TỔNG CÔNG TY PHÁT ĐIỆN 2
DỰ ÁN THỦY ĐIỆN TRUNG SƠN
BÁO CÁO GIÁM SÁT ĐỘC LẬP SỐ 4
CHƢƠNG TRÌNH TÁI ĐỊNH CƢ,
KHÔI PHỤC SINH KẾ VÀ PHÁT TRIỂN DÂN TỘC
THIỂU SỐ THỦY ĐIỆN TRUNG SƠN-RLDP
Trình nộp
CÔNG TY TNHH MTV THUỶ ĐIỆN TRUNG SƠN
Đơn vị thực hiện
Công ty TNHH Tƣ vấn Quốc tế VICA
Tháng 11/2014
Báo cáo Giám sát độc lập số 4
Chương trình Tái định cư, khôi phục Sinh kế và Phát triển dân tộc thiểu số (RLDP)
Dự án Thủy điện Trung Sơn - WB tài trợ
Công ty TNHH Tư vấn Quốc tế VICA Trang 2
MỤC LỤC
I. GIỚI THIỆU .................................................................................................................. 5
II. PHƯƠNG PHÁP GIÁM SÁT ........................................................................................ 7
III. CÁC PHÁT HIỆN CHÍNH ............................................................................................. 8
III.1. Phổ biến thông tin, tham vấn và sự tham gia ......................................................... 8
III.1.1. Thực tế hoạt động phổ biến thông tin ................................................................. 9
III.1.2. Tính nhất quán và xác thực thông tin ............................................................... 10
III.1.3. Mở rộng sự tham gia ......................................................................................... 10
III.2. Cập nhật Kế hoạch Tái định cư ............................................................................ 11
III.2.1. Kiểm đếm chi tiết t i n ị nh hưởng ............................................................ 12
III.2.2. i i ph ng m t ng ......................................................................................... 14
III.2.3. ế hoạch đ n chi tiết ................................................................................... 16
III.2.4. Chi tr ti n đ n , h tr /Payment .................................................................. 18
III.2.5. Tiến ựng kh TDC i n tại các kh T C ......................................... 20
III.3. Các vấn đề về giới ............................................................................................... 20
III.3.1. Vấn đ giới trong kế hoạch tái định cư ............................................................. 20
III.3.2. Vấn đ giới trong kế hoạch c i thiện sinh kế trong cộng đồng ........................ 21
III.3.3. Vấn đ giới trong kế hoạch phát triển DTTS .................................................... 21
III.3.4. Vấn đ giới trong việc tham gia ........................................................................ 22
III.4. Các vấn đề về phát triển DTTS ............................................................................ 22
III.4.1. Các mối quan tâm của người DTTS trong việc c i thiện sinh kế ..................... 22
III.4.2. Những mối quan tâm của người dân tộc thiểu số đến tái định cư ................... 23
III.4.3. Những mối quan tâm của người dân tộc thiểu số v sức khỏe và an toàn...... 23
III.4.4. Rào c n ngôn ngữ và phong tục ăn h a......................................................... 23
III.4.5. Qu n lý giấy chứng nhận quy n sử dụng đất, tiết kiệm và tín dụng ................ 24
III.5. Kế hoạch cải thiện sinh kế cộng đồng .................................................................. 24
III.5.1. Các mục tiêu của giai đoạn chuyển đổi ............................................................ 24
III.5.2. Các kết qu giám sát các hoạt động sinh kế trong quá trình chuyển đổi ........ 24
III.5.3. Sự tham gia của người dân vào các hoạt động sinh kế ................................... 28
III.5.4. ánh giá ch ng các hoạt động sinh kế ........................................................ 29
III.6. Khiếu nại và giải quyết khiếu nại .......................................................................... 29
IV. KẾT LUẬN ................................................................................................................. 31
Phụ lục 1: Danh sách cán bộ và các hộ dân tham gia phỏng vấn ................................. 42
Phụ lục 2: Một số thắc mắc, khiếu nại của các hộ tại bản Pù Lầu, Xuân Nha, huyện Vân
Hồ 45
Phụ lục 3: Một số hình ảnh hiện trường ........................................................................ 46
Báo cáo Giám sát độc lập số 4
Chương trình Tái định cư, khôi phục Sinh kế và Phát triển dân tộc thiểu số (RLDP)
Dự án Thủy điện Trung Sơn - WB tài trợ
Công ty TNHH Tư vấn Quốc tế VICA Trang 3
DANH MỤC BẢNG
Bảng 1: Lịch trình giám sát lần 4 ...................................................................................................... 7
Bảng 2 : Tiến độ hoàn thành công tác kiểm đếm của dự án t tháng 9 2 13 đến tháng 6 2 14 . 13
Bảng 3: Kế hoạch bồi thường, h trợ chi tiết của dự án đến tháng 6 2 14 ................................. 17
Bảng 4: Tình hình chi trả đền bù h trợ của dự án t tháng 8 2 13 đến tháng 6 2 14 ............... 19
Bảng 5: Số lượng các nhóm sở thích trong quá trình chuyển giao ............................................... 25
Bảng 8: Các nhóm sở thích và thành viên – phát triển thị trường và phi nông nghiệp ................. 28
Báo cáo Giám sát độc lập số 4
Chương trình Tái định cư, khôi phục Sinh kế và Phát triển dân tộc thiểu số (RLDP)
Dự án Thủy điện Trung Sơn - WB tài trợ
Công ty TNHH Tư vấn Quốc tế VICA Trang 4
TỪ VIẾT TẮT
WB Ngân hàng Thế giới
IOL Kiểm kê tổn thất
DMS Khảo sát đo đạc chi tiết
RLDP Chương trình Tái định cư, Sinh kế và Phát triển dân tộc thiểu số
TVGSĐL Tư vấn Giám sát độc lập (VICA)
NST Nhóm sở thích
MH Mô hình
MBCT Mặt bằng công trường
BAH Bị ảnh hưởng
GPMB Giải phóng mặt bằng
HĐĐB Hội đồng đền bù
TSHPCo Công ty TNHH MTV Thủy điện Trung Sơn
TSHPP Dự án Thủy điện Trung Sơn
Ban QLDA Ban Quản lý Dự án
TĐTS Thủy điện Trung Sơn
DTTS Dân tộc thiểu số
TOR Điều khoản tham chiếu
EMDP Kế hoạch Phát triển dân tộc thiểu số
RP Kế hoạch Tái định cư
CLIP Kế hoạch cải thiện sinh kế cộng đồng
UBND Ủy ban nhân dân
VND Việt Nam đồng
LURC Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
DARD Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
FHH Gia đình có phụ nữ làm chủ hộ
EVN Tập đoàn Điện lực Việt Nam
DONRE Sở Tài nguyên và Môi trường
IBRD Ngân hàng Quốc tế về Tái thiết và Phát triển
SLA Phương pháp tiếp cận sinh kế bền vững
RPF Khung chính sách cho Đền bù, Tái định cư và Khôi phục đời sống
Báo cáo Giám sát độc lập số 4
Chương trình Tái định cư, khôi phục Sinh kế và Phát triển dân tộc thiểu số (RLDP)
Dự án Thủy điện Trung Sơn - WB tài trợ
Công ty TNHH Tư vấn Quốc tế VICA Trang 5
I. GIỚI THIỆU
1. Tư vấn Độc lập Giám sát Xã hội (sau đây gọi tắt là Tư vấn) đã điều chỉnh lại bản Báo cáo
Giám sát Định kỳ lần 4 trong đó cung cấp cho các bên liên quan cách tiếp cận thông tin liên
quan về tiến độ thực hiện chương trình Tái định cư, Phát triển Sinh kế và Dân tộc thiểu số
(RLDP) thuộc Dự án Thủy điện Trung Sơn (TĐTS) và các bên liên quan, quan tâm tới dự án dù
là người bị ảnh hưởng (BAH) bởi dự án hay là chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội dân
sự và cả công ty TNHH MTV Thủy điện Trung Sơn (TSHPCo), Chính phủ Việt Nam và Ngân
hàng Thế giới (WB). Đặc biệt, báo cáo này sẽ góp phần giúp công ty TNHH MTV Thủy điện
Trung Sơn dễ dàng hơn trong việc xác định và tiến hành các biện pháp giảm thiểu do tư vấn đề
xuất và những biên pháp này có thể được đánh giá ở kỳ giám sát tiếp theo vào tháng 12/2014.
Các bên liên quan cần tìm hiểu bảng tin chi tiết về chương trình RLDP và phạm vi công việc của
Tư vấn có thể tham khảo trong các tài liệu ban đầu của dự án và được nhắc lại trong nhiều báo
cáo sau này (gần đây nhất là báo cáo Kế hoạch Tái định cư (quyển 7) – RP857, ngày 31 tháng 1
năm 2013), Báo cáo Đầu kỳ do Tư vấn lập vào tháng 2/2013 hoặc Báo cáo Giám sát định kỳ lần
1 cũng được Tư vấn lập và trình nộp TSHPCo vào tháng 4/2014.
2. Sau đây là một số thông tin tóm tắt về dự án và lợi ích mà dự án mang lại. Mục tiêu của
dự án Thủy điện Trung Sơn (TĐTS) nhằm chuẩn bị, xây dựng và vận hành nhà máy thủy điện hồ
chứa lấy nước t sông Mã và xả nước cũng tại lưu vực này. Tuyến đập nằm cách biên giới phía
Tây Bắc giáp với CHDCND Lào 48 km thuộc địa phận tỉnh Sơn La, Thanh Hóa và Hòa Bình. Các
hạng mục công trình chính bao gồm:
Đập cao 84,5 m trên sông Mã;
Hồ chứa có diện tích 13,13km2;
Nhà máy điện gồm 4 tua bin Francis 65MW (tổng công suất lắp đặt 26 MW), m i động
cơ được thiết kế với cột nước phát điện cao nhất 72m;
Đường dây tải điện 22 -kV dài 65 kmnối với lưới điện quốc gia của Việt nam;
Đường vào dài 25 km nối t hệ thống giao bảng chính tới khu vực Dự án;
Các chương trình quan hệ cộng đồng, môi trường và xã hội nhằm giảm thiểu các tác
động đối với cộng đồng khoảng 1 . người BAH, trong đó hơn 7. ngườiBAHtrực
tiếp tại khu vực chính của Dự án.
3. Các mốc sự kiện chính của dự án cũng góp phần giải thích về các hoạt động giám sát
định kỳ bao gồm thời điểm khởi công công trình chính vào tháng 11 2 12, ngăn dòng vào quý
4 2 13, tích nước hồ chứa vào tháng 1 2 16 (đây là một mốc sự kiện quan trọng đối với hoạt
động tái định cư), tổ máy số 1 bắt đầu vận hành vào quý 4/2016 và tổ máy số 4, tổ máy cuối
cùng trong bốn tổ máy, sẽ vận hành vào quý 2/2017.
4. Những người BAH sẽ được hưởng những lợi ích sau đây:
Cải thiện mức sống cho hơn 2. người BAH phải di dời, trong đó chủ yếu là đồng bào
dân tộc thiểu số có hoàn cảnh nghèo khó;
Các hoạt động phục hồi sinh kế cho hơn 7. người của các hộ BAH bởi dự án;
Tham vấn thường xuyên với người dân về mong muốn của họ liên quan đến các vấn đề
thay đổi về mặt xã hội;
Cơ hội việc làm cho công nhân Việt Nam, bao gồm cả công nhân sinh sống tại địa
phương trong giai đoạn thi công;