PH N 1. PH N M ĐUẦ Ầ Ở Ầ
1.1 Lí do ch n đ tàiọ ề
M c tiêu giáo d c Ti u h c là GD h c sinh phát tri n toàn di n, có nh ng ki nụ ụ ể ọ ọ ể ệ ữ ế
th c và k năng c b n đ làm ti n đ cho vi c phát tri n b n v ng và h c lên cácứ ỹ ơ ả ể ề ề ệ ể ề ữ ọ
c p h c cao h n. ấ ọ ơ Giáo d c ph i h ng t i phát tri n các năng l c chung và năng l cụ ả ướ ớ ể ự ự
đc thù liên quan đn t ng lĩnh v c giáo d c/môn h c/ho t đng tr i nghi m sángặ ế ừ ự ụ ọ ạ ộ ả ệ
t o mà m i h c sinh đu c n có trong cu c s ng, đng th i t o đi u ki n phát tri nạ ọ ọ ề ầ ộ ố ồ ờ ạ ề ệ ể
t t ti m năng c a m i h c sinh. C p ti u h c h ng t i hình thành và phát tri n cácố ề ủ ỗ ọ ấ ể ọ ướ ớ ể
năng l c chung nh : T ph c v , t qu n; Giao ti p, h p tác; T h c và gi i quy tự ư ự ụ ụ ự ả ế ợ ự ọ ả ế
v n đ. Ngoài nh ng năng l c chung, các năng l c đc thù môn h c đc nêu cácấ ề ữ ự ự ặ ọ ượ ở
ch ng trình môn h c và ho t đng tr i nghi m sáng t o nh : năng l c Toán, năngươ ọ ạ ộ ả ệ ạ ư ự
l c Âm nh c, năng l c Mĩ thu t,…ự ạ ự ậ
Toán h c là môn h c chi m v trí quan tr ng trong các môn h c nhà tr ngọ ọ ế ị ọ ọ ở ườ
ph thông. Toán h c đc xem là c n thi t không ch vì cung c p n n t ng cho vi cổ ọ ượ ầ ế ỉ ấ ề ả ệ
h c các môn h c khác ho c là công c đ gi i quy t các v n đ trong đi s ng th cọ ọ ặ ụ ể ả ế ấ ề ờ ố ự
t , mà còn b i l nó đóng góp nhi u nh t cho s phát tri n trí tu c a m i cá nhânế ở ẻ ề ấ ự ể ệ ủ ỗ
h c sinh. Chúng ta c n nh r ng, giáo d c Toán h c không ch là giáo d c v cácọ ầ ớ ằ ụ ọ ỉ ụ ề
công c toán h c, mà còn là giáo d c v “t duy toán h c”, t c là kh năng suy lu nụ ọ ụ ề ư ọ ứ ả ậ
logic, đc l p, sâu s c, có h th ng. “T duy toán h c” đó là cái c n thi t cho m iộ ậ ắ ệ ố ư ọ ầ ế ọ
ng i, m i ngành ngh khác nhau, k c nh ng ng i mà trong công vi c khôngườ ở ọ ề ể ả ữ ườ ệ
ph i đng ch m đn “toán”.ả ụ ạ ế
Môn Toán là môn h c đc d y t t c các kh i l p c p Ti u h c, do đó vaiọ ượ ạ ở ấ ả ố ớ ấ ể ọ
trò, v trí môn Toán có nhi m v không nh trong phát tri n nh n th c và t duy h cị ệ ụ ỏ ể ậ ứ ư ọ
sinh. Giúp h c sinh nh n th c s v t qua vi c h c toán, t đó hi u bi t h n, bi tọ ậ ứ ự ậ ệ ọ ừ ể ế ơ ế
cách v n d ng ki n th c toán vào th c ti n cu c s ng phù h p v i kh năng h cậ ụ ế ứ ự ễ ộ ố ợ ớ ả ọ
sinh m i kh i l p h c.ở ỗ ố ớ ọ
Th c t qua nhi u năm tr c ti p gi ng d y kh i l p 2, tôi nh n th y h cự ế ề ự ế ả ạ ở ố ớ ậ ấ ọ
sinh khi gi i các bài toán có l i văn th ng r t ch m so v i các d ng bài t p khác.ả ờ ườ ấ ậ ớ ạ ậ
1
Các em th ng lúng túng khi đt câu l i gi i cho phép tính, có nhi u em làm phépườ ặ ờ ả ề
tính chính xác và nhanh chóng nh ng không làm sao tìm đc l i gi i đúng ho c đtư ượ ờ ả ặ ặ
l i gi i không phù h p v i đ toán đt ra. Chính vì th nhi u khi d y h c sinh đtờ ả ợ ớ ề ặ ế ề ạ ọ ặ
câu l i gi i còn v t v h n nhi u so v i d y tr th c hi n các phép tính y đ tìm raờ ả ấ ả ơ ề ớ ạ ẻ ự ệ ấ ể
đáp s .ố
Vi c đt l i gi i ngay t l p 1, 2 s là m t khó khăn l n đi v i m i giáoệ ặ ờ ả ừ ớ ẽ ộ ớ ố ớ ỗ
viên tr c ti p gi ng d y l p 1, 2 nh t là nh ng tu n đu d y toán có l i văn ngayự ế ả ạ ở ớ ấ ữ ầ ầ ạ ờ
vi c giúp các em đc đ, tìm hi u đ…M t s em m i ch đc đc đ toán chở ệ ọ ề ể ề ộ ố ớ ỉ ọ ượ ề ứ
ch a hi u đc đ, ch a tr l i các câu h i th y nêu: Bài toán cho bi t gì ?...Đnư ể ượ ề ư ả ờ ỏ ầ ế ế
khi gi i toán thì đt câu l i gi i ch a đúng, ch a hay ho c không có câu l i gi i…ả ặ ờ ả ư ư ặ ờ ả
Nh ng nguyên nhân trên không th đ l i v phía h c sinh 100% đc mà m t ph nữ ể ổ ỗ ề ọ ượ ộ ầ
l n đó chính là các ph ng pháp, cách áp d ng, truy n đt c a nh ng ng i th y.ớ ươ ụ ề ạ ủ ữ ườ ầ
Có th nói, đây qu th c là m t khó khăn đi v i h c sinh khi h c gi i toán có l iể ả ự ộ ố ớ ọ ọ ả ờ
văn. Đc m t đ toán đang còn là khó đi v i các em v y mà còn ti p t c ph i: Tìmọ ộ ề ố ớ ậ ế ụ ả
hi u đ toán, tóm t t đ, đt câu l i gi i, phép tính, đáp s …V i m t vài kinhể ề ắ ề ặ ờ ả ố ớ ộ
nghi m v d y h c môn Toán đã góp ph n nâng cao ch t l ng h c toán c a h cệ ề ạ ọ ầ ấ ượ ọ ủ ọ
sinh l p 2. Đây cũng là lý do mà tôi ch n đ tài “ớ ọ ề D y h c v gi i toán có l i văn ạ ọ ề ả ờ ở
l p 2 theo h ng ti p c n và phát tri n năng l c h c sinhớ ướ ế ậ ể ự ọ ”, mong tìm ra nh ngữ
gi i pháp nh m góp ph n nâng cao kĩ năng gi i toán có l i văn cho h c sinh l p 2 nóiả ằ ầ ả ờ ọ ớ
riêng và trong môn Toán 2 nói chung. Đ t đó, các em có th thành th o h n v iể ừ ể ạ ơ ớ
nh ng bài toán có l i văn khó và ph c t p các l p trên.ữ ờ ứ ạ ở ớ
1.2. Đi m m i c a đ tài:ể ớ ủ ề
Đ tài “ềD y h c v gi i toán có l i văn l p 2 theo h ng ti p c n và phátạ ọ ề ả ờ ở ớ ướ ế ậ
tri n năng l c h c sinhể ự ọ ” đa ra các gi i pháp nh m giúp cho giáo viên h ng d nư ả ằ ướ ẫ
hs có kĩ năng thành th o trong vi c gi i toán trong t ng thao tác h ng d n h c sinhạ ệ ả ừ ướ ẫ ọ
gi i toán có l i văn l p 2.ả ờ ở ớ
- Giúp giáo viên có kĩ năng t ch c cho h c sinh th o lu n nhóm khi gi i các bàiổ ứ ọ ả ậ ả
toán có l i văn theo h ng ti p cân h c sinh nh m tr giúp h c sinh t h c, t gi iờ ướ ế ọ ằ ợ ọ ự ọ ự ả
2
quy t v n đ và phát tri n năng l c toán h c cho các em thông qua vi c rèn luy nế ấ ề ể ự ọ ệ ệ
các kĩ năng t duy, phân tích, t ng h p; kĩ năng giao ti p ng n g n, logic toán h c...ư ổ ợ ế ắ ọ ọ
- Đ tài cũng đa ra gi i pháp giúp giáo viên h ng d n h c sinh có năng l c ề ư ả ướ ẫ ọ ự
T hoc va giai quyêt vân ư' ' ( , trên c s ki n th c, kĩ năng đc hình thành, phát tri n ơ ở ế ứ ượ ể
kh năng th c hi n các hành đng có ý nghĩa đi v i ng i h cả ự ệ ộ ố ớ ườ ọ .
1.3. Ph m vi áp d ng c a ạ ụ ủ đ tàiề
Trong đ tài này, tôi ti n hành nghiên c u, áp d ng trong ph m vi t i tr ngề ế ứ ụ ạ ạ ườ
Ti u h c n i tôi công tác và các đn v b n thông qua sinh ho t chuyên môn liênể ọ ơ ơ ị ạ ạ
tr ng. Các gi i pháp d y h c, nh ng kinh nghi m c a b n thân trong quá trìnhườ ả ạ ọ ữ ệ ủ ả
gi ng d y. Đ tài có th áp d ng cho t t c giáo viên đang d y l p 2 các tr ngả ạ ề ể ụ ấ ả ạ ớ ở ườ
ti u h c.ể ọ
PH N 2. PH N N I DUNGẦ Ầ Ộ
2. 1 Th c tr ng c a vi c h c toán ph n gi i toán có l i văn c a h c sinh hi nự ạ ủ ệ ọ ầ ả ờ ủ ọ ệ
nay:
Tính t i th i đi m hi n t iớ ờ ể ệ ạ , h c sinh đã quen và th c hi n t ng đi t t môọ ự ệ ươ ố ố
hình h c t p m i này. Qua th i gian th c hi n , b n thân tôi nh n th y nh ng m tọ ậ ớ ờ ự ệ ả ậ ấ ữ ặ
thu n l i và khó khăn sau : ậ ợ
1. Thu n l i:ậ ợ
- Giáo viên luôn đc s quan tâm c a Ngành c p trên, đc bi t là c a banượ ự ủ ấ ặ ệ ủ
Giám hi u nhà tr ng, th ng xuyên đng viên, khuy n khích giáo viên áp d ngệ ườ ườ ộ ế ụ
ph ng pháp m i vào gi ng d y. Ban Giám hi u luôn c g ng t o đi u ki n đ giáoươ ớ ả ạ ệ ố ắ ạ ề ệ ể
viên an tâm công tác và th c hi n nhi m v đc giao. ự ệ ệ ụ ượ
- C s v t ch t c a nhà tr ng đm b o cho h c sinh th c hi n ho t đngơ ở ậ ấ ủ ườ ả ả ọ ự ệ ạ ộ
h c t p theo h ng ti p c n h c sinh .ọ ậ ướ ế ậ ọ
- H c sinh chăm ngoan, có ý th c c g ng v n lên trong h c t p. Đa s phọ ứ ố ắ ươ ọ ậ ố ụ
huynh qua tâm đn vi c h c hành c a h c sinh.ế ệ ọ ủ ọ
3
- Giáo viên đc t p hu n nhi u v các ph ng pháp d y h c, các bu i sinh ượ ậ ấ ề ề ươ ạ ọ ổ
ho t chuyên môn cũng b tr nhi u cho vi c s d ng các ph ng pháp d y h c ạ ổ ợ ề ệ ử ụ ươ ạ ọ
hi nđi.ệ ạ
2. Khó khăn:
- Kĩ năng đc văn b n c a h c sinh l p 2 còn h n ch nh ng ngay t đu năm ọ ả ủ ọ ớ ạ ế ư ừ ầ
h c, các em đã h c gi i toán có l i văn. M t s em m i ch đc đc đ toán ch ọ ọ ả ờ ộ ố ớ ỉ ọ ượ ề ứ
ch a hi u đc đ, ch a tr l i các câu h i th y nêu: Bài toán cho bi t gì ?.ư ể ượ ề ư ả ờ ỏ ầ ế
Có th nói, đây qu th c là m t khó khăn đi v i h c sinh khi h c gi i toán có l i ể ả ự ộ ố ớ ọ ọ ả ờ
văn. Đc m t đ toán đang còn là khó đi v i các em v y mà còn ti p t c ph i: Tìm ọ ộ ề ố ớ ậ ế ụ ả
hi u đ toán, tóm t t đ, đt câu l i gi i, phép tính, đáp s …ể ề ắ ề ặ ờ ả ố
- Đ ti p c n h c sinh, hình th c t ch c d y h c ch y u là h c nhóm.ể ế ậ ọ ứ ổ ứ ạ ọ ủ ế ọ
Nh ng các em ch a ý th c đc vi c h c theo nhóm.Chia các nhóm nh , l i nói xìư ư ứ ượ ệ ọ ỏ ờ
xào nhi u khi l i là c h i đ các em trò chuy n , lãng phí th i gian. Cũng khôngề ạ ơ ộ ể ệ ờ
tránh kh i tình tr ng các em ch th o lu n m t cách đi phó n u giáo viên không ti pỏ ạ ỉ ả ậ ộ ố ế ế
c n , tr giúp. Lúc này nhìn b ngoài có v h c tích c c ch đng. Nh ng trong tậ ợ ề ẻ ọ ự ủ ộ ư ư
duy các em thì ch a ch c. V y làm th nào đ các em th t s hành đng trong tư ắ ậ ế ể ậ ự ộ ư
duy? Làm sao ki m soát đc t duy c a các em? Đó là câu h i đt ra v n ch a cóể ượ ư ủ ỏ ặ ẫ ư
l i gi i. Vì v y h u h t quá trình h c t p theo nhóm còn mang tính ch t hình th c,ờ ả ậ ầ ế ọ ậ ấ ứ
ch a th t s hi u qu .ư ậ ự ệ ả
- S h c sinh khá, gi i th ng mu n quy t đnh quy trình, hình th c, n i dungố ọ ỏ ườ ố ế ị ứ ộ
làm vi c c a nhóm, ch a th t s đ cao s t ng tác bình đng và t m quan tr ngệ ủ ư ậ ự ề ự ươ ẳ ầ ọ
c a ý ki n t ng thành viên trong nhóm. Chính vì v y gây tâm lý b t h p tác, chánủ ế ừ ậ ấ ợ
n n cho các thành viên còn l i, d n đn nhi u em ch a có ý th c h p tác nhóm.ả ạ ẫ ế ề ư ứ ợ
3. Th c tr ng l p tôi gi ng d y:ự ạ ớ ả ạ
Đu năm h c 2019 -2020 tôi đc phân công gi ng d y và ch nhi m l p 2C.ầ ọ ượ ả ạ ủ ệ ớ
Qua th c t vi c làm bài c a h c sinh, tôi nh n th y k t qu vi c gi i toán có l iự ế ệ ủ ọ ậ ấ ế ả ệ ả ờ
văn và các năng l c c a h c sinh l p 2C có 19 h c sinh nh sau:ự ủ ọ ớ ọ ư
N i dung kh o sátộ ả Đu năm h c 2019 - 2020ầ ọ
4
SL %
Tóm t t bài toánắ5 26,3
Gi i và trình bày đcả ượ 7 36,8
Có l i gi i hay,sáng t o h n, ng n g nờ ả ạ ơ ắ ọ
h nơ2 10,5
Năng l c t h c, t khám phá, gi iự ự ọ ự ả
quy t v n đ(T).ế ấ ề 6 31,5
Năng l c h p tác(T)ự ợ 7 26,3
* Nguyên nhân d n đn th c tr ng trong gi i toán có l i văn cho h c sinh l p 2:ẫ ế ự ạ ả ờ ọ ớ
- V phía nhà tr ng:ề ườ
+ C s v t ch t c a nhà tr ng: Tuy nhà tr ng đã có đ phòng h c nh ngơ ở ậ ấ ủ ườ ườ ủ ọ ư
thi t b nhà tr ng còn có nhi u h n ch .ế ị ườ ề ạ ế
+ V đi ngũ giáo viên: Nhà tr ng có đi ngũ giáo viên nhi t tình gi ng d yề ộ ườ ộ ệ ả ạ
song còn g p nhi u khó khăn do trình đ giáo viên còn ch a đng đu.ặ ề ộ ư ồ ề
- V phía gia đình h c sinh:ề ọ
+ Là m t xã đa bàn r ng, có 2 khu v c, khu v c l p tôi thu c khu v c lộ ị ộ ự ự ớ ộ ự ẽ
th ng b lũ l t, ng p n c, dân c ch y u s ng b ng ngh nông, ngh chài điườ ị ụ ậ ướ ư ủ ế ố ằ ề ề ờ
s ng kinh t còn nhi u khó khăn. chính đi u đó đã nh h ng không nh đn vi cố ế ề ề ả ưở ỏ ế ệ
h c t p cũng nh ch t l ng h c t p c a các em.ọ ậ ư ấ ượ ọ ậ ủ
+ Nhi u gia đình đi làm ăn xa g i con cho ông bà chăm sóc do ông bà đã già y uề ử ế
nên không quán xuy n đc vi c h c hành c a các cháu.ế ượ ệ ọ ủ
+ M t s ph huynh ch a th c s quan tâm đn con em mình còn có quan đi mộ ố ụ ư ự ự ế ể
'' khoán tr ng '' cho nhà tr ngắ ườ .
+ Do tâm lý chung c a h c sinh ti u h c còn ham ch i nên vi c h c hành c aủ ọ ể ọ ơ ệ ọ ủ
các em n u không có s giám sát ch t ch c a gia đình thì khó có hi u qu cao.ế ự ặ ẽ ủ ệ ả
-Vê phía h c sinh:ọ
+ Vi c đc đ, tìm hi u đ đang còn nhi u khó khăn đi v i h c sinh l p 2. Vìệ ọ ề ể ề ề ố ớ ọ ớ
kĩ năng đc thành th o c a các em ch a cao, nên các em đc đc đ toán và hi uọ ạ ủ ư ọ ượ ề ể
đ còn th đng, ch m ch p…ề ụ ộ ậ ạ
5