Các phân tích dự báo để dùng chọn ngưỡng cảnh báo trượt lở đất

Bài viết này trình bày về việc lựa chọn phương pháp dự báo trượt lở đất phục vụ cảnh báo sớm, một bước quan trọng trong đánh giá trượt lở đất. Việc lựa chọn này dựa trên tài liệu về trượt lở đất tại địa phương, quy mô khu vực đánh giá và yêu cầu về mức độ sử dụng cảnh báo sớm.

Bài báo này hướng đến việc cung cấp cái nhìn tổng quan về các phương pháp dự báo trượt lở đất, giúp các nhà quản lý và chuyên gia lựa chọn phương pháp phù hợp cho mục đích cảnh báo sớm và quản lý rủi ro thiên tai.

Bài báo trình bày các phương pháp dự báo trượt lở đất khác nhau và phân tích điều kiện ứng dụng của chúng. Các phương pháp bao gồm:

1. **Dự báo dựa trên ngưỡng mưa:** Phương pháp này sử dụng dữ liệu thống kê về lượng mưa và các trận trượt lở để xác định ngưỡng mưa gây trượt lở. Thường được sử dụng cho khu vực lớn như cấp huyện, tỉnh.
2. **Dự báo sớm ngắn hạn dựa trên dữ liệu đo đạc theo thời gian thực:** Phương pháp này đo đạc tại vị trí trượt cụ thể và sử dụng biểu đồ quan hệ giữa áp lực nước lỗ rỗng và dịch động trong khối để dự báo thời điểm trượt.
3. **Dự báo sớm dài hạn dựa trên phân tích động lực của khối trượt:** Phương pháp này xem xét quy luật phát triển của quá trình trượt theo thời gian, chia thành các thời kỳ chuẩn bị, thành tạo, và ổn định. Việc đánh giá đúng thời kỳ giúp dự báo chính xác hơn.
4. **Dự báo sớm dài hạn sử dụng biểu đồ Saito:** Biểu đồ này thể hiện mối quan hệ giữa nghịch đảo vận tốc dịch chuyển và thời gian quan trắc, giúp dự đoán thời điểm xảy ra trượt.
5. **Dự báo sớm dài hạn bằng mô hình số:** Sử dụng mô hình toán để xác định sự suy giảm hệ số ổn định mái dốc dưới tác động của các yếu tố gây trượt lở theo thời gian.

Nghiên cứu đã lựa chọn phương pháp dự báo dựa trên giá trị ngưỡng mưa gây trượt lở đất cho khu vực Trung Trung Bộ và phương pháp dự báo sớm ngắn hạn trên cơ sở dữ liệu đo đạc dịch chuyển cho khối trượt Bản Pho (Sa Pa, Lào Cai).