S
SÁ
ÁN
NG
G
K
KI
IẾ
ẾN
N
K
KI
IN
NH
H
N
NG
GH
HI
IỆ
ỆM
M
BIỆN PHÁP TỔ CHỨC KIỂM TRA
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA
HỌC SINH THEO CHUẨN KIẾN THỨC,
KỸ NĂNG MÔN TOÁN TIỂU HỌC
Phần mở đầu
Việc tổ chức thực hiện và đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học
sinh vẫn còn nhiều điều phải tiếp tục tìm hiểu, nghiên cứu và đưa ra những kết luận
xác đáng. Tuy nhiên khó khăn thì phải khắc phục, vấn đề ở chỗ mỗi nhà giáo, mỗi
cán bộ quản lý giáo dục phải nhận thức đúng nhất sự cần thiết phải học, phải đổi
mới cách kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh.
Một trong những hạn chế nhất của hệ thống giáo dục hiện hành là đánh giá
năng lực người học. Để đánh giá học sinh giáo viên gần như chỉ dùng mỗi phương
pháp ra đề kiểm tra (có khi xa rời chuẩn) để chỉ đơn giản là có điểm số, mà phải kết
hợp các phương pháp kiểm tra đánh giá người học, trong đó kiểm tra đánh giá kết
quả học tập của học sinh theo chuẩn kiến thức, kỹ năng của chương trình giáo dục
cấp học là trọng tâm nhằm tự đánh giá, tự điều chỉnh, thông qua đó chất lượng họat
động dạy và học được nâng cao.
Với chương trình giáo dục bậc Tiểu học, chuẩn kiến thức, kỹ năng là chuẩn
chung của quốc gia với các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kỹ năng của môn
học, của họat động giáo dục. Việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh
theo chuẩn kiến thức, kỹ năng là đảm bảo của quy trình giáo dục, làm cơ sở và
đồng thời là những biện pháp cơ bản nhằm thực hiện tốt yêu cầu đổi mới phương
pháp dạy học, đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá, góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục Tiểu học.
Đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh theo chuẩn kiến thức,
kỹ năng là việc làm thường nhật, thiết thực, có tính pháp quy, cần phải hiểu đầy đủ
về kiểm tra đánh giá về chuẩn kiến thức, kỹ năng của bậc học để tổ chức thực hiện
có hiệu quả tốt nhất.
Từ thực tiễn cách kiểm tra, đánh giá truyền thống và những bức xúc trong
thực hiện của các cơ sở giáo dục, trước yêu cầu cao đối với nhà giáo, nhà quản lý
giáo dục về hiểu biết chuẩn kiến thức, kỹ năng, về kỹ thuật biên sọan nội dung
kiểm tra đánh giá sao cho sát chuẩn, trong phạm vi chuyên môn hẹp của mình tôi
chọn đề tài “ Biện pháp tổ chức kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh theo
chuẩn kiến thức, kỹ năng môn Toán Tiểu học” đặng góp kinh nghiệm, tiếng nói
nhỏ trong công tác chỉ đạo giáo dục - đào tạo cấp huyện.
Phần nội dung
I. Cơ sở thực tiễn:
Mặc dầu có các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn về thực hiện chương trình, về
đổi mới phương pháp giảng dạy, về kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh,
nhưng vẫn còn những cán bộ quản lý giáo dục, nhà giáo lúng túng, năng lực hạn
chế trong quá trình thực hiện.
Một số nhà giáo còn dập khuôn, máy móc, lệ thuộc tuyệt đối vào sách giáo
khoa, “ dạy học, kiểm tra đánh giá hết những gì trong sách viết”,.
Việc tiếp cận, hiểu biết về chuẩn kiến thức, kỹ năng các môn học ( môn Toán
nói riêng) còn nhiều hạn chế, năng lực của nhà giáo trong lĩnh vực này không đồng
đều giữa các trường, các lớp, các địa phương, dẫn đến kiểm tra đánh giá kết quả
học tập của học sinh chưa sát chuẩn chung.
Hệ thống câu hỏi đánh giá trong sách giáo khoa đôi chỗ còn hạn chế, chưa
chọn lọc, một số kiến thức, bài tập cách trình bày phức tạp, khó hiểu, thiếu logich
... gây những khó khăn nhất định cho nhà giáo trong dạy học, kiểm tra đánh giá.
Các hình thức kiểm tra đánh giá của nhà giáo còn nặng về kiến thức, chưa
phối hợp tốt các phương pháp đánh giá, bỏ qua một số kỹ năng cần thiết của môn
học.
Tuy được tiếp cận, tập huấn về kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học
sinh theo chuẩn kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ nhà giáo, song quá trình diễn ra còn
chậm, thiếu đồng bộ, chưa thường xuyên ... nên cách thiết lập ma trận đề, kỹ thuật
viết các dạng câu hỏi trắc nghiệm tự luận, trắc ngiệm khách quan trong kiểm tra
đánh giá ở các cơ sở giáo dục còn những khó khăn, hạn chế đáng kể.
Thực tiễn giáo dục Tiểu học Lệ Thủy cho thấy về kiểm tra đánh giá theo
chuẩn kiến thức kỹ năng môn Toán còn những vấn đề: Còn biểu hiện thiếu cân đối
trong cấu trúc đề, phong tỏa kiến thức còn ít, chưa đề cập khá đầy đủ các dạng câu
hỏi trắc nghiệm, mức độ nhiễu của câu hỏi chưa nhiều, chưa buộc học sinh phải
kiểm sáot hết các trường hợp trong làm bài trắc nghiệm ...
II. Cơ sở lý luận:
Hiểu biết về nhận thức và khả năng lưu giữ thông tin của học sinh:
Chúng ta nhớ được chừng nào?
- Những điều ta nghe: 5%
- Những gì ta đọc 10%
- Những gì ta áp dụng 20%
- Từ các buổi trình bày, trình diễn 30%
- Từ các họat động thảo luận 50%
- Từ hành động và giải thích cho người khác 85%
Khả năng lưu giữ thông tin
- Đọc 5%
- Nghe 15%
- Nhìn 20%
- Nghe và nhìn 25%
- Thảo luận 35%
- Thu nhận bằng hành động 75%
- Dạy lại cho người khác 90%
Chuẩn kiến thức kỹ năng là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kỹ
năng của môn học, hoạt động giáo dục mà học sinh cần phải và có thể đạt được.
Chuẩn kiến thức, kỹ năng được cụ thể hóa ở các chủ đề của môn học theo từng lớp,
ở các lĩnh vực học tập cho từng lớp và cho cả cấp học. Yêu cầu về thái độ được xác
định cho từng lớp và cho cả cấp học. Chuẩn kiến thức, kỹ năng là cơ sở để biên
soạn sách giáo khoa, quản lí dạy học, đánh giá kết quả giáo dục ở từng môn học và
hoạt động giáo dục bảo đảm tính thống nhất, tính khả thi của Chương trình tiểu
học; bảo đảm chất lượng và hiệu quả của quá trình giáo dục ở tiểu học.
Chuẩn kiến thức kỹ năng là căn cứ quan trọng để thực hiện việc dạy học, kiểm
tra, đánh giá, được hiểu là chuẩn chung của quốc gia, là yêu cầu cơ bản, tối thiểu
cần đạt được trong việc xem xét chất lượng sản phẩm. Chuẩn là căn cứ để đảm bảo
không quá tải. Chuẩn không quá tải học sinh bình thường, không giới hạn học sinh
năng khiếu, địa phương chịu trách nhiệm về tình trạng quá tải. Chuẩn là yếu tố
động, đảm bảo tính phù hợp, các tỉnh có mức độ chuẩn riêng không dưới chuẩn
quốc gia, các huyện có mức độ chuẩn riêng không dưới chuẩn của tỉnh. Chuẩn đảm
bảo cho học sinh phát triển phù hợp với khả năng và điều kiện vùng miền, học sinh
có thể phát huy tối đa theo năng lực và nhu cầu. Có chuẩn các môn học ở mỗi lớp,
chuẩn cho mỗi bài học là tương đối, có thể điều chỉnh yêu cầu của mỗi bài học
nhưng đảm bảo chuẩn của mỗi lớp học, chuẩn của cả cấp học. Giáo viên được phép
điều chỉnh nội dung, yêu cầu một số bài học dài cho phù hợp.
Đánh giá kết quả học tập của học sinh theo chuẩn kiến thức, kỹ năng là quá
trình thu thập và xử lí thông tin về trình độ, khả năng đạt được mục tiêu học tập
theo chuẩn kiến thức kỹ năng bộ môn của học sinh cùng với tác động và nguyên
nhân của tình hình đó, nhằm tạo cơ sở cho những quyết định sư phạm của giáo viên
và nhà trường để học sinh học tập ngày một tiến bộ hơn.
Đánh giḠthực hiện đồng thời hai chức năng: vừa là nguồn thông tin phản hồi
về quá trình dạy học, vừa góp phần điều chỉnh hoạt động này
Kiểm tra là tiền đề của đánh giá, là khâu không thể thiếu được trong quá trình
dạy học.
III. Các biện pháp:
1. Nắm vững các loại hình đánh giá:
Đánh giá chẩn đoán:
Nhằm xác định khả năng xuất phát của người học trước khi bước vào một giai đoạn
giáo dục nhất định.
Đánh giá định hình: