươ ờ
M u đ dành Mi n Ði n trong tay th c dân Anh c a Nh t đã công khai b c l t tháng 3-ư ồ ế ệ ự ủ ậ ộ ộ ừ
1940 khi đ b vào Mi n đ phá ho i con đ ng ti p li u, mà liên quân Anh-M m i mổ ộ ế ể ạ ườ ế ệ ỹ ớ ở
đ n i li n Mandalay v i Vân Nam, ti p t cho quân Trung Hoa Qu c Gia đang ch n đ ngể ố ề ớ ế ế ố ậ ứ
b c ti n c a quân Nh t trên đ t Tàu. Nhóm 30 ng i qua võ ‘ đ n v đ c nhi m ‘ đã vướ ế ủ ậ ấ ườ ơ ị ặ ệ ề
n c khi quân Nh t chi m đ c Rangoon ngày 7-3-1942. V sau nhìn th y dã tâm xâmướ ậ ế ượ ề ấ
lăng c a Nh t, nên phe qu c gia c a Aung San quay sang h p tác v i Ð ng Minh đ ch ngủ ậ ố ủ ợ ớ ồ ể ố
Nh t t tháng 3-1945.ậ ừ
-Nh t B n khai sinh và nuôi d ng ch đ quân phi t Mi n Đi n:ự ổ ưỡ ế ộ ệ ế ệ
Chi n tranh k t thúc vào tháng 9-1945 khi Nh t đ u hàng Ð ng Minh vô đi u ki n. Thế ế ậ ầ ồ ề ệ ế
nh ng s giao h o gi a Mi n Nh t v n không k t thúc, sau khi lãnh t qu c gia Mi nư ự ả ữ ế ậ ẫ ế ụ ố ế
Aung San b ám sát ch t ngày 19-7-1947 tr c khi Anh tr đ c l p cho Mi n năm 1948ị ế ướ ả ộ ậ ế
nh ng m i quy n hành trong n c k c quân đ i, đ u do Ne Win và phe thân Nh t n mư ọ ề ướ ể ả ộ ề ậ ắ
gi . T năm 1950 t i tháng 8-1988, đã x y ra nhi u cu c th m sát đ ng bào bi u tình đòiữ ừ ớ ả ề ộ ả ồ ể
dân ch do nhóm quân phi t Ne Win gây ra, nh ng Nh t v n là n c vi n tr l n nh t vàủ ệ ư ậ ẫ ướ ệ ợ ớ ấ
đ ng đ u s t i Mi n. Sau đó vì b d lu n th gi i nguy n r a nên Nh t bó bu c ph iứ ầ ổ ạ ế ị ư ậ ế ớ ề ủ ậ ộ ả
t m th i c t vi n tr Mi n nh ng v n không quên con m i béo b đã n m trong tay tạ ờ ắ ệ ợ ế ư ẫ ồ ở ắ ừ
nhi u năm qua, nên l i vi n c s ra đ i c a cái g i là ‘H i đ ng tái l p lu t pháp và tr tề ạ ệ ớ ự ờ ủ ọ ộ ồ ậ ậ ậ
t qu c gia Mi n (SLORC)‘ đ v i vã công nh n nhóm quân phi t c m quy n t ngày 17-ự ố ế ể ộ ậ ệ ầ ề ừ
2-1990 và ti p t c vi n tr kinh t cho m t ch đ kh ng b , đang ti p t c theo đu i chế ụ ệ ợ ế ộ ế ộ ủ ố ế ụ ổ ủ
nghĩa phát xít c a Ð c Ý Nh t tr c Ð Nh Th Chi n, t ng gây bao th m h a cho nhânủ ứ ậ ướ ệ ị ế ế ừ ả ọ
lo i nên đã b di t vong h n 60 năm qua.ạ ị ệ ơ
Ði u này cũng d hi u vì h u h t các th h l nh đ o c a Mi n t l p ti n phong Neề ể ể ầ ế ế ệ ả ạ ủ ế ừ ớ ề
Win cho t i th h lãnh đ o th hai nh Maung Maung (t ng th ng), Tun Tin (ngo iớ ế ệ ạ ứ ư ổ ố ạ
tr ng) k c lãnh t đ i l p Aung San Sau Kyi (con Aung San b ám sát năm 1947) đ uưở ể ả ụ ố ậ ị ề
xu t thân t lò đào t o Nh t không nhi u thì ít, nên n u Nh t không quy t lòng giúp đ thìấ ừ ạ ậ ề ế ậ ế ở
ch đ quân phi t và Ne Win đã cu n gói ra kh i Mi n ngay t năm 1962 ch không ph iế ộ ệ ố ỏ ế ừ ứ ả
kéo dài đ n t n hôm nay đ hoàng hành kh ng b b n gi t đ ng bào mình không g m tayế ậ ể ủ ố ắ ế ồ ớ
theo ki u Nh t, Ý, Ð c tr c 1945 và CSQT sau này.ể ậ ứ ướ
M t hành đ ng b i c a Nh t th ng đ c báo chí Tây Ph ng nh c nh ch di u, đó làộ ộ ỉ ổ ủ ậ ườ ượ ươ ắ ớ ế ể
vi c công ty Nihon Sekkei dùng ti n vi n tr c a Nh t, thay vì giúp đ cho ng i dânệ ề ệ ợ ủ ậ ở ườ
nghèo, l i đem xây Cung Thiên Văn t ng cho Ne Win , đ tên t ng đ c tài dùng làm đàiạ ặ ể ướ ộ
quan sát chiêm tinh đoán v n s c a mình. Tóm l i sau nhi u năm suy s p vì ch đ đ cậ ố ủ ạ ề ụ ế ộ ộ
tài đ ng tr , cũng nh ng i Nh t v c d y b ng vi n tr nên kinh t Mi n khá h n tr cả ị ờ ườ ậ ự ậ ằ ệ ợ ế ế ơ ướ
trong th p niên 1970. Sau đó đ t n c l i suy s p vào gi a th p niên 80, vì t n n thamậ ấ ướ ạ ụ ữ ậ ệ ạ
nhũng c a b n quân phi t l nh đ o các c p, nên dù Nh t đã vi n tr t i đa vào năm 1986ủ ọ ệ ả ạ ấ ậ ệ ợ ố
t i 244 tri u USD nh ng không c u n i s s p đ c a các xí nghi p qu c doanh và s nớ ệ ư ứ ổ ự ụ ổ ủ ệ ố ố ợ
núi mà nhóm quân phi t l nh đ o vay c a n c ngoài.ệ ả ạ ủ ướ
T khi x y ra v th m sát t i Rangoon vào tháng 8-1988 , chính ph Nh t có ph n e dè vừ ả ụ ả ạ ủ ậ ầ ề
s liên h v i nhóm lãnh đ o quân phi t vì d lu n ch trích qu c t , nên đã đình ch 19 dự ệ ớ ạ ệ ư ậ ỉ ố ế ỉ ự
án đang tr giúp nh ng vì áp l c c a phe c u quân phi t trong n c, nên cu i cùng Nh tợ ư ự ủ ự ệ ướ ố ậ
ph i nh ng b . R i tháng 2-1989 l i d ng tang l Hoàng Đ Hirohito, Nh t th a nh nả ượ ộ ồ ợ ụ ễ ế ậ ừ ậ
ch đ quân phi t Mi n, đ ng th i tăng vi n tr kinh t cho nhóm này lên t i 9,2 t Yenế ộ ệ ế ồ ờ ệ ợ ế ớ ỷ
n u c ng chung v i vi c tài tr các d án b ng ti n vay, t ng c ng lên t i 125 t Yen.ế ộ ớ ệ ợ ự ằ ề ổ ộ ớ ỷ
Quan tr ng h n, đây là l n th hai Nh t đã vì t l i c u v t m t ch đ kh ng b h i dânọ ơ ầ ứ ậ ư ợ ứ ớ ộ ế ộ ủ ố ạ
thoát kh i b v c th m c a s s p đ . R i đ ti n t i s đ c quy n t i Mi n, ng iỏ ờ ự ẳ ủ ự ụ ổ ồ ể ế ớ ự ộ ề ạ ế ườ
Nh t l i kêu g i các n c t p trung vi n tr c u Mi n nh ki u Ngân Hàng Th Gi iậ ạ ọ ướ ậ ệ ợ ứ ế ư ể ế ớ
nh ng b nhi u n c ph n đ i và k t t i Nh t đã ngăn c n ti n trình c i đ i dân ch t doư ị ề ướ ả ố ế ộ ậ ả ế ả ổ ủ ự
t i n c này. Cũng trong năm 1989 Mi n đã bán m t ph n tòa đ i s c a mình t i Tokyoạ ướ ế ộ ầ ạ ứ ủ ạ
lên t i 240 tri u USD, nói là đ tr n cho Nh t nh ng th c ch t là đ mua vũ khí ch ngớ ệ ể ả ợ ậ ư ự ấ ể ố
l i ng i dân trong n c lúc nào cũng mu n n i d y đ l t đ ch đ b o tàn .ạ ườ ướ ố ổ ậ ể ậ ổ ế ộ ạ
Năm 1989 t ng Saw Maung đ o chính h b và b t giam Ne Win, l p m t tri u đ i quânướ ả ạ ệ ắ ậ ộ ề ạ
phi t khác qua võ ‘ H i đ ng ph c v tr t t và lu t pháp qu c gia ‘ nên dù ban hành l nhệ ộ ồ ụ ụ ậ ự ậ ố ệ
thi t quân lu t nh ng v n không ngăn c n n i các cu c bi u tình ch ng đ i ch đ quânế ậ ư ẫ ả ổ ộ ể ố ố ế ộ
phi t. Ð xoa d u lòng dân và d lu n qu c t , chính ph quân phi t cho t ch c cu c b uệ ể ị ư ậ ố ế ủ ệ ổ ứ ộ ầ
c qu c h i Mi n vào tháng 5-1990 v i k t qu Liên minh dân ch do bà Aung San Sunử ố ộ ế ớ ế ả ủ
Kyi lãnh đ o đã toàn th ng v i s gh 392/489. Th nh ng nhóm quân phi t c m quy nạ ắ ớ ố ế ế ư ệ ầ ề
đã l t l ng, ch ng nh ng không ch u công nh n k t qu cu c b u c , l i còn b t giam cácậ ộ ẳ ữ ị ậ ế ả ộ ầ ử ạ ắ
thành ph n đ i l p k c lãnh t Aung San Sun Kyi cũng b qu n thúc t i gia. Năm 1992ầ ố ậ ể ả ụ ị ả ạ
Saw Maung t ch c vì b nh, Than Shwe lên thay th làm trùm c n c t y đ n nay.ừ ứ ệ ế ả ướ ừ ấ ế
Cũng t đó ng i Nh t g n nh b m t h t nh ng đ c quy n đ c l i t i Mi n vì Trungừ ườ ậ ầ ư ị ấ ế ữ ặ ề ặ ợ ạ ế
C ng đã nh y vào trám ch , bi n n c này thành m t thu c đ a cung c p ngu n năngộ ả ổ ế ướ ộ ộ ị ấ ồ
l ng và m i tài nguyên thiên nhiên k c thu c phi n. Nh ng quan tr ng nh t là Trungượ ọ ể ả ố ệ ư ọ ấ
C ng đã m đ c con đ ng chi n l c t Vân Nam ra n Ð D ng, m t c v ng tộ ở ượ ườ ế ượ ừ Ấ ộ ươ ộ ướ ọ ừ
lâu nay m i đ t đ c. Nh đó Tàu m i thi t l p đ c nhi u căn c quân s quan tr ng bíớ ạ ượ ớ ớ ế ậ ượ ề ứ ự ọ
m t trên l nh th Mi n, nh t là t i đ o Great Coco Island ki m soát tàu bè các n c ra vàoậ ả ổ ế ấ ạ ả ể ướ
v nh Bengal đ c coi nh c a kh u huy t m ch c a mi n đông n Ð ..ị ượ ư ử ẩ ế ạ ủ ề Ấ ộ
Theo s t cáo c a T ch c Human Rights Watch (HRW) thì chính sáu n c Nga, Trungự ố ủ ổ ứ ướ
C ng, n Ð , Do Thái, Nam và B c Hàn đã công khai bán nhi u quân d ng và v khí t iộ Ấ ộ ắ ề ụ ủ ố
tân cho quân phi t Mi n đ h có thêm ph ng ti n đàn áp kh ng b dân lành. Ðó cũng làệ ế ể ọ ươ ệ ủ ố
lý do Nga va Trung C ng luôn nh t đ nh ngăn c n H i Ð ng B o An Liên Hi p Qu cộ ấ ị ả ộ ồ ả ệ ố
không đ c có bi n pháp m nh v i nhóm quân phi t Mi n, nh t là vào tháng 9-2007, gâyượ ệ ạ ớ ệ ế ấ
ra cu c th m sát, b n ch t 13 ng i và làm th ng vong h ng trăm ng i khác trong cácộ ả ắ ế ườ ươ ằ ườ
cu c xu ng đ ng bi u tình ch ng đ c tài kh ng b . Trong s nh ng n n nhân g c ngộ ố ườ ể ố ộ ủ ố ố ữ ạ ụ ả
ho c qu n qu i trong vũng máu, có nhi u v Tăng-Ni và Ph t T Mi n. H i ôi nhìn Ph tặ ằ ạ ề ị ậ ử ế ở ậ
Giáo n c ng i sao mà tê tái qua khi nghĩ t i chuy n n c mìnhướ ườ ớ ệ ướ nh ng không dám nóiư
vi t hay ghi m t ph n ngàn s th t v n i đ i ô tr c c a quê h ng vì không nói đ c dùế ộ ầ ự ậ ề ổ ờ ọ ủ ươ ượ
đang s ng t i m t qu c gia có quy n t do ngôn lu n nh Hoa Kỳ.ố ạ ộ ố ề ự ậ ư
Nh ng đâu ph i ch có 6 n c trên đã buôn bán v i quân phi t, mà còn có các h ng xăngư ả ỉ ướ ớ ệ ả
d u Tây Phu ng nh Total (Pháp), Chevron (M ) , Qu c Doanh Xăng D u (Thai Lan) đãầ ơ ư ỹ ố ầ
nuôi s ng b n t ng lãnh c m quy n tham nhũng h n 500 tri u M kim h ng năm. Số ọ ướ ầ ề ơ ệ ỹ ằ ố
ti n này sau đó nghi ng đ c Ngân Hàng Singapore t i Mi n t y s ch đ l i đ u t làmề ờ ượ ạ ế ẩ ạ ể ạ ầ ư
giàu thêm qua các d ch v béo b đ c quy n, ch dành cho b n t ng lãnh và các trùm maị ụ ở ộ ề ỉ ọ ướ
tuý tai Tam Giác Vàng đ c nhà n c phong quan ch c nên ho t đ ng công khai .ượ ướ ứ ạ ộ
-Bí m t Tam Giác Vàng:ậ
Chính th c dân Anh là th ph m đã đem thu c phi n vào đ u đ c dân chúng năm 1852 khiự ủ ạ ố ệ ầ ộ
chi m đ c vùng H Mi n Ði n. Năm 1885 Anh làm ch toàn th n c Mi n và cũng tế ượ ạ ế ệ ủ ể ướ ế ừ
đó đem cây thu c phi n tr ng kh p l nh th Mi n và vùng Tam Giác Vàng, m t đi danhố ệ ồ ắ ả ổ ế ộ ạ
khét ti ng kh p th gi i v s n xu t nha phi n và héroin.ế ắ ế ớ ề ả ấ ế
Tam Giác Vàng hi n có dân s h n 1 tri u ng i v i 3000 thôn tr i, g m nhi u s c t cệ ố ơ ệ ườ ớ ạ ồ ề ắ ộ
thi u s sinh s ng nh Dao, Mèo, Nùng, Thái, H p Ni.. T t c đ u không bi t mình thu cể ố ố ư ợ ấ ả ề ế ộ
qu c t ch nào và hi n đâu, dù có chung ngh tr ng và ch bi n thu c phi n. Theo ghiố ị ệ ở ề ồ ế ế ố ệ
nh n c a báo chí thì di n tích đ tr ng á phi n t i Tam Giác Vàng lên t i 67.000 ha, trongậ ủ ệ ể ồ ệ ạ ớ
đó ph n l n thu c lãnh th Mi n Ði n lên t i 60.000 ha, Thái Lan và Lào ch chi m m tầ ớ ộ ổ ế ệ ớ ỉ ế ộ
ph n nh , m i n c 3.500 ha. H ng năm s n l ng thu ho ch t 1200-1500 t n nh ngầ ỏ ỗ ướ ằ ả ượ ạ ừ ấ ư
ph n l n c a Mi n Ði n (900-1200 t n). T i Tam Giác Vàng vi c mua bán thu c phi nầ ớ ủ ế ệ ấ ạ ệ ố ệ
công khai t lo i nguyên ch t hay đã đ c tinh ch thành Héroine (80-90 %) . Theo cacừ ạ ấ ượ ế
chuyên viên, thì c 10 t n á phi n sau khi ch bi n thu đ c 1 t n héroine. Thu c đ cứ ấ ệ ế ế ượ ấ ố ượ
chuy n đi kh p th gi i qua các đ ng Thái Lan, n Ð , Trung C ng, Lào, Kampuchia vàể ắ ế ớ ườ Ấ ộ ộ
VN. Sau đó m i phân ph i sang Nh t, Ðài Loan, Úc, Liên Âu, Trung Ðông, Hoa Kỳ..ớ ố ậ
T i Mi n Ði n, trung tâm mua bán á phi n là th tr n Shans đ c coi là n i giao d ch,ạ ế ệ ệ ị ấ ượ ơ ị
chuy n hàng và phân ph i thu c đi kh p th gi i b ng đ m i ph ng ti n g m l a,ể ố ố ắ ế ớ ằ ủ ọ ươ ệ ồ ừ
ng a, ng i th và c xe c c a quân đ i Mi n. Giá c thu c luôn tăng theo lũy th a ti n,ự ườ ồ ả ộ ủ ộ ế ả ố ừ ế
t 70-90 USD /1 kg t i ch , s tăng lên t 20.000 USD (Thái Lan) t i 200.000 USD t i Hoaừ ạ ổ ẽ ừ ớ ạ
Kỳ ..
Lúc đ u ng i Anh ch mang thu c phi n t ngoài đem vào bán cho t i năm 1886 m iầ ườ ỉ ố ệ ừ ớ ớ
chính th c c ng b c ng i Mi n tr ng thu c phi n và v n chuy n s thu c này t iứ ưở ứ ườ ế ồ ố ệ ậ ể ố ố ớ
Trung Hoa đ bán. Theo chân Anh, th c dân Pháp sau khi chi m đ c Ðông D ng đã th aể ự ế ượ ươ ỏ
thu n v i Anh bi n ba n c Vi t, Lào, Miên thành con đ ng v n chuy n Á Phi n kh pậ ớ ế ướ ệ ườ ậ ể ệ ắ
th gi i. Sau đó Pháp tr c ti p đem cây thu c phi n vào tr ng t i B c Vi t và Lào, chế ớ ự ế ố ệ ồ ạ ắ ệ ủ
y u t i nh ng vùng đ t có ng i Thái, Th và Mèo sinh s ng. Trong th chi n II, th c dânế ạ ữ ấ ườ ổ ố ế ế ự
Pháp đã liên k t v i các tù tr ng đ a ph ng đ b o v khu Tam Giác Vàng vì m t n aế ớ ưở ị ươ ể ả ệ ộ ữ
t ng kim ng ch mà Pháp thu đ c t ti n buôn bán Nha Phi n. Nh ng năm đ u th p niênổ ạ ượ ừ ề ế ữ ầ ậ
50 c a th k XX, M thay Pháp t i Ðông D ng đã tr c ti p mua thu c phi n c a ng iủ ế ỷ ỹ ạ ươ ự ế ố ệ ủ ườ
Mèo t i Lào và VN, lúc đ u ch đ s d ng trong lãnh v c y h c nh ng sau đó vì s l ngạ ầ ỉ ể ử ụ ự ọ ư ố ượ
s n xu t quá nhi u nên món thu c đ c này l i sang tay các t p đoàn mua bán thu c phi nả ấ ề ộ ộ ạ ậ ố ệ
t i Ðông Nam Á . T sau năm 1960 đ c coi nh th i kỳ vàng son c a Tam Giác Vàng, doạ ừ ượ ư ờ ủ