MỤC LỤC
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ ………………………………………………………… 1
1. Lí do chọn đề tài: ………………………………………………………………. 1
2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: …………………………………………….. 2
3.Thời gian thực hiện và triển khai SKKN: ………………………………………. 2
4. Tính mới của đề tài: ……………………………………………………………. 2
5. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu: ………………………………………………. 3
6. Phương pháp nghiên cứu: ……………………………………………………… 3
PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ………………………………………… 3
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN: ……………………………………………………………. 3
1.1. Khái niệm học sinh chưa tích cực: …………………………………………… 3
1.2. Một số căn cứ để giáo dục học sinh chưa tích cực: ………………………….. 4
1.3. Vai trò của giáo viên chủ nhiệm: …………………………………………….. 4
1.4. Một số giải pháp giáo dục tích cực: ………………………………………….. 5
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN: ………………………………………………………… 6
1. Thực trạng đạo đức, lối sống, lý tưởng của học sinh nói chung và của học sinh
trường THPT X nói riêng: ………………………………………………………... 6
1.1. Các biểu hiện tích cực: ………………………………………………………. 6
1.2. Các biểu hiện tiêu cực: ………………………………………………………. 7
2. Thực trạng giáo dục cảm hóa học sinh chưa tích cực của giáo viên: …………. 10
3. Phương pháp phân loại: ……………………………………………………….. 11
III. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ ……………………………………………………. 14
1.Tìm hiểu hoàn cảnh gia đình học sinh, phân loại theo nhóm: …………………. 14
2. Đừng phân biệt các em quá rõ ràng, đừng để các em bị cô lập trong lớp: ……. 17
3. Biện pháp kiên trì tạo niềm tin, dùng tình yêu thương để thay đổi một con
người: ……………………………………………………………………………. 19
4. Biện pháp giao nhiệm vụ, kiểm tra kết quả và yêu cầu các em viết nhật ký: … 23
5. Giáo viên phải biết làm mới tiết dạy của mình: ……………………………… 25
6. Kết hợp một số yếu tố khác: ………………………………………………….. 26
6.1. Giáo viên chủ nhiệm cần kết hợp với các giáo viên bộ môn: ………………. 26
6.2. Kết hợp giữa giáo viên chủ nhiệm với Đoàn trường, Ban giám hiệu
nhà trường:………………………………………………………………………. 26
6.3. Giáo dục các em thông qua sinh hoạt trường và sinh hoạt lớp: …………….. 28
6.4. Kết hợp với hội Phụ huynh học sinh và các tổ chức đoàn thể ở địa phương:.. 30
6.5. Phương pháp kết bạn và mời một số học sinh khác cộng tác hỗ trợ:………... 32
IV. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI: ………………………………………………… 33
V. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC: ………………………………………….………… 35
PHẦN III: KẾT LUẬN ………………………………………………………… 39
1. Kết luận: ………………………………………………………………………. 39
2. Đề xuất: ……………………………………………………………………….. 40
PHỤ LỤC: ………………………………………………………………………. 42
TÀI LIỆU THAM KHẢO: …………………………………………………….. 46
1
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lí do chọn đề tài:
Hiện nay, do xu thế hội nhập kinh tế thị trường, mặt trái của xã hội len lỏi
khắp nơi, trong mọi ngóc ngách của cuộc sống. Nó tác động mạnh mẽ đến tuổi trẻ
làm cho các em mất phương hướng, suy nghĩ lệch lạc, phẩm chất đạo đức không
tốt. Trong đó lứa tuổi học sinh dễ bị kích động, bởi lứa tuổi này vừa có cá tính tò
mò khám phá, vừa nhạy cảm thích làm người lớn. Người làm công tác giáo dục
chưa thực sự quan tâm sâu sắc đến việc giáo dục nhân cách học sinh.
Đứng trước tình hình đó, bản thân là một giáo viên chủ nhiệm cần phát huy
tinh thần trách nhiệm của mình nhiều hơn đối với học sinh. Công tác giáo dục gắn
chặt vai trò của giáo viên chủ nhiệm nhất là trong công việc giáo dục học sinh chưa
tích cực. Với trách nhiệm và lương tâm nghề nghiệp của mình bằng mọi cách phải
giúp các em có được nhận thức đúng đắn trong lao động, học tập, phải uốn nắn các
em từ người “chưa tốt” trở thành người “tốt”. Nếu không khéo sẽ làm hỏng cả một
thế hệ của các em, đồng thời cũng là một gánh nặng cho gia đình và xã hội.
Bản thân tôi nhiều năm làm công tác chủ nhiệm nên có điều kiện tiếp xúc với
nhiều đối tượng học sinh: học sinh ngoan, học sinh xuất sắc, học sinh khá, học sinh
trung bình và cả học sinh chưa ngoan (hay còn gọi là học sinh chưa tích cực). Các
em học sinh này thường làm cho giáo viên đau đầu để tìm cách cảm hóa.
Giáo dục học sinh chưa tích cực là công việc rất khó khăn đầy gian nan và thử
thách, đòi hỏi người giáo viên phải có trái tim yêu nghề, yêu trẻ và đầy lòng nhân
ái. Một trong những đổi mới của Giáo dục và Đào tạo hiện nay là tăng cường giáo
dục đạo đức cho học sinh, đặc biệt là học sinh chưa tích cực được thể hiện rõ trong
nghị quyết của Đảng, luật Giáo dục và các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Luật Giáo dục đã xác định: “Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát
triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất và các kỹ năng cơ bản nhằm
hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và
trách nhiệm công dân.
Công tác giáo dục học sinh chưa tích cực là công tác không thể thiếu của
người giáo viên đứng lớp. Học sinh chưa tích cực, những đối tượng này chỉ chiếm
số ít của lớp nhưng đối với vai trò của giáo viên chủ nhiệm thì đây là vấn đề tương
đối khó khăn trong công tác chủ nhiệm, không khéo sẽ làm ảnh hưởng đến những
học sinh khác. Từ đó để làm tốt công tác giáo dục học sinh chưa tích cực thì đòi
hỏi người giáo viên không những giỏi về chuyên môn mà còn giỏi về công tác chủ
nhiệm, giàu lòng nhân ái, vị tha, kiên trì, nhiệt tình, biết tôn trọng nhân cách học
sinh, được các em tin yêu và cha mẹ học sinh tín nhiệm, có sức cảm hóa thuyết
phục, có bản lĩnh để xử lý kịp thời các tình huống sư phạm đa dạng, đối xử công
bằng trong nhận xét đánh giá đối với học sinh. Như vậy nhiệm vụ của người giáo
2
viên chủ nhiệm có vai trò quan trọng, ảnh hưởng lớn đến việc học tập cũng như rèn
luyện nhân cách của học sinh.
Với những lý do trên, bằng những kinh nghiệm tích lũy của bản thân trong
những năm làm công tác chủ nhiệm, tôi viết sáng kiến kinh nghiệm với đề tài “Sử
dụng một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm để cảm hóa học sinh chưa
tích cực lớp 12 - THPT”. Với đề tài nay hi vọng ít nhiều sẽ góp phần thêm vào
công tác giáo dục học sinh chưa tích cực. Đồng thời cùng nhau nghiên cứu một số
phương pháp giáo dục để ngày càng lành mạnh và trong sạch hóa môi trường giáo
dục trong quá trình xây dựng sự nghiệp giáo dục.
2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Học sinh lớp 12 trường THPT X, Huyện X,Tỉnh Nghệ An.
Đề tài được nghiên cứu và áp dụng tại lớp 12 tôi chủ nhiệm trường THPT X
trong năm học 2018-2019 và 2019-2020.
3.Thời gian thực hiện và triển khai SKKN:
Kế hoạch viết đề tài: Từ tháng 10 năm 2017
Đăng ký tên SKKN: tháng 8 năm 2020
Viết đề cương cơ bản của SKKN: Tháng 8 năm 2020
Viết đề cương chi tiết của SKKN: Tháng 9→11 năm 2020
Viết SKKN: Từ tháng 11 năm 2020 đến đầu tháng 3 năm 2021
4. Tính mới của đề tài:
Với đề tài “Sử dụng một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm để cảm
hóa học sinh chưa tích cực lớp 12- THPT”, bản thân tôi muốn đưa ra một số biện
pháp giáo dục tích cực để giúp cho những học sinh chưa tích cực từng bước thay
đổi, nhận thức được sai lầm của mình và sẽ có thái độ học tập theo hướng tích cực.
Giúp các em biết tôn trọng bản thân mình và xác định được sự quan trọng của việc
học. Giúp cho các em thấy được cha mẹ có công lao rất lớn, đã vất vả nuôi con ăn
học. Giúp các em nhận ra sự vất vả và công lao to lớn của thầy cô trong công việc
truyền đạt kiến thức và giáo dục đạo đức nhân cách, kĩ năng sống cho học sinh. Từ
đó các em sẽ hiểu và biết làm gì để không phụ lòng mong mỏi của bố mẹ, thầy cô
giáo.
Bên cạnh đó phần nào giúp cho các thầy cô quan tâm hơn về vai trò, trách
nhiệm của mình đối với công tác chủ nhiệm cũng như nghề nghiệp của mình. Nhà
trường và giáo viên phải xác định mình chính là nơi để giúp các em trở thành
những công dân tốt, tạo nên những “sản phẩm” giáo dục tốt nhất mà xã hội yêu
cầu; thành công trong giáo dục học sinh chưa tích cực sẽ góp phần quan trọng
trong việc giữ gìn an ninh trật tự xã hội và cung cấp cho xã hội những công dân
tốt. Đối với gia đình, cha mẹ học sinh, giáo dục học sinh chưa tích cực sẽ đem lại
3
nguồn hạnh phúc lớn lao cho họ, giúp họ tránh được nỗi bất hạnh lớn nhất là con
cái hư hỏng. Đối với tập thể lớp đó là điều kiện đảm bảo cho lớp ổn định, trật tự,
nề nếp, các thành viên trong lớp sẽ cùng nhau tu dưỡng và học tập đạt kết quả tốt.
5. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu:
Tìm hiểu cơ sở lý luận của việc giáo dục học sinh chưa tích cực tạo ra cơ sở
thực tiễn. Từ đó xây dựng những phương pháp sư phạm nhằm nâng cao hiệu quả
giáo dục học sinh chưa tích cực ở lớp chủ nhiệm.
Giáo dục học chưa tích cực có một ý nghĩa rất to lớn đối với xã hội, với nhà
trường, với gia đình các em và với chính bản thân các em.
Đề xuất một số biện pháp sư phạm nhằm cảm hóa các em chưa tích cực có
tính khả thi, góp phần đổi mới phương pháp giáo dục các em có hiệu quả.
Mục đích cuối cùng của người viết sáng kiến kinh nghiệm là sự chia sẻ kinh
nghiệm với nhau để mỗi giáo viên chủ nhiệm có thể đào tạo những thế hệ học
sinh có Tài, có Tâm, biết hướng đến chân - thiện - mỹ của cuộc sống.
6. Phương pháp nghiên cứu:
Để tiến hành làm đề tài này tôi sử dụng các phương pháp sau:
+ Phương pháp nghiên cứu tài liệu bổ trợ qua sách báo, nhân chứng, mạng
Internet, các đề tài nghiên cứu liên quan...
+ Phương pháp phỏng vấn, trao đổi, tâm sự, phân tích, thuyết phục, quan sát.
+ Phương pháp so sánh, đối chiếu.
+ Phương pháp khen thưởng và trách phạt.
+ Áp dụng kinh nghiệm, phương pháp mới trên lớp học.
+ Đánh giá kết quả ban đầu và điều chỉnh bổ sung.
+ Kiểm tra đánh giá cuối cùng và hoàn chỉnh công việc.
PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
1.1. Khái niệm học sinh chưa tích cực:
Đầu tiên ta hãy hiểu rõ một chút về khái niệm này nhé. Học sinh chưa tích
cực là thuật ngữ mà mọi người hay sử dụng đối với các em học sinh quậy phá,
nghịch ngợm, hay đánh nhau, gây mất trật tự trong lớp và trong trường học. Các
em học sinh này thường hay bỏ học, bỏ tiết và hay gây rối trong lớp, làm ảnh
hưởng đến phong trào thi đua nề nếp, học tập của lớp. Mặc dù thầy cô, tập thể góp
ý xây dựng nhiều lần nhưng vẫn “chứng nào tật nấy”, không thay đổi. Các em này
không tuân theo nội quy của nhà trường và làm theo ý của bản thân. Đa phần các