intTypePromotion=1

Bài giảng côn trùng : Đặc điểm giải phẫu côn trùng part 4

Chia sẻ: Asdfada Asfsgs | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:11

0
161
lượt xem
56
download

Bài giảng côn trùng : Đặc điểm giải phẫu côn trùng part 4

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Đặc điểm giải phẫu côn trùng 9.1. Một sộ nét cơ bản về hệ thần kinh • Não  Hệ thần kinh trung ương • Hạch thần kinh dưới hầu • Chuỗi thần kinh bụng • Phân bố dưới nội bì (Hypoderma).  Hệ thần kinh ngoại biên • Nhiều khi nối với các cơ quan cảm giác.  a. Phần trước: Stomatogastric - System  Hệ thần kinh giao cảm • Hạch thần kinh trán. • Hạch thần kinh dưới não. • Hạch thần kinh dạ dày. • Tuyến tim (Corpora cardiaca). • Tuyến giáp (Corpora allata).  b.Phần bụng:...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài giảng côn trùng : Đặc điểm giải phẫu côn trùng part 4

  1. Ch­¬ng II: §Æc ®iÓm gi¶i phÉu c«n trïng 9.1. Mét sé nÐt c¬ b¶n vÒ hÖ thÇn kinh • N·o • H¹ch thÇn kinh d­íi hÇu  HÖ thÇn kinh trung ­¬ng • Chuçi thÇn kinh bông • Ph©n bè d­íi néi b× (Hypoderma).  HÖ thÇn kinh ngo¹i biªn • NhiÒu khi nèi víi c¸c c¬ quan c¶m gi¸c.  a. PhÇn tr­íc: Stomatogastric - System  HÖ thÇn kinh giao c¶m • H¹ch thÇn kinh tr¸n. • H¹ch thÇn kinh d­íi n·o. • H¹ch thÇn kinh d¹ dµy. • TuyÕn tim (Corpora cardiaca). • TuyÕn gi¸p (Corpora allata).  b.PhÇn bông: Ventral sympathetic System. • H¹ch nèi víi chuçi thÇn kinh bông. Lª B¶o Thanh - Bé m«n B¶o vÖ thùc vËt rõng §T: 0912.387.359
  2. Ch­¬ng II: §Æc ®iÓm gi¶i phÉu c«n trïng A. HÖ thÇn kinh trung ­¬ng • N·o tr­íc (Protocerebrum): Hai b¸n cÇu, gi÷a lµ Pars intercerebralis (phÇn gi÷a thÇn kinh n·o tr­íc) tÕ bµo thÇn kinh tiÕt n»m gi÷a thÓ cuèng (Corpora pedunculata). Gåm c¸c khèi h¹ch ®Çu vµ h¹ch thÇn kinh cña ®èt tr­íc ®èt r©u ®Çu (Praeantenn). Hai bªn lµ trung khu thÞ gi¸c (Lobus opticus), phÝa trªn th­êng cã ba nh¸nh ®i vµo m¾t ®¬n. • N·o gi÷a (Deutocerebrum - Mesocerebrum): Víi h¹ch thÇn kinh ®èt r©u ®Çu. Trung khu khøu gi¸c víi d©y thÇn kinh r©u ®Çu (Nervus antennalis). • N·o sau (Tritocerebrum - Metacerebrum): Hai thïy n·o sau ®­îc nèi víi nhau b»ng diÖn nèi d­íi hÇu (Suboesophageal commissure). Mçi phÝa cã mét d¶i liªn kÕt tr¸n ®i tíi h¹ch thÇn kinh tr¸n (Frontalconnectiv). • H¹ch thÇn kinh d­íi hÇu: Nèi víi n·o sau b»ng d¶i liªn kÕt hÇu ®i vßng qua hÇu (Circumoesophagealconnectiv), cã h¹ch thÇn kinh ®i vÒ hµm trªn, hµm d­íi, m«i d­íi vµ c¸c TK. Tõ ®©y cã d¶i liªn kÕt tíi chuçi h¹ch thÇn kinh ®Çu tiªn (ngùc). • Chuçi thÇn kinh bông:
  3. Ch­¬ng II: §Æc ®iÓm gi¶i phÉu c«n trïng B. HÖ thÇn kinh giao c¶m • HÖ th©n kinh giao c¶m cña c«n trïng l¹i ph©n thµnh 3 phÇn: Giao c¶m miÖng diÒu, giao c¶m bông vµ giao c¶m cuèi th©n. • PhÇn giao c¶m miÖng diÒu ph©n bè chñ yÕu ë phÇn bông vµ diÒu cã hai d©y thÇn kinh xuÊt ph¸t tõ n·o sau ®i ra hai bªn èng thùc qu¶n nèi víi h¹ch tr¸n, tõ ®©y cã d©y thÇn kinh nèi víi miÖng; mét d©y thÇn kinh ®¬n lÎ còng ®i tõ n·o sau ®Õn h¹ch d­íi ®¹i ®éng m¹ch, trªn èng thùc qu¶n vµ nèi víi h¹i h¹ch ë hai bªn ®¹i ®éng m¹ch , tõ c¸c h¹ch nµy cã d©y thÇn kinh nèi víi diÒu, ®¹i ®äng m¹ch vµ tuyÕn n­íc bät. • Ph©n giao c¶m bông lµ mét d©y thÇn kinh xuÊt ph¸t tõ mét h¹ch thÇn kinh chuçi bông ®i vÒ cuèi th©n qua hai h¹ch thø hai ph©n ®«i ®i ®Õn c¸c lç thë vµ c¸c c¬ quan kh¸c. • Ph©n giao c¶m cuèi th©n xuÊt ph¸t tõ h¹ch giao c¶m cuèi th©n ®i ®Õn ruét sau vµ c¬ quan sinh dôc. C. HÖ thÇn kinh giao c¶m Ph©n bè d­íi da. NhiÒu khi nèi víi c¸c c¬ quan c¶m gi¸c. Lª B¶o Thanh - Bé m«n B¶o vÖ thùc vËt rõng §T: 0912.387.359
  4. Ch­¬ng II: §Æc ®iÓm gi¶i phÉu c«n trïng 9.2. Cung ph¶n x¹ Cung ph¶n x¹ lµ Qu¸ tr×nh tõ khi tiÕp nhËn kÝch thÝch ®Õn khi thùc hiÖn ph¶n x¹:  C¬ quan c¶m gi¸c tiÕp nhËn kÝch thÝch g©y ra h­ng phÊn.  D©y thÇn kinh c¶m gi¸c truyÒn ®¹t h­ng phÊn ®Õn thÇn kinh trung ­¬ng.  ThÇn kinh trung ­¬ng ®iÒu hßa ®éng t¸c, ra lÖnh.  ThÇn kinh vËn ®éng truyÒn lÖnh cña thÇn kinh trung ­¬ng ®Õn c¬ quan ph¶n øng.  C¬ quan ph¶n øng: ph¶n x¹. Lª B¶o Thanh - Bé m«n B¶o vÖ thùc vËt rõng §T: 0912.387.359
  5. Ch­¬ng II: §Æc ®iÓm gi¶i phÉu c«n trïng 9.3. Hµnh vi cña c«n trïng • C¸c hµnh ®éng vµ ph¶n øng cña c¬ thÓ ®éng vËt nh»m b¶o vÖ m×nh vµ b¶o tån nßi gièng ®­îc coi lµ hµnh vi. • Hµnh vi cña c«n trïng chÝnh lµ ph¶n øng tæng hîp cña c¬ thÓ mét mÆt do t¸c ®éng cña ngo¹i c¶nh ®­îc thu thËp bëi c«n trïng, mÆt kh¸c sinh ra do c¸c yÕu tè sinh lý bªn trong. • C«n trïng tuy lµ nh÷ng ®éng vËt nhá bÐ song còng cã ®Çy ®ñ c¸c c¬ quan cÇn thiÕt cña mét c¬ thÓ ®éng vËt. • Mäi hµnh ®éng cña c«n trïng ®­îc thÓ hiÖn ra b»ng nh÷ng ph¶n x¹. • Ph¶n x¹ lµ sù ph¶n øng phøc t¹p cña c¬ thÓ do bé m¸y thÇn kinh t¹o ra, ®ã lµ sù ph¶n øng l¹i cña c¬ thÓ ®èi víi sù thay ®æi cña hoµn c¶nh bªn ngoµi hoÆc bªn trong c¬ thÓ. Lª B¶o Thanh - Bé m«n B¶o vÖ thùc vËt rõng §T: 0912.387.359
  6. Ch­¬ng II: §Æc ®iÓm gi¶i phÉu c«n trïng 9.4. Ph¶n x¹ kh«ng ®iÒu kiÖn Lµ nh÷ng ph¹n x¹ cã tÝnh di truyÒn bÒn v÷ngtõ ®êi nµy qua ®êi kh¸cmµ kh«ng cÇn ®iÒu kiÖn g× ®Ó taä thµnh. 9.4.1. Xu tÝnh( Taxis) – Sù vËn ®éng cña c«n trïng b¾t nguån tõ nh÷ng kÝch thÝch bªn ngoµi ®­îc gäi lµ xu tÝnh. – Xu tÝnh thuËn (d­¬ng) x¶y ra khi c«n trïng vËn ®éng tíi nguån kÝch thÝch. – Xu tÝnh nghÞch (©m) x¶y ra khi c«n trïng vËn ®éng tr¸nh xa nguån kÝch thÝch. a. Phototaxis:Xu quang – Sù vËn ®éng cñac¬ thÓ c«n trïng do t¸c dông cña ¸nh s¸ng g©y ra b. Thermotaxis: Xu nhiÖt – Sù vËn ®éng cña c«n trïng do kÝch thÝch cña nhiÖt ®é (do sù chªnh lÖch nhiÖt ®é g©y ra). – Xu nhiÖt x¶y ra khi cã sù chªnh lÖch nhiÖt ®é: c«n trïng vËn ®éng tr¸nh xa khi nguån nhiÖt qu¸ cao hoÆc qu¸ thÊp, xu nhiÖt ©m hoÆc d­¬ng tïy thuéc ë kÝch thÝch ban ®Çu vµ ®iÓm quan s¸t cña chóng ta. c. Chemotaxis: Xu hãa – Sù vËn ®éng cña c«n trïng do sù chªnh lÖch nång ®é hãa chÊt g©y ra (ng¾n do hãa chÊt g©y ra). Lª B¶o Thanh - Bé m«n B¶o vÖ thùc vËt rõng §T: 0912.387.359
  7. Ch­¬ng II: §Æc ®iÓm gi¶i phÉu c«n trïng 9.4. Ph¶n x¹ kh«ng ®iÒu kiÖn 9.4.2. B¶n n¨ng • B¶n n¨ng lµ kÕt qu¶ cña mét chuçi nh÷ng ph¶n x¹ d©y chuyÒn ®­îc h×nh thµnh bëi nh÷ng ph¶n øng liªn tôc (kh«ng ngõng) nh»m tháa m·n yªu cÇu cña c«n trïng cÇn thiÕt cho sù sèng cña chóng. • B¶n n¨ng kÝ sinh, b¶n n¨ng ¨n thÞt, b¶n n¨ng x©y tæ…. Lª B¶o Thanh - Bé m«n B¶o vÖ thùc vËt rõng §T: 0912.387.359
  8. Ch­¬ng II: §Æc ®iÓm gi¶i phÉu c«n trïng 9.5. Ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn • Kh¶ n¨ng liªn t­ëng nh÷ng kÝch thÝch tõ bªn ngoµi • §Æc ®iÓm cña ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn lµ mèi quan hÖ t¹m thêi gi÷a c¬ thÓ vµ m«i tr­êng chØ x¶y ra qua mét qu¸ tr×nh “luyÖn tËp” thu l­îm “kinh nghiÖm”. • ThÝ dô ®¬n gi¶n nhÊt: Sù quen dÇn cña Êu trïng chuån chuån: Êu trïng chuån chuån ph¶n øng víi vËt nhá di ®éng ë tr­íc mÆt ( tãm b¾t b»ng mÆt n¹ b¾t måi. Khi ta nhö nã b»ng vËt thÓ nhá kh«ng ¨n ®­îc ®èi víi Êu trïng th× dÇn dÇn nã sÏ kh«ng ph¶n øng g× n÷a. • Ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn ®­îc luyÖn tËp ë ong mËt khi cho nã lµm quen víi mét lo¹i hoa nhÊt ®Þnh hoÆc mµu s¾c cña tæ. Ong bß vÏ ®¸nh Mü, cho ong mËt ¨n ®óng giê. Lª B¶o Thanh - Bé m«n B¶o vÖ thùc vËt rõng §T: 0912.387.359
  9. Ch­¬ng II: §Æc ®iÓm gi¶i phÉu c«n trïng 10. HÖ sinh dôc 10.1. CÊu t¹o hÖ sinh dôc ®ùc • Gåm mét ®«i tinh hoµn (Testis), ®«i èng dÉn tinh, mét èng phãng tinh, nhiÒu tuyÕn sinh dôc phô vµ c¬ quan giao phèi ®ùc. • Testis: th­êng lµ mét ®«i, d¹ng viªn trßn, nh­ng cã khi nhËp lµm mét. Mçi tinh hoµn hoÆc c¶ hai th­êng cã bao tinh hoµn (Scrotum) mµu dÔ nhËn thÊy bao bäc. Tinh hoµn gåm mét hoÆc nhiÒu èng tinh hoµn xÕp d¹ng l­îc, d¹ng bói hoÆc d¹ng chïm ë cöa ra hay ®­îc bäc chung trong mét líp vá. • èng tinh hoµn: Cã líp bao biÓu m« mét hoÆc hai tÇng, th­êng cã s¾c tè bao bäc. • TuyÕn sinh dôc phô: PhÇn lín ngo¹i sinh (cã khi trung sinh). – TiÕt dÞch ®Èy tinh trïng hoÆc tiÕt chÊt t¹o bao tinh, nu«I tinh trïng Lª B¶o Thanh - Bé m«n B¶o vÖ thùc vËt rõng §T: 0912.387.359
  10. Ch­¬ng II: §Æc ®iÓm gi¶i phÉu c«n trïng 10. HÖ sinh dôc 10.2. CÊu t¹o hÖ sinh dôc c¸i • §«i buång trøng trong cã nhiÒu èng trøng. Ovar (Ovariolen) • ¤ng trøng • èng dÉn trøng bªn Oviductus lateralis. • Tói tiÕp tinh trïng • TuyÕn sinh dôc phô • ¢m ®¹o Lª B¶o Thanh - Bé m«n B¶o vÖ thùc vËt rõng §T: 0912.387.359
  11. Ch­¬ng II: §Æc ®iÓm gi¶i phÉu c«n trïng 10. HÖ sinh dôc 10.3. Sù giao phèi cña c«n trïng – NgÉu nhiªn. – Nhê nh÷ng tÝn hiÖu ¸nh s¸ng, ©m thanh, mïi vÞ. – TiÕt chÊt dÉn dô (Pheromon). – Mét phÝa (con ®ùc hoÆc con c¸i). Thêi gian tiÕp kh¸ch kh¸ chÆt chÏ. – hai phÝa: “TÝn hiÖu th¬m tho”. – Ph¸t tÝn hiÖu ¸nh s¸ng: ®om ®ãm. – Ph¸t tÝn hiÖu ©m thanh: dÕ, muçi. – Mêi ngöi, ¨n (gi¸n) (ruåi, bä c¹p ®ùc). – Ruåi khiªu vò trao quµ c­íi. • Thêi gian giao phèi: Mét vµI gi©y nh­ Ong cù phong, mét ngµy nh­ Bä hung Lª B¶o Thanh - Bé m«n B¶o vÖ thùc vËt rõng §T: 0912.387.359
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2