SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài
SỬ DỤNG BÀI TẬP TÌNH HUỐNG VÀO DẠY HỌC
PHẦN SÓNG CƠ VẬT LÍ 12 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
CHO HỌC SINH
MÔN VẬT LÍ
Năm học: 2020 - 2021
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT NGHI LỘC 3
====***====
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài
SỬ DỤNG BÀI TẬP TÌNH HUỐNG VÀO DẠY HỌC
PHẦN SÓNG CƠ VẬT LÍ 12 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
CHO HỌC SINH
MÔN VẬT LÍ
Họ và tên: Nguyễn Thị Nga
Nhóm Vật lí – Tổ Tự Nhiên
Đơn vị công tác: Trường THPT Nghi Lộc 3
Số điện thoại: 0989264596
Năm học: 2020 - 2021
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Viết tắt
Viết đầy đủ
GQVĐ
Giải quyết vấn đề
DHTH
Dạy học tình huống
ĐC
Đối chứng
GV
Giáo viên
HS
Học sinh
THPT
Trung học phổ thông
TN
Thực nghiệm
TNSP
Thực nghiệm sư phạm
MỤC LỤC
Phần I: Đặt vấn đề...................................................................................................1
1. Lí do chọn đề tài...................................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu ............................................................................................2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ..........................................................................2
4. Giả thuyết khoa học ..............................................................................................2
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ............................................................................................2
6. Phương pháp nghiên cứu .......................................................................................2
7. Đóng góp của đề tài ..................................................................................................3
8. Cấu trúc đề tài .......................................................................................................3
Phần II. Nội dung nghiên cứu ...................................................................................4
Nội dung 1. Cơ sở lí luận về dạy học phát triển năng lực giải quyết vấn đề thông
qua dạy học tình huống, sử dụng bài tập tình huống ................................................4
1.1. Một số vấn đề chung về năng lực, năng lực giải quyết vấn đề ..........................4
1.1.1. Năng lực ..........................................................................................................4
1.1.2. Năng lực giải quyết vấn đề ………………………………………………………..4
1.2. Tình huống và tổ chức dạy học tình huống trong dạy học Vật lí .......................6
1.2.1. Tình huống ......................................................................................................6
1.2.2. Tình huống dạy học ........................................................................................6
1.2.3. Bài tập tình huống trong dạy học .....................................................................8
1.2.4. Tổ chức dạy học tình huống trong dạy học Vật lí ..........................................8
1.2.5. Thực trạng dạy học phát triển năng lực ở trường THPT hiện nay …………..9
1.2.6. Một số thuận lợi, khó khăn khi sử dụng phương pháp dạy học tình huống..10
1.2.7. Sự cần thiết phải sử dụng PPDH theo tình huống …………………………….11
1.3. Bồi dưỡng năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh thông qua tổ chức dạy
học tình huống …………………………………………………………………………….12
1.3.1. Một số yêu cầu khi dạy học tình huống …………………………………..…....12
1.3.2. Biện pháp bồi dưỡng năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh thông qua
dạy học tình huống ……………………………………………………………................13
1.4. Kiểm tra, đánh giá năng lực giải quyết vấn đề của HS ……………………..… 15
Nội dung 2. Tổ chức dạy học phần sóng cơ Vật lí 12 THPT sử dụng bài tập tình
huống …………………………………………………………………………...................17
2.1. Một số lưu ý khi thiết kế bài tập tình huống trong dạy học Vật lí nhằm
phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh …………………………….….…17
2.1.1. Yêu cầu của tình huống …………………………………………………..............17
2.1.2. Một số vấn đề cần chú ý khi thiết kế bài tập tình huống ………………………17
2.2. Phân tích mục tiêu, cấu trúc nội dung chương Sóng cơ và sóng âm …….……17
2.2.1. Đặc điểm của chương “Sóng cơ và sóng âm” ……………………………….…17
2.2.2. Sơ đồ cấu trúc nội dung chương “Sóng cơ và sóng âm” ……………..………18
2.2.3. Chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương ………………………………………..…18
2.3. Thiết kế và sử dụng bài tập tình huống phát triển năng lực giải quyết vấn đề
cho học sinh .............................................................................................................19
2.3.1. Thiết kế bài tập tình huống ............................................................................19
2.3.2. Sử dụng bài tập tình huống để phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho
học sinh. …………………………………………………………………………………....28
Nội dung 3. Thực nghiệm sư phạm ………………………………………………..…….39
3.1. Mục đích và nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm ……………………...……....39
3.1.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm ………………………………………..........…39
3.1.2. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm ………………………………………..............39
3.2. Đối tượng thực nghiệm sư phạm …………………………………………….……39
3.3. Phương pháp thực nghiệm sư phạm ……………………………………...……..40
3.4. Nội dung thực nghiệm sư phạm …………………………………………….……..40
3.5. Tiêu chí đánh giá thực nghiệm sư phạm …………………………………………..41
3.6. Kết quả thực nghiệm sư phạm …………………………………………….……….41
3.6.1. Đánh giá định tính ........................................................................................41
3.6.2. Đánh giá định lượng ....................................................................................42
Phần III. Kết luận ...................................................................................................46
Tài liệu tham khảo ..................................................................................................48
Phụ lục