Ph n Vi t Nam – Nh ng s ki n đ u tiên và nh t – Tr n Nam Ti n s u t m và biên ế ư
so n
--- NXB Tr , 2007 ---
1. B o tàng Ph n đ u tiên trong c n c ướ
Đó B o tàng ph n Nam B , n m s 202, đ ng Th Sáu, ph ng 7, ườ ườ
qu n 3, Thành ph H Chí Minh .
Đc thành l p ngày 29-4-1985, ti n thân c a B o tàng Ph n Nam B Nhàượ
Truy n th ng Ph n Nam B . Tòa nhà này nguyên là dinh c c a Nguy n Ng c Loan ơ
- Giám đ c T ng nha C nh sát ch đ ng y quy n Sài Gòn cũ. Năm 1984 đ c Nhà ế ượ
n c giao làm Nhà truy n th ng Ph n Nam B . Sau đó đ c xây thêm tòa nhà 4ướ ượ
t ng và đ i thành B o tàng Ph n Nam B .
Hi n nay, B o tàng hi n đang qu n tr ng bày trên 16.000 hi n v t, tài li u ư
hình nh. Th vi n g n 10.000 đ u sách. m t h i tr ng 800 ch ng i, m t ư ườ
phòng chi u phim, m t th vi n m t kho l u gi hàng ch c ngàn hi n v t, tranhế ư ư
nh quý hi m. ế
Khu tr ng bày g m ba t ng, di n tích 3.162m2, v i 8 phòng tr ng bày r ngư ư
thoáng, s p x p theo các chuyên đ : ế
- Phong trào ph n
- H i Liên hi p ph n Vi t Nam;
- Truy n th ng ph n Vi t Nam;
- T ng ni m H Ch t ch; ưở
- Đ u tranh c a ph n mi n Nam qua hai th i kỳ ch ng Pháp M u tranh
chính tr , binh v n, trang, đ u tranh trong nhà th c dân đ qu c công tác ế
ngo i giao c a ph n Vi t Nam);
- Trang ph c và trang s c c a ph n mi n Nam;
- Vai trò c a ph n trong các làng ngh truy n th ng mi n Nam;
- Ph n mi n Nam trong đ i s ng gia đình, lao đ ng s n xu t sinh ho t văn
hóa;
- Trang ph c l h i truy n th ng c a ph n các dân t c mi n Nam;
- Nhà c a ba vùng mi n Nam: Nhà mi n Đông, nhà mi n Tây và nhà vùng
Cao nguyên.
D ki n trong t ng lai, cũng m c tiêu phát tri n c a B o tàng, ph n đ u xây ế ươ
d ng B o tàng Ph n Nam B hi n nay tr thành m t B o tàng hi n đ i v trang
thi t b , phong phú v n i dung, sinh đ ng h p d n v tr ng bày các ho t đ ngế ư
ph c v công chúng.
B o tàng Ph n Nam B t khi m c a, trung tâm sinh ho t văn hóa giáo d c,
h i th o khoa h c, h p m t truy n th ng, giao l u văn hóa c a gi i n nh m b o t n ư
phát huy truy n th ng t t đ p c a ph n . Đó tâm nguy n ý chí c a các th ế
h ph n nh m gi gìn, giáo d c lòng yêu n c, truy n th ng t t đ p cho mai sau. ướ
1
Ph n Vi t Nam – Nh ng s ki n đ u tiên và nh t – Tr n Nam Ti n s u t m và biên ế ư
so n
--- NXB Tr , 2007 ---
2. B nh vi n Ph s n l n nh t n c ướ
Đó B nh vi n Ph s n T Dũ, n m trên đ ng C ng Quỳnh, qu n 1, Thành ườ
ph H Chí Minh.
Năm 1932, Hui Bon Hoa (chú H a), m t Hoa ki u giàu thu c lo i l n nh t Sài
Gòn đã ng h tài chính hi n 19.123m2 đ t đ xây B nh vi n Ph s n T Dũ. ế
Pháp đ t tên Materni Indochinoise (Nhà b o sanh Đông D ng), v i 130 gi ng, ươ ườ
do m t n h sinh Đông D ng qu n lý. ươ
Năm 1937, b nh vi n m i đ c xây xong, nh ng liên ti p b Pháp r i Nh t dùng ượ ư ế
làm n i trú quân. Mãi đ n tháng 9-1943, b nh vi n m i đ c tr v cho ngành y t , cóơ ế ượ ế
tên B o sanh vi n Đông D ng, đ n năm 1944 đ i tên thành Vi t Nam B o sanh ươ ế
vi n. Năm 1946, B nh vi n này mang tên Maternité Georges Béchamp hay còn g i
Nhà sanh Chú H a, đ n năm 1948 đ i tên l i là B o sanh vi n T Dũ. Sau gi i phóng, ế
t năm 1975 đ n 1977, đ c g i Vi n B o v Bà m tr em, t năm 1978 chính ế ượ
th c mang tên B nh vi n Ph s n T cho đ n ngày nay. Hi n nay, B nh vi n ế
t ng c ng 820 gi ng, 871 cán b - công nhân viên. ườ
B nh vi n Ph s n T Dũ gi đã tr thành m t chuyên khoa đ u ngành v s n ph
khoa s sinh k ho ch hóa gia đình, đào t o, hu n luy n ch đ o tuy n cho 32ơ ế ế
t nh, thành ph phía Nam. th nói, B nh vi n T đã t o đ c m t b t phá ượ
m nh và b n v ng v các k thu t ch n đoán và đi u tr . Khi nh c đ n B nh vi n T ế
Dũ, không ai không bi t đ n “m t trung tâm h tr sinh s n” v i s thành công c aế ế
k thu t th tinh trong ng nghi m, nh m t b c ti n v t b c trong vi c rút ng n ư ướ ế ượ
kho ng cách v i các n c trong khu v c v k thu t đi u tr . Ngày 30-4-1998, ba em ướ
đ u tiên c a Vi t Nam ra đ i trong ni m h nh phúc biên t k thu t th tinh
trong ng nghi m đã đánh d u s kh i đ u cho chuyên ngành k thu t h tr sinh s n
t i n c ta. ướ
Ch trong m t th i gian ng n, Ch ng trình th tinh trong ng nghi m đã phát tri n ươ
không ng ng v m t k thu t đi u tr quy mô trung tâm, t o đ c uy tín v chuyên ượ
môn trong khu v c trên th gi i. S tr ng h p th c hi n h ng năm tăng liên t c ế ườ
cùng v i s đa d ng không ng ng các k thu t đi u tr nh : xin tr ng, tiêm tinh trùng ư
vào bào t ng tr ng (ICSI), đi u tr vô sinh nam không có tinh trùng... K t năm 2002,ươ
B nh vi n T tr thành Trung tâm th tinh trong ng nghi m l n nh t c a khu
v c Đông Nam Á c châu Á. Tháng 9-2003, em th tinh trong ng nghi m th
1.000 ra đ i t i đây. H n m t năm sau, tháng 11-2004, em th tinh trong ng ơ
nghi m th 1.500 chào đ i. Cho đ n cu i năm 2004, b nh vi n th c hi n 5.362 chu kỳ ế
đi u tr v i 1.592 em đ c sinh ra t ch ng trình 375 tr ng h p mang thai ượ ươ ườ
đang đ c theo dõi. ượ
2
Ph n Vi t Nam – Nh ng s ki n đ u tiên và nh t – Tr n Nam Ti n s u t m và biên ế ư
so n
--- NXB Tr , 2007 ---
Đ ng th i v i mũi nh n th tinh trong ng nghi m, các chuyên khoa sâu khác cũng
phát tri n đ ng hành v i hàng lo t k thu t ch n đoán đi u tr hi n đ i. Đó k
thu t n i soi trong ph khoa, chăm sóc s sinh, ch n đoán di truy n ch n đoán ti n ơ
s n. Năm 1992, b nh vi n n i đ u tiên th c hi n ph u thu t n i soi trong ch n ơ
đoán và đi u tr ph khoa, hi n là trung tâm n i soi hàng đ u c a khu v c châu Á. Ban
đ u ch th c hi n v i các tr ng h p thai ngoài t cung, đ n nay s l ng m n i soi ườ ế ượ
đã chi m h n 50% các tr ng h p có ch đ nh m trong ph khoa. M i đây nh t, b nhế ơ ườ
vi n th c hi n thành công các tr ng h p bóc nhân x qua n i soi đ ng b ng ườ ơ ườ
bóc nhân x trong lòng t cung qua đ ng âm đ o.ơ ườ
Ngoài ra, nhi u k thu t ph ng pháp m i đ c ng d ng trong chăm sóc s ươ ượ ơ
sinh ngay t i b nh vi n, giúp gi m t l t vong tr s sinh c c non (d i 1500g) t ơ ướ
56% năm 1997 còn 35% trong năm 2003. Các ch ng trình chăm sóc tr s sinh nonươ ơ
tháng b ng ph ng pháp Kanguru: dùng h i m và s a m đ chăm sóc, nuôi n ng, đã ươ ơ
mang l i hi u qu cao, không t n kém, th c hi n đ c ngay tuy n huy n, c u s ng ượ ế
r t nhi u cháu sinh non. N u tr sinh ra khuy t t t nh tay chân khoèo s đ c ế ế ư ượ
b nh vi n cho t p v t tr li u, ph c h i ch c năng ngay, đ n 3 ho c 6 tháng sau ế
không ph i m mà tay chân tr l i nh các tr em khác. ư
Không nh ng th , b nh vi n còn đi đ u trong c n c v ch n đoán ti n s n v i ế ướ
s phát tri n c v các k thu t ch n đoán hình nh, sinh hóa di truy n, bao g m
các k thu t di truy n t bào di truy n phân t . Đây ch ng trình ch n đoán ti n ế ươ
s n hoàn ch nh nh t n c hi n nay. Song song đó, b nh vi n cũng là đ n v đ u tiên ướ ơ
Vi t Nam xây d ng đ c Khoa ch n đoán di truy n (t bào phân t ) trong B nh ượ ế
vi n s n ph khoa. Đ u năm 2005, v i k thu t PCR, Phòng di truy n đã đ nh danh
đ c týp ch ng lo i virus gây b nh ung th c t cung virus HPV, giúp b nhượ ư
nhân phát hi n và đi u tr b nh s m, ch t ch .
Năm 1985, B nh vi n T Dũ vinh d đón nh n danh hi u Anh hùng Lao đ ng do N
n c trao t ng. Đây là b nh vi n đ u tiên trong c n c đo t danh hi u này. Ngày 27-ướ ướ
2-2003, B nh vi n T Dũ vinh d đón nh n danh hi u Anh hùng Lao đ ng l n th hai.
Và B nh vi n T Dũ cũng là b nh vi n đ u tiên c a c n c đo t hai l n danh hi u ướ
này.
3. Câu l c b nhi p nh n đ u tiên Vi t Nam ế
Đó câu l c b nhi p nh n H i Âu, đ c thành l p năm 1990, bao g m 8 thành ế ượ
viên đ u n , do nhi p nh gia Đào Hoa N làm ch nhi m. Đ n nay, câu l c b đã ế ế
có 15 thành viên.
M i năm, Câu l c b l i t ch c m t chuy n đi sáng tác các t nh xa b ng xe g n ế
máy, năm các ch t ch c đi xuyên Vi t. Nh v y kh i l ng nh c a Câu l c ượ
b r t d i dào đ đ m i năm các ch l i ch n l a ra m t công chúng m t t p nh.
M i năm các ch t ch c 4 l n tri n lãm tác ph m m i. Đ c bi t trong đ t tri n lãm
nh năm 2005, v i ti n bán sách nh các ch đã góp đ c 10 tri u đ ng ng h các ượ
3
Ph n Vi t Nam – Nh ng s ki n đ u tiên và nh t – Tr n Nam Ti n s u t m và biên ế ư
so n
--- NXB Tr , 2007 ---
n n nhân ch t đ c da cam. Ho t đ ng t thi n này s tr thành m t ho t đ ng ý
nghĩa truy n th ng c a Câu l c b H i Âu.
th nói, Câu l c b nhi p nh n H i Âu Câu l c b c ng đ ho t đ ng ế ườ
đ u đ n nh t, b n b nh t trong s 20 câu l c b nhi p nh toàn Thành ph H Chí ế
Minh. Không ch m nh v s l ng, Câu l c b H i Âu còn t kh ng đ nh mình v i ượ
nh ng tác ph m ch t l ng đ c công chúng yêu thích. Nhi u g ng m t n nhi p ượ ượ ươ ế
nh tài năng đã gây đ c n t ng cho ng i hâm m c trong ngoài n c. Trong ượ ượ ườ ướ
đ t phong t c hi u ngh nhi p nh qu c t , l n đ u tiên Vi t Nam đã m t ướ ế ế
hai n nhi p nh c a H i Âu Đào Hoa N Thi Th . V t l t c hi u qu c t ế ơ ướ ế
có l Câu l c b nhi p nh n H i Âu cũng khi n cho các Câu l c b nhi p nh trong ế ế ế
n c ph i kính n . Ch có 15 h i viên H i Âu đã 8 tay máy đ c phong t cướ ượ ướ
hi u Ngh nhi p nh qu c t (AFIAP) 4 ch đ c phong t c hi u: Ngh ế ế ượ ướ
nhi p nh xu t s c Qu c t (EFIAP).ế ế
4. Câu l c b th n đ u tiên ơ
Thành l p ngày 8-3-1993, Câu l c b nhà th n đ t tr s t i Nhà văn hóa Ph ơ
n TP.HCM, làm n i t h p, giao l u, sinh ho t c a nh ng nhà th n thu c ơ ư ơ
nhi u th h khác nhau. ế
Lúc m i thành l p, Câu l c b có 9 h i viên, đ n năm 1998, s h i viên lên đ n con ế ế
s 19. Hi n nay, câu l c b v n thu hút đ c nhi u ng i đ n đăng ký tham gia. ượ ườ ế
5. Câu l c b ph n Vi t Nam đ u tiên đ c thành l p n c ngoài ượ ướ
Đó Câu l c b Ph n Berlin c), đ c thành l p năm 1990. Ng i thành ượ ườ
l p câu l c b này là ch Hoài Thu, m t ph n Vi t Nam duy nh t đ c hai l n nh n ượ
B ng khen c a Chính ph Đ c. Năm 1999, ch đ c gi i th ng “Ng i Ph N ượ ưở ườ
Berlin” năm 2001, đ c t ng th ng C ng hòa Liên bang Đ c trao Huân ch ngượ ươ
Công tr ng (Huân ch ng cao nh t m c Liên bang) s đóng góp x ng đáng trong ươ
công tác t v n, chăm lo và giúp đ ph n Vi t Nam t i Đ c.ư
Vào th p niên 1980, nhà n c Vi t Nam đã g i r t nhi u nhân ng đi lao đ ng ướ
n c ngoài. Lúc b y gi , đa s các nhà máy Đông Đ c đ u tuy n các n nhân côngướ
đ may hàng gia ng. th h u h t thành ph n đ n Đ c làm vi c t Vi t Nam ế ế ế
ph n . Khi bi n chuy n chính tr Đông Âu, hoàn c nh s ng đi u ki n làm ế
vi c c a các ch em nhân công ng i Vi t cũng thay đ i theo. Năm 1989, b t đ u ườ
th ng nh t hai n c Đ c, t t c công nhân n m trong hi p đ nh c a hai nhà n c b ướ ướ
th i h i ra kh i nhà máy, cu c s ng c a h ngày càng khó khăn h n. Ngay c gi y ơ
phép c trú cho ngo i ki u cũng xin r t khó chính quy n đòi h i ng i đó ph i ư ườ
ch , ph i m t công vi c n đ nh. Đi u đó thì cùng khó khăn cho c ng đ ng
ng i Vi t Đ c.ườ
4
Ph n Vi t Nam – Nh ng s ki n đ u tiên và nh t – Tr n Nam Ti n s u t m và biên ế ư
so n
--- NXB Tr , 2007 ---
Lúc b y gi , ch Hoài Thu (1) đ n Đ c t năm 1983, v i t cách phiên d ch choế ư
đ i lao đ ng Vi t Nam, th y hoàn c nh các ch em nhân công vô cùng c c kh , b v , ơ ơ
không n i n ng t a, ch n y ra ý đ nh thành l p Câu l c b Ph n Vi t Nam. V nơ ươ
ki n th c v h i Đ c, quen bi t các thành ph n qu n trong Chính ph Đ c,ế ế
l i thêm v n ti ng Đ c r t gi i, ch m nh d n vi t đ án l p “Vinaphunu” g i cho B ế ế
Lao đ ng Đ c và đ c ch p thu n cho phép thành l p. ượ
T khi thành l p, câu l c b đã nh ng ch ng trình sinh ho t th t phong phú. ươ
Kh i đ u là các l p ti ng Đ c do các gi ng viên ng i Đ c tình nguy n đ n d y. R i ế ườ ế
đ n nh ng ch ng trình c v n v pháp lý, xã h i... Ngoài ra, l i còn có c nh ng giế ươ
n ng gia chánh đ các ch em đi u ki n gìn gi m th c dân t c c h i ơ
g n gũi nhau h n. Bên c nh đó, còn nh ng gi chia s trao đ i kinh nghi m v gia ơ
đình, hôn nhân, con cái... hay gi sinh ho t vui ch i, ca hát v i nhau sau nh ng giây ơ
phút làm vi c m t nh c.
Tùy theo t ng ngày, t th hai đ n th sáu, đ u có nh ng ch đ sinh ho t riêng. ế
đây, còn có c m t th vi n nho nh v i hàng trăm cu n sách Vi t... Ngoài gi lo cho ư
câu l c b , ch Hoài Thu còn dành th i gian đ chăm nom giúp cho nh ng nhân
ng i Vi t trong các nhà tù Berlin.ườ
Hi n nay, c ng đ ng ng i Vi t Đ c đã xu t hi n th h th hai. M i b n tâm ườ ế
l n nh t c a các cha m làm sao cho con cái mình bi t ti ng Vi t, cùng gi gìn ế ế
phong t c t p quán c a n c Vi t Nam. th l p d y ti ng Vi t đ c m ra trong ướ ế ế ượ
nh ng năm g n đây qui t r t nhi u các tr em sinh ra l n lên t i Đ c. Ngoài gi
h c ti ng Vi t, nh ng em còn tham gia vào các đ i múa nhi u l n đi trình di n ế
văn hóa cho c ng đ ng b n x .
Trong su t 16 năm qua, câu l c b Ph n Vi t Nam t i Berlin ngày càng v ng
ch c. S thành công cùng hi u qu c a câu l c b đã đ c các c quan h u trách c a ượ ơ
chính quy n Đ c ghi nh n đánh giá r t cao. R t nhi u quan khách các nhân v t
lãnh đ o trong chính quy n Đ c đã đ n tham quan câu l c b .đi u quan tr ng h n ế ơ
c là: trong su t 16 năm qua, “Vinaphunu” đã h tr r t nhi u cho các ch em v đ i
s ng cũng nh tinh th n, là ch d a đáng tin c y cho h m i khi g p khó khăn. ư
6. Ch t ch H i Liên hi p Ph n Vi t Nam đ u tiên
Đó Th Xuy n sinh ngày 9-12-1909, quê làng Th ch B Châu, nay thu c ế
Đ i Hòa, huy n Đ i L c, t nh Qu ng Nam. Tháng 4-1950, t i Đ i h i ph n Vi t
Nam toàn qu c l n th nh t, đ c b u làm Ch t ch H i Liên hi p Ph n Vi t ượ
Nam đ u tiên, nhi m kỳ 1950-1956.
Thu nh , h c Đi n Bàn, Hu , c u n sinh Tr ng Đ ng Khánh, Hu . Năm ế ườ ế
1927, t t nghi p Trung h c, ngành s ph m, đ c b d y t i Tr ng Đ ng Khánh. ư ượ ườ
Năm 1926, tham gia l truy đi u chí Phan Châu Trinh đ a đ n cu c bãi khóa t i ư ế
hai tr ng Qu c h c và Đ ng Khánh. Sau khi thành hôn v i ông Phan Thanh (1928), bàườ
5