CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
SÁNG KIẾN
“DẠY HỌC MÔN VẬT LÝ
BẰNG PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC STEM”
Nhóm tác giả:
1. Dương Thùy Linh
2. Giang Thị Hồng Hà
3. Trần Thị Hồng
4. Nguyễn Mạnh Tú
5. Phạm Thị Thoa
Đơn vị công tác: Trường THPT Hoa Lư A
Ninh Bình, tháng 5 năm 2021
1
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng thẩm định sáng kiến Sở giáo dục và đào tạo tỉnh Ninh Bình
I. Nhóm tác giả sáng kiến
Chúng tôi gồm:
Số
TT
Họ và tên Ngày
tháng năm
sinh
Nơi công
tác
Chức danh Trình độ
chuyên
môn
Tỷ lệ (%)
đóng góp
vào việc
tạo ra
sáng kiến
1 Dương Thùy Linh 17/8/1987
Trường
THPT
Hoa Lư A
Giáo viên Thạc sĩ
Vật lý
25
2 Giang Thị Hồng Hà 08/10/1976
Trường
THPT
Hoa Lư A
Tổ trưởng CM ĐHSP
Vật lý
20
3 Trần Thị Hồng 30/6/1981
Trường
THPT
Hoa Lư A
Giáo viên ĐHSP
Vật lý
20
4 Nguyễn Mạnh Tú 04/5/1982 Trường
THPT
Hoa Lư A
Giáo viên ĐHSP
Vật lý
20
5 Phạm Thị Thoa 13/8/1978 Trường
THPT
Hoa Lư A
Giáo viên ĐHSP
Vật lý
15
đồng tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Dạy học môn vật bằng
phương pháp giáo dục STEM”.
II. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến
Sáng kiến được áp dụng trong lĩnh vực giảng dạy môn vật lý THPT.
2
III. Nội dung cơ bản của sáng kiến
1. Giải pháp cũ thường làm
- Chương trình giáo dục hiện tại của chúng ta tập trung vào kiến thức thuyết ít chú
ý đến các kỹ năng thực hành. Tập trung vào các bài toán giả định, tình huống tưởng và
ít chú ý đến giúp người học vận dụng kiến thức, ứng dụng kiến thức vào trong thực tế.
Tập trung vào hiểu kiến thức mà ít để ý đến việc giúp học sinh vận dụng kiến thức đã học
vào thực tiễn.
- Khi dạy học theo phương pháp truyền thống giáo viên chính tâm điểm còn học sinh
khách thể, quỹ đạo xung quanh. Giáo án dạy chương trình cũng được thiết kế theo
một đường thẳng từ trên xuống. Nội dung giảng dạy theo tính truyền thống mang đặc
điểm về sự logic cao. Nhược điểm của cách dạy truyền thốnghọc sinh dễ tiếp thu kiến
thức một cách thụ động, giờ học cũng buồn tẻ kiến thức chỉ thiên về thuyết. Bởi
không nhiều hội thực hành, nên học sinh khó thể áp dụng những kiến thức đã
học vào thực tiễn.
2. Giải pháp mới cải tiến
Chương trình giáo dục phổ thông mới kế thừa các nguyên lí giáo dục nền tảng như
“Học đi đôi với hành”, “Lí luận gắn liền với thực tiễn”, học sinh không những hiểu kiến
thức mà phải biết vận dụng kiến thức vào thực tiễn đời sống.
Phương thức giáo dục STEM một trong những phương thức giáo dục giúp học
sinh vận dụng kiến thức vào thực tiễn, đồng thời giúp học sinh vận dụng được các
kiến thức liên môn vào giải quyết các vấn đề thực tiễn. Do đó, phương thức giáo
dục chủ yếu trong các trường phổ thông khi thực hiện chương trình mới.
Chương trình giáo dục hiện tại không thiết kế để dạy theo phương thức giáo dục
STEM. Vấn đề đặt ra là: Làm thế nào để đưa phương thức giáo dục STEM vào dạy các
bài hoặc chủ đề của chương trình hiện tại và giúp học sinh thấy kiến thức được học có ích
hơn trong đời sống, giúp học sinh sáng tạo hơn, hứng thú hơn trong học tập.
Với những căn cứ nêu trên từ thực tế nội dung chương trình môn Vật lí, cùng
với sự tiếp cận giáo dục STEM chúng tôi đã soạn i giảng vật theo phương pháp
phát triển năng lực học sinh thông qua giáo dục STEM đã đưa ra những giải pháp
mới cải tiến:
3
+ Với mỗi bài học áp dụng được phương pháp giáo dục STEM, đầu tiên chúng tôi triển
khai nhiệm vụ học tập để xác định vấn đề, nghiên cứu kiến thức nền, sau đó học sinh đề
xuất các giải pháp xây dựng bản thiết kế cuối cùng chế tạo sản phẩm rồi thảo luận
rút kinh nghiệm.
+ Khi học bài học theo phương pháp giáo dục STEM học sinh được tự mình tìm hiểu
kiến thức nền vận dụng kiến thức vào thực tiễn nên càng nắm vững kiến thức nền hơn.
+ Trong tiết báoo sản phẩm giáo viên đưa ra những câu hỏi để học sinh hiểu sâu sắc
hơn về những cái mà học sinh đã làm được những nhược điểm nên học sinh càng
nắm vững kiến thức hơn.
vậy, chúng tôi mới chọn tên sáng kiến “Dạy học môn vật bằng phương
pháp giáo dục STEM”.
2.1. Tổng quan về giáo dục STEM
Tiến trình bài học STEM
2.2. Minh họa dạy học vật bằng phương pháp giáo dục STEM qua thiết kế máy
phát điện xoay một pha chiều sử dụng sức gió
4
Xác định vấn đề
(Nội dung dạy học theo chương trình được sắp xếp lại phù hợp)
Toán Hóa Sinh
Nghiên cứu kiến thức nền
Tin CN
Đề xuất các giải pháp/bản thiết kế
Lựa chọn giải pháp/bản thiết kế
Chế tạo mô hình (nguyên mẫu)
Thử nghiệm và đánh giá
Chia sẻ và thảo luận
Điều chỉnh thiết kế
Điện xoay chiều đóng vai trò cùng quan trọng trong đời sống kỹ thuật.
thế việc tạo ra dòng điện xoay chiều điều rất cần thiết bài “Máy phát điện xoay
chiều” được xây dựng trong chương 3 của sách giáo khoa vật lý 12.
Để có thể dạy bài “Máy phát điện xoay chiều” theo qui trình STEM tôi đã chuyển
tiết học này thành bài thực hành “Thiết kế máy phát điện xoay chiều một pha sử dụng sức
gió”. Trong chủ đề này, học sinh sẽ thực hiện dự án thiết kế chế tạo được máy phát
điện xoay chiều một pha sử dụng sức gió từ những nguồn vật liệu dễ kiếm, thân thiện
với môi trường, giá thành rẻ, độ bền cao.
Theo đó, học sinh phải tìm hiểu chiếm lĩnh các kiến thức mới về: “Máy phát
điện xoay chiều” – Bài 17 – sgk vật lý 12. Đồng thời, HS phải vận dụng các kiến thức cũ
của các bài học:
- Từ thông. Hiện tượng cảm ứng điên từ (Bài 23 – sgk Vật lí lớp 11);
- Đại cương dòng điện xoay chiều (Bài 12 – sgk Vật lý 12).
Giới thiệu chủ đề: dạy chủ đề trong 4 tiết. Chia lớp thành 3 nhóm.
Hoạt động chính Thời lượng
Hoạt động 1: Xác định yêu cầu chế tạo máy
phát điện xoay chiều một pha sử dụng sức gió.
Tiết 1
Hoạt động 2: Nghiên cứu kiến thức nền, đề
xuất giải pháp.
Tiết 2
Hoạt động 3: Đề xuất các bản thiết kế, lựa
chọn phương án thiết kế máy phát điện xoay
chiều một pha sử dụng sức gió.
Tiết 3
Hoạt động 4: Chêx tayo, thưz nghiêym máy 1 tuần (HS tự làm ở nhà theo
nhóm).
Hoạt động 5: Trình bày sản phẩm, chia sẻ, thảo
luận và điều chỉnh thiết kế
Tiết 4
CÁC CÂU HỎI THẢO LUẬN GIỮA CÁC NHÓM
NHÓM I
Câu 1 (cho nhóm III): Sản phẩm máy phát điện xoay chiều sử dụng sức gió
nhóm bạn chế tạo nếu gió đổi chiều thì các bạn sẽ khắc phục như thế nào?
5