NÂNG CAO CH T L NG GI I TOÁN CÓ LẤ ƯỢ Ả I VĂN Ờ
CHO H C SINH L P 3Ọ Ớ
Tác gi : Lê Th Thùy Trangả ị
Đn v công tác: Tr ng Ti u h c s 2 Hoài H o, huy n Hoài Nh nơ ị ườ ể ọ ố ả ệ ơ
PH N 1 – ĐT V N ĐẦ Ặ Ấ Ề
I. Lý do ch n đ tài ọ ề
1. Th c tr ng c a v n đ đòi h i ph i có gi i pháp m i đ gi i ự ạ ủ ấ ề ỏ ả ả ớ ể ả
quy t:ế
Trong ch ng trình môn Toán ti u h c, gi i toán có l i văn gi m t vai tròươ ở ể ọ ả ờ ữ ộ
quan tr ng. Thông qua vi c gi i toán các em th y đc nhi u khái ni m toánọ ệ ả ấ ượ ề ệ
h c. Nh các s , các phép tính, các đi l ng, các y u t hình h c...đu cóọ ư ố ạ ượ ế ố ọ ề
ngu n g c trong cu c s ng hi n th c, trong th c ti n ho t đng c a con ng i,ồ ố ộ ố ệ ự ự ễ ạ ộ ủ ườ
th y đc m i quan h bi n ch ng gi a các s ki n, gi a cái đã cho và cái ph iấ ượ ố ệ ệ ứ ữ ự ệ ữ ả
tìm. Qua vi c gi i toán đã rèn luy n cho h c sinh năng l c t duy và nh ng đcệ ả ệ ọ ự ư ữ ứ
tính c a con ng i m i. Có thói quen t ki m tra k t qu công vi c mình làm ócủ ườ ớ ự ể ế ả ệ
đc l p suy nghĩ, óc sáng t o, giúp h c sinh v n d ng các ki n th c, rèn luy nộ ậ ạ ọ ậ ụ ế ứ ệ
k năng tính toán, kĩ năng ngôn ng . Đng th i qua vi c gi i toán c a h c sinhỹ ữ ồ ờ ệ ả ủ ọ
mà giáo viên có th d dàng phát hi n nh ng u đi m, thi u sót c a các em vể ễ ệ ữ ư ể ế ủ ề
ki n th c, kĩ năng, t duy đ giúp h c sinh phát huy nh ng m t đt đc vàế ứ ư ể ọ ữ ặ ạ ượ
kh c ph c nh ng m t thi u sót.ắ ụ ữ ặ ế
Chính vì v y vi c đi m i ph ng pháp d y toán có l i văn c p ti u h cậ ệ ổ ớ ươ ạ ờ ở ấ ể ọ
là m t vi c r t c n thi t mà m i giáo viên ti u h c c n ph i nâng cao ch tộ ệ ấ ầ ế ỗ ể ọ ầ ả ấ
l ng h c toán cho h c sinh.ượ ọ ọ
1
Trong khi đó toán h c có v trí r t quan tr ng phù h p v i cu c s ng th c ti nọ ị ấ ọ ợ ớ ộ ố ự ễ
đó cũng là công c c n thi t cho các môn h c khác và đ giúp h c sinh nh nụ ầ ế ọ ể ọ ậ
th c th gi i xung quanh, đ ho t đng có hi u qu trong th c ti n.ứ ế ớ ể ạ ộ ệ ả ự ễ
Kh năng giáo d c nhi u m t c a môn toán r t to l n, nó có kh năng phátả ụ ề ặ ủ ấ ớ ả
tri n t duy lôgic, phát tri n trí tu . Nó có vai trò to l n trong vi c rèn luy nể ư ể ệ ớ ệ ệ
ph ng pháp suy nghĩ, ph ng pháp suy lu n, ph ng pháp gi i quy t v n đươ ươ ậ ươ ả ế ấ ề
có suy lu n, có khoa h c toàn di n, chính xác, có nhi u tác d ng phát tri n tríậ ọ ệ ề ụ ể
thông minh, t duy đc l p sáng t o, linh ho t...góp ph n giáo d c ý trí nh nư ộ ậ ạ ạ ầ ụ ẫ
n i, ý trí v t khó khăn.ạ ượ
T v trí và nhi m v vô cùng quan tr ng c a môn toán v n đ đt ra choừ ị ệ ụ ọ ủ ấ ề ặ
ng i d y là làm th nào đ gi d y - h c toán có hi u qu cao, h c sinh đcườ ạ ế ể ờ ạ ọ ệ ả ọ ượ
phát tri n tính tích c c, ch đng sáng t o trong vi c chi m lĩnh ki n th c toánể ự ủ ộ ạ ệ ế ế ứ
h c. V y giáo viên ph i có ph ng pháp d y h c nh th nào? Đ truy n đtọ ậ ả ươ ạ ọ ư ế ể ề ạ
ki n th c và kh năng h c b môn này t i h c sinh ti u h c.ế ứ ả ọ ộ ớ ọ ể ọ
T đc đi m tâm sinh lý h c sinh ti u h c là d nh nh ng mau quên, s t pừ ặ ể ọ ể ọ ễ ớ ư ự ậ
trung chú ý trong gi h c toán ch a cao, trí nh ch a b n v ng thích h c nh ngờ ọ ư ớ ư ề ữ ọ ư
chóng chán. Vì v y giáo viên ph i làm th nào đ kh c sâu ki n th c cho h cậ ả ế ể ắ ế ứ ọ
sinh và t o ra không khí s n sàng h c t p, ch đng tích c c trong vi c ti p thuạ ẵ ọ ậ ủ ộ ự ệ ế
ki n th c.ế ứ
Xu t phát t cu c s ng hi n t i, đi m i c a n n kinh t , xã h i, văn hoá,ấ ừ ộ ố ệ ạ ổ ớ ủ ề ế ộ
thông tin...đòi h i con ng i ph i có b n lĩnh dám nghĩ dám làm năng đng chỏ ườ ả ả ộ ủ
đng sáng t o có kh năng đ gi i quy t v n đ. Đ đáp ng các yêu c u trênộ ạ ả ể ả ế ấ ề ể ứ ầ
trong gi ng d y nói chung, trong d y h c toán nói riêng đc bi t là trong gi iả ạ ạ ọ ạ ệ ả
toán có l i văn c n ph i v n d ng linh ho t các ph ng pháp d y h c đ nângờ ầ ả ậ ụ ạ ươ ạ ọ ể
cao hi u qu d y - h c.ệ ả ạ ọ
Hi n nay toàn ngành giáo d c nói chung và giáo d c ti u h c nói riêng đangệ ụ ụ ể ọ
th c hi n yêu c u đi m i ph ng pháp d y h c theo h ng phát huy tính tíchự ệ ầ ổ ớ ươ ạ ọ ướ
2
c c c a h c sinh làm cho ho t đng d y trên l p "ự ủ ọ ạ ộ ạ ớ nh nhàng, t nhiên, hi uẹ ự ệ
qu ".ả Đ đt đc yêu c u đó giáo viên ph i có ph ng pháp và hình th c d yể ạ ượ ầ ả ươ ứ ạ
h c đ nâng cao hi u qu cho h c sinh, v a phù h p v i đc đi m tâm sinh líọ ể ệ ả ọ ừ ợ ớ ặ ể
c a l a tu i ti u h c và trình đ nh n th c c a h c sinh. Đ đáp ng v i côngủ ứ ổ ể ọ ộ ậ ứ ủ ọ ể ứ ớ
cu c đi m i c a đt n c nói chung và c a ngành giáo d c ti u h c nói riêng.ộ ổ ớ ủ ấ ướ ủ ụ ể ọ
Trong quá trình d y toán nói chung và d y h c sinh gi i toán có l i văn nóiạ ạ ọ ả ờ
riêng, m i giáo viên ph i luôn c g ng ph n đu không ng ng tìm tòi nghiênỗ ả ố ắ ấ ấ ừ
c u tìm ra nh ng ph ng pháp gi ng d y m i nh t, hi u qu nh t. H ng d nứ ữ ươ ả ạ ớ ấ ệ ả ấ ướ ẫ
gi ng d y nh th nào đ phát huy đc tính tích c c và linh ho t c a t t c cácả ạ ư ế ể ượ ự ạ ủ ấ ả
đi t ng h c sinh, huy đng thích h p các ki n th c và kh năng đ có vào cácố ượ ọ ộ ợ ế ứ ả ể
tình hu ng khác nhau, kh c sâu đc ki n th c cho các em, giúp các em hi uố ắ ượ ế ứ ể
đc mình đ t làm ch ki n th c toán h c, bi n nh ng ki n th c th y cô d yượ ể ự ủ ế ứ ọ ế ữ ế ứ ầ ạ
thành nh ng ki n th c c a mình.ữ ế ứ ủ
2.Ý nghĩa và tác d ng c a gi i pháp m i: ụ ủ ả ớ
- Giúp h c sinh l p k ho ch gi i bài toán có l i văn m t cách d dàng.ọ ậ ế ạ ả ờ ộ ễ
- Hình thành và rèn kĩ năng gi i toán có l i vănả ờ
- T ng b c hình thành và phát tri n t duy toán cho h c sinh.ừ ướ ể ư ọ
- Làm c s cho h c sinh h c toán các l p trên.ơ ở ọ ọ ở ớ
- Giáo d c tính c n th n, ý th c v n d ng vào th c t c a h c sinh.ụ ẩ ậ ứ ậ ụ ự ế ủ ọ
3. Ph m vi nghiên c u c a đ tài:ạ ứ ủ ề
- Ch ng trình toán l p 3 ươ ớ hi n hành.ệ
- Các tình hu ng c th trong cu c s ng phù h p v i tâm sinh lý và thố ụ ể ộ ố ợ ớ ế
gi i quan c a h c sinh l p 3.ớ ủ ọ ớ
II.Ph ng pháp ti n hành :ươ ế
3
1. C s lý lu n và th c ti n có tính đnh h ng cho vi c nghiên c u,ơ ở ậ ự ễ ị ướ ệ ứ
tìm gi i pháp c a đ tài:ả ủ ề
1.1. C s lý lu n:ơ ở ậ
- Căn c vào ch ng trình giáo d c ph thông c p Ti u h c (Quy t đnhứ ươ ụ ổ ấ ể ọ ế ị
s 16/2006/QĐ – BGDĐT ngày 05/5/2006 c a B tr ng B Giáo d c và Đàoố ủ ộ ưở ộ ụ
t o).ạ
- Căn c vào ch ng trình chu n hi n nay do B Giáo d c và Đào t o banứ ươ ẩ ệ ộ ụ ạ
hành và chu n ki n th c kĩ năng c n đt đi v i môn toán l p 3.ẩ ế ứ ầ ạ ố ớ ớ
- H c sinh ti u h c do đc thù tâm lý l a tu i do đó đòi h i tính tr c quanọ ể ọ ặ ứ ổ ỏ ự
sinh đng r i m i đi đn t duy tr u t ng, hình thành nên t duy logic hi uộ ồ ớ ế ư ừ ượ ư ệ
qu nh t là r t c n thi t.ả ấ ấ ầ ế
- Tâm lý h c c a l a tu i h c sinh ti u h c c n có y u t tr c quan sinhọ ủ ứ ổ ọ ể ọ ầ ế ố ự
đng đ đi đn y u t tr u t ng c b n.ộ ể ế ế ố ừ ượ ơ ả
1.2. C s th c ti nơ ở ự ễ
K ho ch bài so n c a giáo viên còn s sài ho c b qua khâu h ng d n. Giáoế ạ ạ ủ ơ ặ ỏ ướ ẫ
viên ch so n qua loa. Hay ch truy n th nh ng ki n th c s n có đ cung c pỉ ạ ỉ ề ụ ữ ế ứ ẵ ể ấ
cho h c sinh. ọ
Giáo viên còn lúng túng khi đt câu h i đ h ng d n h c sinh gi i.ặ ỏ ể ướ ẫ ọ ả
Truy n đt c a giáo viên khi h ng d n gi i không rõ ràng, khó hi u.ề ạ ủ ướ ẫ ả ể
Ch a đúc k t đc kinh nghi m h ng d n gi i. Mà c h ng d n theo bàiư ế ượ ệ ướ ẫ ả ứ ướ ẫ
b n s ph m c a môn toán Ti u h c. Làm h c sinh trung bình, y u, kém,ả ư ạ ủ ở ể ọ ọ ế
không th ti p thu đc đ gi i bài toán.ể ế ượ ể ả
Giáo viên ch d ng l i m c đ gi i các bài toán trong ch ng trình, ch aỉ ừ ạ ở ứ ộ ả ươ ư
chú tr ng đn k năng gi i toán nh n d ng các bài toán và cách gi i t ng d ngọ ế ỹ ả ậ ạ ả ừ ạ
toán, cũng nh vi c v n d ng ph ng pháp d y h c còn h n ch , ch a phát huyư ệ ậ ụ ươ ạ ọ ạ ế ư
ho t đng nhóm, phát huy tính tích c c, đc l p c a t ng h c sinh…ạ ộ ự ộ ậ ủ ừ ọ
4
Trong khâu l p k ho ch gi i bài toán (ậ ế ạ ả th c ch t là phân tích đ bài, tìm cácự ấ ề
b c gi iướ ả ) thì giáo viên ít khi phân tích t đáp s (ừ ố n i dung ph i đi tìm đ tr l iộ ả ể ả ờ
cho câu h i c n gi i quy t c a bài toánỏ ầ ả ế ủ ), d n đi đn các d ki n, s li u đã choầ ế ữ ệ ố ệ
đu bài, Vì cách d y ít hi u qu trong vi c giúp đ h c sinh phát tri n năngở ầ ạ ệ ả ệ ỡ ọ ể
l c t duy, óc phân tích c u trúc v n đ tìm ra đng l i gi i quy t v n đ choự ư ấ ấ ề ườ ố ả ế ấ ề
phù h p.ợ
Còn m t s giáo viên ch theo bài gi i có s n trong sách mà nêu các b cộ ố ỉ ả ẵ ở ướ
gi i toán, dùng ph ng pháp thuy t trình, r p khuôn theo b c đó, đi u này làmả ươ ế ậ ướ ề
h n ch phát tri n t duy toán h c h c sinh. Các em ch bi t r p khuôn máyạ ế ể ư ọ ở ọ ỉ ế ậ
móc đ gi i các bài toán t ng t mà không hi u t i sao ph i làm nh v y cũngể ả ươ ự ể ạ ả ư ậ
nh không suy nghĩ tìm tòi cách gi i khác c a bài toán.ư ả ủ
H c sinh đc cho qua loa, không c n suy nghĩ gi i nh th nào?ọ ọ ầ ả ư ế
Đa ra đ toán h c sinh còn ch a đc t p trung, không đc k đ đ hi uư ề ọ ư ượ ậ ọ ỹ ề ể ể
yêu c u bài t p làm gì?ầ ậ
Gi i toán có l i văn h c sinh ch a bi t cách đ th hi n bài gi i, khó nh n raả ờ ọ ư ế ể ể ệ ả ậ
đâu là đn v , l i gi i c a bài toánơ ị ờ ả ủ
H c sinh không c m th đc đ toán yêu c u làm gì? và ph i làm nh thọ ả ụ ượ ề ầ ả ư ế
nào?
M t s em khi g p đ toán ph c t p h n thì đã bi t bi n đi d ng đã h c độ ố ặ ề ứ ạ ơ ế ế ổ ạ ọ ể
gi i bài toán m t cách t t h n. Tuy nhiên s h c sinh này trong l p thì khôngả ộ ố ơ ố ọ ớ
nhi u ch các em h c sinh khá gi i m i làm đc.ề ỉ ở ọ ỏ ớ ượ
Đa s khi g p các d ng bài toán gi i h i khác m t chút thì các em đã khôngố ặ ạ ả ơ ộ
bi t bi n đi đa v d ng c b n ho c tìm ra cách gi i b ng các b c c b nế ế ổ ư ề ạ ơ ả ặ ả ằ ướ ơ ả
đã h c.ọ
M t s h c sinh còn ch m, nhút nhát, kĩ năng tóm t t bài toán cũng h n ch ,ộ ố ọ ậ ắ ạ ế
ch a có thói quen đc và tìm hi u kĩ bài toán d n t i th ng nh m l n gi a cácư ọ ể ẫ ớ ườ ầ ẫ ữ
d ng toán, l a ch n phép tính cũng sai, ch a bám sát vào yêu c u bài toán đ tìmạ ự ọ ư ầ ể
5
