1
MÔÛ ÑAÀU
1. Tính caáp thieát cuûa ñeà taøi
Ngaøy nay, du lòch ñöôïc xem laø moät “ngaønh coâng nghieäp khoâng khoùi” vaø laø
moät trong nhöõng ngaønh dòch vuï quan troïng, ñem laïi hieäu quaû cao ñoái vôùi söï phaùt
trieån kinh teá-xaõ hoäi. Vôùi caûnh quan vaø heä sinh thaùi ñieån hình cuûa khu vöïc nhieät ñôùi-
aåm; vôùi beà daøy lòch söû haøng ngaøn naêm döïng nöôùc vaø giöõ nöôùc; vôùi neàn vaên hoùa ña
daïng cuûa 54 daân toäc anh em… Vieät Nam raát coù tieàm naêng ñeå phaùt trieån du lòch. Ñaïi
hoäi IX cuaû Ñaûng ñaõ xaùc ñònh: “phaùt trieån du lòch thöïc söï trôû thaønh ngaønh kinh teá
muõi nhoïn…” vaø coi “phaùt trieån du lòch laø moät höôùng chieán löôïc quan troïng trong
ñöôøng loái phaùt trieån kinh teá – xaõ hoäi nhaèm goùp phaàn thöïc hieän coâng nghieäp hoùa,
hieän ñaïi hoùa ñaát nöôùc”.
Coâng ty Dòch vuï Du lòch Beán Thaønh ra ñôøi vaøo thôøi ñieåm maø caû nöôùc ñang
thöïc hieän chuû tröông ñoåi môùi vaø môû cöûa cuûa Ñaûng vaø Nhaø nöôùc, ñaây laø naêm maø
ngaønh du lòch Vieät Nam môû moät ñôït toång dieãn taäp cho kyû nguyeân phaùt trieån du lòch
trong caû nöôùc vaø cuõng laø naêm maø du khaùch ñeán Vieät Nam du lòch vaø tìm cô hoäi ñaàu
tö, kinh doanh. Traûi qua 15 naêm hoaït ñoäng, Coâng ty Dòch vuï Du Lòch Beán Thaønh ñaõ
khoâng ngöøng phaùt trieån vaø tröôûng thaønh, ñaït ñöôïc nhöõng keát quaû vaø thaønh tích nhaát
ñònh trong hoaït ñoäng SXKD, nhieàu naêm lieàn ñöôïc trao taëng danh hieäu “Coâng ty löõ
haønh haøng ñaàu Vieät Nam”.
Tuy nhieân, ngaønh Du lòch Vieät Nam noùi chung vaø Coâng ty Dòch vuï Du lòch
Beán Thaønh noùi rieâng coøn non treû, thieáu nhieàu kinh nghieäm vaø chuyeân moân veà hoaït
ñoäng kinh doanh cuûa mình trong moâi tröôøng caïnh tranh ñaëc bieät laø trong vieäc tìm
kieám, môû roäng vaø phaùt trieån thò tröôøng, moät lónh vöïc maø nhieàu coâng ty du lòch trong
khu vöïc vaø caùc nöôùc phöông Taây thöïc hieän raát thuaàn thuïc. Vieät Nam laïi ñang taêng
toác quaù trình hoäi nhaäp kinh teá quoác teá, ñoù laø moät xu theá khaùch quan, taïo nhieàu ñieàu
kieän thuaän lôïi cho kinh doanh du lòch, song beân caïnh ñoù coâng ty phaûi chòu aùp löïc
cuûa söï caïnh tranh moãi ngaøy moät gay gaét. Ñeå coù theå toàn taïi vaø phaùt trieån, coâng ty
phaûi coù nhöõng chính saùch kinh doanh ñuùng ñaén nhaèm taêng cöôøng khaû naêng caïnh
tranh trong moâi tröôøng kinh doanh quoác teá.
Chính vì vaäy, ñeà taøi “Naâng cao naêng löïc caïnh tranh nhaèm môû roäng thò
tröôøng du lòch cho Coâng ty Dòch vuï Du lòch Beán Thaønh ñeán naêm 2010” coù yù nghóa
caáp thieát vôùi mong muoán goùp phaàn cuøng coâng ty naâng cao söùc caïnh tranh ñeå hoäi
nhaäp thaønh coâng vôùi kinh teá khu vöïc vaø theá giôùi.
2. Muïc ñích nghieân cöùu
Treân cô sôû vaän duïng caùc cô sôû lyù luaän veà caïnh tranh vaø naâng cao naêng löïc
caïnh tranh trong hoaït ñoäng du lòch, phaân tích vaø ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa
2
Coâng ty Dòch vuï Du lòch Beán Thaønh, luaän vaên nhaèm muïc ñích ñeà xuaát moät soá giaûi
phaùp naâng cao naêng löïc caïnh tranh nhaèm môû roäng thò tröôøng du lòch cho Coâng ty
Dòch vuï Du lòch Beán Thaønh ñeán naêm 2010.
3. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu
Coâng ty Dòch vuï Du lòch Beán Thaønh hoaït ñoäng trong nhieàu lónh vöïc: dòch vuï
du lòch, thöông maïi XNK, ñaàu tö, dòch vuï vieäc laøm vaø xuaát khaåu lao ñoäng… Trong
ñoù, dòch vuï du lòch laø lónh vöïc kinh doanh chính, ñöôïc xaùc ñònh laø muõi nhoïn chieán
löôïc cuûa coâng ty, caùc lónh vöïc khaùc laø nhaèm ñeå hoå trôï, phuïc vuï cho lónh vöïc naøy.
Trong phaïm vi nghieân cöùu cuûa luaän vaên, ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu
chæ ñoái vôùi hoaït ñoäng du lòch löõ haønh. Thôøi gian ñeà xuaát giaûi phaùp töø 2005 ñeán
2010. Thôøi gian nghieân cöùu chuû yeáu töø naêm 2000 ñeán 2004.
4. Phöông phaùp nghieân cöùu
Luaän vaên söû duïng caùc phöông phaùp phaân tích vaø toång hôïp, phöông phaùp
thoáng keâ, so saùnh, phöông phaùp khaûo saùt thöïc teá… ñeå ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh
cuûa Coâng ty Dòch vuï Du lòch Beán Thaønh, ñoàng thôøi döïa treân nhöõng kinh nghieäm
cuûa moät soá coâng ty du lòch nöôùc ngoaøi vaø vaän duïng nhöõng cô sôû khoa hoïc veà naâng
cao naêng löïc caïnh tranh ñeå ñöa ra caùc giaûi phaùp phuø hôïp.
5. YÙ nghóa thöïc tieãn cuûa ñeà taøi
Ñeà taøi laøm caên cöù vaø taøi lieäu tham khaûo ñeå Coâng ty Dòch vuï Du lòch Beán
Thaønh coù theå vaän duïng trong quaù trình hoaït ñoäng cuûa mình.
6. Keát caáu cuûa luaän vaên
Ngoaøi phaàn môû ñaàu, keát luaän, phuï luïc, taøi lieäu tham khaûo, noäi dung luaän vaên
goàm 3 chöông:
Chöông 1: Toång quan veà caïnh tranh vaø naêng löïc caïnh tranh trong hoaït ñoäng
du lòch.
Chöông 2: Thöïc traïng naêng löïc caïnh tranh cuûa Coâng ty Dòch vuï Du lòch
Beán Thaønh.
Chöông 3: Moät soá giaûi phaùp naâng cao naêng löïc caïnh tranh nhaèm môû roäng
thò tröôøng du lòch cho Coâng ty Dòch vuï Du lòch Beán Thaønh ñeán
naêm 2010.
3
CHÖÔNG 1: TOÅNG QUAN VEÀ CAÏNH TRANH VAØ NAÊNG LÖÏC
CAÏNH TRANH TRONG HOAÏT ÑOÄNG DU LÒCH
1.1 LYÙ LUAÄN VEÀ CAÏNH TRANH VAØ NAÊNG LÖÏC CAÏNH TRANH TRONG
NEÀN KINH TEÁ THÒ TRÖÔØNG
1.1.1. Khaùi nieäm vaø baûn chaát cuûa caïnh tranh trong neàn kinh teá thò tröôøng
Caïnh tranh laø moät khaùi nieäm roäng, khoâng nhöõng toàn taïi trong lónh vöïc kinh
teá maø coøn toàn taïi trong lónh vöïc xaõ hoäi. Trong kinh teá thò tröôøng, caïnh tranh ñöôïc
hieåu laø söï coá gaéng giaønh laáy phaàn hôn, phaàn thaéng veà mình, laø söï ñaáu tranh giöõa
caùc quoác gia, caùc doanh nghieäp, caùc saûn phaåm. Caïnh tranh moät maët thuùc ñaåy khoa
hoïc kyõ thuaät phaùt trieån, naâng cao trình ñoä cuûa caùc löïc löôïng saûn xuaát, goùp phaàn tích
cöïc cho caùc coâng ty ñaït ñöôïc muïc ñích kinh doanh cuûa mình; maët khaùc, caïnh tranh
cuõng mang tính chaát ñaøo thaûi, thò tröôøng chæ chaáp nhaän nhöõng coâng ty hoaït ñoäng
phuø hôïp vôùi quy luaät cuûa noù.
Baûn chaát cuûa caïnh tranh treân thò tröôøng khoâng phaûi laø dieät tröø ñoái thuû cuûa
mình maø chính laø phaûi mang laïi cho khaùch haøng nhöõng giaù trò cao hôn hoaëc môùi laï
hôn ñeå khaùch haøng löïa choïn mình chöù khoâng phaûi laø löïa choïn ñoái thuû caïnh tranh
cuûa mình. Quaù trình caïnh tranh laø moät quaù trình tieáp dieãn khoâng ngöøng ñeå doanh
nghieäp phuïc vuï khaùch haøng ngaøy caøng toát hôn. Ñieàu ñoù coù nghóa laø khoâng coù giaù trò
naøo coù theå giöõ nguyeân traïng thaùi ñeå tröôøng toàn vónh vieãn maø moãi ngaøy phaûi coù
theâm moät môùi laï. Noùi caùch khaùc, trong cuoäc tranh taøi ñeå phuïc vuï khaùch haøng moãi
ngaøy moät toát hôn, doanh nghieäp naøo haøi loøng vôùi vò theá ñang coù treân thöông tröôøng
seõ rôi vaøo tình traïng tuït haäu vaø seõ bò ñaøo thaûi.
1.1.2. Naêng löïc caïnh tranh vaø lôïi theá caïnh tranh
1.1.2.1 Naêng löïc caïnh tranh
Naêng löïc caïnh tranh laø moät thuaät ngöõ ñöôïc söû duïng raát roäng raõi ôû nhieàu caáp
ñoä khaùc nhau. Tuy nhieân, cho ñeán nay vaãn chöa coù moät khaùi nieäm cuõng nhö moät
thöôùc ño thoáng nhaát veà naêng löïc caïnh tranh. Naêng löïc caïnh tranh ñöôïc ñaùnh giaù
theo nhieàu quan ñieåm khaùc nhau.
Theo quan ñieåm coå ñieån döïa treân lyù thuyeát thöông maïi truyeàn thoáng thì naêng
löïc caïnh tranh cuûa moät ngaønh hay moät coâng ty ñöôïc xem xeùt qua lôïi theá so saùnh veà
chi phí vaø naêng suaát. Toå chöùc naøo ñaït ñöôïc chi phí thaáp, naêng suaát cao seõ giaønh
ñöôïc thaéng lôïi trong caïnh tranh, chieám lónh ñöôïc thò tröôøng, thu ñöôïc nhieàu lôïi
nhuaän vaø do ñoù nhöõng bieän phaùp naâng cao naêng löïc caïnh tranh thöôøng taäp trung
vaøo troïng taâm haï thaáp chi phí, naâng cao naêng suaát.
Theo quan ñieåm “Quaûn trò chieán löôïc” cuûa Michael Porter thì naêng löïc caïnh
tranh cuûa coâng ty phuï thuoäc vaøo khaû naêng khai thaùc caùc naêng löïc ñoäc ñaùo cuûa mình
4
ñeå taïo saûn phaåm coù giaù trò thaáp vaø söïï dò bieät cuûa saûn phaåm, töùc bao goàm caû caùc yeáu
toá voâ hình. Moãi coâng ty ñeàu phaûi xaây döïng chieán löôïc caïnh tranh lieân quan tôùi vieäc
xaùc ñònh vò trí cuûa coâng ty ñeå phaùt huy caùc naêng löïc tröôùc caùc löïc löôïng caïnh tranh
nhö: ñoái thuû tieàm naêng, ñoái thuû hieän taïi, saûn phaåm thay theá, khaùch haøng vaø nhaø
cung caáp.
Töø caùc quan ñieåm treân coù theå hieåu naêng löïc caïnh tranh cuûa doanh nghieäp theå
hieän thöïc löïc vaø lôïi theá cuûa doanh nghieäp so vôùi caùc ñoái thuû khaùc trong vieäc thoûa
maõn toát nhaát caùc ñoøi hoûi cuûa khaùch haøng ñeå thu lôïi ích ngaøy caøng cao cho doanh
nghieäp trong moâi tröôøng caïnh tranh trong nöôùc vaø ngoaøi nöôùc.
1.1.2.2 Lôïi theá caïnh tranh
Muoán naâng cao naêng löïc caïnh tranh thì tröôùc tieân doanh nghieäp caàn xaùc ñònh
lôïi theá caïnh tranh cuûa mình so vôùi ñoái thuû laøm cô sôû thöïc thi caùc giaûi phaùp chieán
löôïc phaùt huy lôïi theá caïnh tranh vaø khai thaùc noäi löïc.
Lôïi theá caïnh tranh cuûa moät doanh nghieäp laø nhöõng gì laøm cho doanh nghieäp
noåi baät hay khaùc bieät so vôùi caùc ñoái thuû caïnh tranh. Ñoù chính laø nhöõng theá maïnh
maø doanh nghieäp coù ñöôïc trong khi ñoái thuû caïnh tranh khoâng coùù hoaëc doanh nghieäp
khai thaùc toát hôn, laøm toát hôn so vôùi ñoái thuû caïnh tranh. Vieäc duy trì vaø taïo döïng lôïi
theá caïnh tranh so vôùi ñoái thuû seõ quyeát ñònh raát lôùn ñeán söï thaønh coâng cuûa moät toå
chöùc.
Ngöôøi ta ñöa ra 6 lónh vöïc cô baûn taïo neân söï vöôït troäi hay öu theá caïnh tranh
cuûa moät doanh nghieäp. Söï vöôït troäi naøy theå hieän ñoái vôùi chính baûn thaân doanh
nghieäp vaø caû so vôùi caùc ñoái thuû caïnh tranh, ñoù laø: chaát löôïng saûn phaåm, chaát löôïng
thôøi gian, chaát löôïng khoâng gian, chaát löôïng dòch vuï, chaát löôïng thöông hieäu vaø
chaát löôïng giaù caû.
Theo quan ñieåm truyeàn thoáng coå ñieån, lôïi theá caïnh tranh thöôøng ñöôïc nhaán
maïnh ôû caùc nhaân toá saûn xuaát nhö : ñaát ñai, voán vaø lao ñoäng – nhöõng yeáu toá thuoäc
taøi saûn höõu hình vaø hoï coi ñoù laø nhöõng nhaân toá quan troïng ñeå taïo ra nhöõng lôïi theá
caïnh tranh.
Theo Michael Porter thì chi phí vaø söï saün coù cuûa caùc yeáu toá saûn xuaát chæ laø
moät trong nhieàu nguoàn löïc taïi choã quyeát ñònh lôïi theá caïnh tranh, khoâng phaûi laø
nhöõng yeáu toá quan troïng neáu xeùt treân phaïm vi töông ñoái so vôùi caùc yeáu toá khaùc.
OÂng cho raèng naêng löïc caïnh tranh treân phöông dieän daøi haïn cuûa moät doanh nghieäp
tuøy thuoäc nhieàu vaøo khaû naêng caûi tieán moät caùch lieân tuïc vaø nhaán maïnh söï taùc ñoäng
cuûa moâi tröôøng ñeán vieäc thöïc hieän caùc caûi tieán lieân tuïc ñoù, bao goàm: ñieàu kieän caùc
nhaân toá saûn xuaát; ñieàu kieän veà nhu caàu; caùc ngaønh coâng nghieäp hoã trôï coù lieân quan;
chieán löôïc coâng ty, caáu truùc ngaønh, möùc ñoä caïnh tranh; caùc cô may vaø chính saùch
cuûa Nhaø nöôùc.
Ñeå xaùc ñònh lôïi theá caïnh tranh, theo Michael Porter caàn thöïc hieän caùc böôùc
sau:
5
•
Phaân tích moâi tröôøng: döïa treân phaân tích 5 löïc löôïng caïnh tranh cô baûn.
Naêm löïc löôïng naøy keát hôïp vôùi nhau xaùc ñònh cöôøng ñoä caïnh tranh cuûa
ngaønh, bao goàm:
- Nguy cô nhaäp cuoäc cuûa caùc ñoái thuû tieàm naêng.
- Söï caïnh tranh cuûa caùc ñoái thuû hieän taïi trong ngaønh.
- Aùp löïc töø caùc saûn phaåm thay theá.
- Quyeàn löïc thöông löôïng cuûa nhaø cung caáp.
- Quyeàn löïc thöông löôïng cuûa ngöôøi mua ( khaùch haøng).
•
Khai thaùc vaø phaân tích noäi löïc: so saùnh chuoãi giaù trò cuûa doanh nghieäp vaø
cuûa ñoái thuû (bao goàm caùc hoaït ñoäng taïo ra vaø laøm taêng giaù trò cho khaùch
haøng), cuõng nhö cuûa khaùch haøng (taäp hôïp caùc yeâu caàu veà saûn phaåm). Treân
cô sôû ñoù, phaùt huy nhöõng ñieåm maïnh nhaèm taïo ra nguoàn löïc môùi, naâng cao
naêng löïc vaø khai thaùc nhöõng ñieåm yeáu cuûa ñoái thuû.
•
Khai thaùc caùc cô hoäi vaø thò tröôøng chöa ñöôïc khai phaù: bao goàm vieäc naém
baét, taïo ra vaø ñaùp öùng caùc nhu caàu môùi hoaëc tieáp caän caùc nhoùm khaùch haøng
môùi.
•
Khai thaùc söï thay ñoåi cuûa moâi tröôøng: khai thaùc söï thay ñoåi cuûa moâi tröôøng
ñeå taïo lôïi theá caïnh tranh do nhanh choùng vaø linh hoaït hôn trong vieäc chôùp
laáy caùc cô hoäi kinh doanh, thò tröôøng, ñaùp öùng kòp thôøi caùc nhu caàu luoân
luoân thay ñoåi.
1.1.2.3 Taàm quan troïng cuûa vieäc naâng cao naêng löïc caïnh tranh
Trong neàn kinh teá thò tröôøng, naêng löïc caïnh tranh seõ quyeát ñònh ñeán söï soáng
coøn cuûa doanh nghieäp. Do ñoù, ñeå toàn taïi vaø phaùt trieån, vieäc naâng cao naêng löïc caïnh
tranh laø moät ñoøi hoûi caáp thieát vaø lieân tuïc ñeå vöôn tôùi moät vò theá maø taïi ñoù doanh
nghieäp coù khaû naêng choáng choïi vaø taùc ñoäng ñeán caùc löïc löôïng caïnh tranh moät caùch
coù hieäu quaû.
Vieäc naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa caùc doanh nghieäp, ngoaøi yù nghóa
quan troïng ñoái vôùi baûn thaân doanh nghieäp, noù coøn goùp phaàn vaøo vieäc naâng cao
naêng löïc caïnh tranh cuûa toaøn ngaønh noùi rieâng vaø neàn kinh teá noùi chung qua vieäc
phuïc vuï toát hôn nhu caàu tieâu duøng, kích thích saûn xuaát phaùt trieån, thuùc ñaåy söï phaùt
trieån khoa hoïc kyõ thuaät vaø coâng ngheä, môû roäng quan heä kinh teá quoác teá. Khoâng
nhöõng theá naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa caùc doanh nghieäp coøn laø taùc nhaân thuùc
ñaåy caùc quan heä kinh teá, chính trò, xaõ hoäi; laøm taêng cöôøng moái quan heä hôïp taùc,
hieåu bieát laãn nhau giöõa nöôùc ta vôùi caùc nöôùc trong khu vöïc vaø theá giôùi; goùp phaàn
thuùc ñaåy caûi tieán cô cheá quaûn lyù, chính saùch kinh teá cuûa Nhaø nöôùc phuø hôïp vôùi luaät
phaùp vaø thoâng leä quoác teá.