I. Ph n m đu:ầ ở ầ
1. Lí do ch n đ tài.ọ ề
Môn toán Ti u h c là môn h c v i nhi u ki n th c đa d ng, trongở ể ọ ọ ớ ề ế ứ ạ
quá trình d y th ng n y sinh ra nhi u tình hu ng có v n đ nh t. Các emạ ườ ả ề ố ấ ề ấ
mu n gi i quy t đc tình hu ng đó thì đòi h i ph i có m t năng l c t duyố ả ế ượ ố ỏ ả ộ ự ư
nh t đnh. Nh ng thông th ng trình đ c a h c sinh phát tri n không đngấ ị ư ườ ộ ủ ọ ể ồ
đu, dù các em đc h c chung m t l p, m t giáo viên gi ng d y, có nh ngề ượ ọ ộ ớ ộ ả ạ ữ
em n m b t ki n th c r t nhanh nh ng cũng có nh ng em n m b t ki n th cắ ắ ế ứ ấ ư ữ ắ ắ ế ứ
còn ch m, th m chí không hi u v n đ c a bài h c khi n cho giáo viên g pậ ậ ể ấ ề ủ ọ ế ặ
ph i nh ng tình hu ng khó x , d n đn tình tr ng kéo dài th i gian ti t h c,ả ữ ố ử ẫ ế ạ ờ ế ọ
ch t l ng d y h c không cao. Trong ch ng trình môn Toán l p 5 đi u màấ ượ ạ ọ ươ ớ ề
tôi trăn tr nh t đó là vi c d y h c sinh th c hi n 4 phép tính v i s th pở ấ ệ ạ ọ ự ệ ớ ố ậ
phân, cách c l ng th ng trong phép chia cho s th p phân có nhi u chướ ượ ươ ố ậ ề ữ
s và d y gi i toán là v n đ mà h c sinh th ng g p khó khăn l n nh t. ố ạ ả ấ ề ọ ườ ặ ớ ấ Ở
l p 4, d y chia m t s t nhiên cho m t s t nhiên cách c l ng th ngớ ạ ộ ố ự ộ ố ự ướ ượ ươ
đã khó. Đa s các em không bi t cách c l ng th ng d n đn th c hi nố ế ướ ượ ươ ẫ ế ự ệ
các phép chia còn ch m, có em còn chia sai. Có nh ng em c l ng th ngậ ữ ướ ượ ươ
không ghi nh mà còn r p khuôn, máy móc theo các b c, ph n th l i di nớ ậ ướ ầ ử ạ ễ
gi i dài dòng, không khoa h c. Mà ph n l n ki n th c s h c l p 5 chi mả ọ ầ ớ ế ứ ố ọ ở ớ ế
l ng ki n th c l n v i 33 ti t/năm và các d ng toán còn l i đu liên quanượ ế ứ ớ ớ ế ạ ạ ề
t i vi c tính toán c ng, tr , nhân, chia. V i môt sô em môn Toán là môn h c ớ ệ ộ ừ ơ ! ọ
đc cho là khô khan, đc bi t là b n phép tính: C ng, tr , nhân, chia v sượ ặ ệ ố ộ ừ ề ố
th p phân. Đi v i phép c ng và tr sau khi th c hi n phép tính xong các emậ ố ớ ộ ừ ự ệ
hay quên d u ph y ho c đt phép tính d c ch a đúng các hàng, v trí c a t ngấ ẩ ặ ặ ọ ư ị ủ ừ
ch s d n đn k t qu sai. V i phép nhân h c sinh không làm đúng k t quữ ố ẫ ế ế ả ớ ọ ế ả
do không n m ch c cách tách ph n th p phân tích. Con phép chia h cắ ắ ầ ậ ở ọ
sinh chia k năng c l ng th ng c a các em còn ch m. M t s h c sinhỹ ướ ượ ươ ủ ậ ộ ố ọ
1
ch a hoàn thành bài khi làm b n phép tính v “s th p phân”.Làm sao đ h cư ố ề ố ậ ể ọ
t t đc ph n này ?ố ượ ầ
L p 5 mà tôi đang gi ng d y, tuy có nhi u em hoàn thành môn Toán r tớ ả ạ ề ấ
t t nh ng bên c nh đó v n còn nhi u em hoàn thành ch m, th m chí cóố ư ạ ẫ ề ậ ậ
nh ng em ch a hoàn thành đc ki n th c, kĩ năng yêu c u c a bài h c mônữ ư ượ ế ứ ầ ủ ọ
Toán. Nhi u em t ra không yêu thích khi h c toán, th m chí có em còn ng iề ỏ ọ ậ ạ
khi đn ti t h c toán. Chính vì v y, vi c truy n đt ki n th c, kĩ năng choế ế ọ ậ ệ ề ạ ế ứ
các em trong nh ng ti t toán tr nên khó khăn. ữ ế ở
Đng tr c th c tr ng nêu trên, m t v n đ đt ra là ph i làm th nàoứ ướ ự ạ ộ ấ ề ặ ả ế
đ h c sinh yêu thích h c toán? Làm th nào đ ch t l ng h c Toán l p 5ể ọ ọ ế ể ấ ượ ọ ở ớ
đc nâng lên, b n thân tôi đã quy t đnh tìm hi u và vi t đ tài “ượ ả ế ị ể ế ề M t sộ ố
bi n pháp ệh ng d n h c sinh th c hi n 4 phép tính v s th p phân ướ ẫ ọ ự ệ ề ố ậ ở
l p 5ớ”.
2. M c tiêu, nhi m v c a đ tài.ụ ệ ụ ủ ề
a. M c tiêuụ:
M c tiêu t ng quát c a đ tài là tìm ra các bi n pháp nh m nâng caoụ ổ ủ ề ệ ằ
ch t l ng h c toán l p 5. Đây cũng chính là góp ph n th c hi n có hi uấ ượ ọ ở ớ ầ ự ệ ệ
qu nhi m v đt ra cho ngành giáo d c và cho m i giáo viên đng l p là làmả ệ ụ ặ ụ ỗ ứ ớ
th nào đ nâng cao ch t l ng h c sinh, tránh đ h c sinh ng i nh m l p.ế ể ấ ượ ọ ể ọ ồ ầ ớ
Chính vì v y, vi c tìm hi u v m c đ n m và v n d ng ki n th c c a t ngậ ệ ể ề ứ ộ ắ ậ ụ ế ứ ủ ừ
h c sinh là vô cùng quan tr ng, t đó rut ra các bi n pháp, ph ng pháp d yọ ọ ừ ệ ươ ạ
h c cho phù h p v i t ng đi t ng h c sinh thì hi u qu gi ng d y s caoọ ợ ớ ừ ố ượ ọ ệ ả ả ạ ẽ
h n.ơ
Sau khi h c h t ch ng v “S th p phân” ph i giúp các em th c hi nọ ế ươ ề ố ậ ả ự ệ
đúng k t qu phép c ng, tr , nhân, chia m t cách chính xác. Th c hi n đúngế ả ộ ừ ộ ự ệ
các b c trong phép tính theo th t , n m qui t c m t cách v ng ch c vàướ ứ ự ắ ắ ộ ữ ắ
vi t s đp, đt d u ph y đúng v trí. Nh ng làm th nào đ đt đc đi uế ố ẹ ặ ấ ẩ ị ư ế ể ạ ượ ề
mong mu n y, tôi luôn luôn nghiên c u tìm tòi bi n pháp đ giúp h c sinhố ấ ứ ệ ể ọ
h c t t h n, đt k t qu cao h n, đ ti p t c áp d ng vào các bài t p có liênọ ố ơ ạ ế ả ơ ể ế ụ ụ ậ
quan đn s th p phân các ph n sau và h c t t các l p trên.ế ố ậ ở ầ ọ ố ở ớ
2
M c tiêu c th là nh m giúp h c sinh co ki năng tinh toan va th c hiên ụ ụ ể ằ ọ ư! !
4 phep tinh v i sô thâp phân đê vân dung vao th c hanh cac bai tâp vân dung ơ ! * ! ! ư! ! ! !
đung; kich thich tinh hăng say trong gi h c toán và làm n n t ng v ng ch c ờ ọ ề ả ữ ắ
cho các l p trên. ớ
b. Nhi m vệ ụ:
Nghiên c u c s lí lu n c a các bi n pháp v n d ng ph ng pháp điứ ơ ở ậ ủ ệ ậ ụ ươ ổ
m i đ nâng cao hi u qu d y h c toán l p 5. Tr ng tâm là b n phép tínhớ ể ệ ả ạ ọ ở ớ ọ ố
c ng, tr , nhân, chia s th p phân, gi i toán v t s ph n trăm, cách cộ ừ ố ậ ả ề ỉ ố ầ ướ
l ng th ng khi chia cho s có nhi u ch s .ượ ươ ố ề ữ ố
Kh o sát th c tr ng v n i dung đ tài đã đt ra. Đ xu t nh ng gi iả ự ạ ề ộ ề ặ ề ấ ữ ả
pháp nghiên c u áp d ng vào vi c d y h c môn toán v th c hi n b n phépứ ụ ệ ạ ọ ề ự ệ ố
tính s th p phân nh m nâng cao hi u qu h c t p.ố ậ ằ ệ ả ọ ậ
3. Đi t ng nghiên c u:ố ượ ứ
Nghiên c u ý th c ham h c toán c a h c sinh.ứ ứ ọ ủ ọ
Nghiên c u k năng tính toán, gi i toán c a h c sinh thông qua các bàiứ ỹ ả ủ ọ
h c c th , th c t trao đi h ng ngày. ọ ụ ể ự ế ổ ằ
4. Gi i h n c a đ tài.ớ ạ ủ ề
K năng th c hi n b n phép tính c ng, tr , nhân, chia s th p phân,ỹ ự ệ ố ộ ừ ố ậ
gi i toán có nhi u phép tính c a h c sinh l p 5 tr ng Ti u h c Lê H ngả ề ủ ọ ớ ườ ể ọ ồ
Phong.
5. Ph ng pháp nghiên c u.ươ ứ
Nhóm ph ng pháp nghiên c u th c ti n:ươ ứ ự ễ
- Ph ng pháp đi u traươ ề
- Ph ng pháp nghiên c u các s n ph m ho t đngươ ứ ả ẩ ạ ộ
- Ph ng pháp kh o nghi m, th nghi mươ ả ệ ử ệ
- Ph ng pháp t ng k t kinh nghi m giáo d cươ ổ ế ệ ụ
- Ph ng pháp ph ng v nươ ỏ ấ
- Ph ng pháp th ng kê toán h c.ươ ố ọ
3
II. Ph n n i dung.ầ ộ
1. C s lí lu n.ơ ở ậ
Toán h c có m t v trí n i b t trong các môn khoa h c. H th ngọ ộ ị ổ ậ ọ ệ ố
ngôn ng toán h c, các ki n th c và kĩ năng toán h c r t c n thi t cho cu cữ ọ ế ứ ọ ấ ầ ế ộ
s ng, là c s cho vi c ti p t c h c lên các l p trên và các môn h c khác.ố ơ ở ệ ế ụ ọ ớ ọ
Môn toán có kh năng l n trong vi c b i d ng, rèn luy n t duy cho h cả ớ ệ ồ ưỡ ệ ư ọ
sinh. Có nhi u kh năng phát tri n t duy lôgic, có tác d ng trong vi c phátề ả ể ư ụ ệ
tri n trí thông minh, t duy đc l p linh ho t, sáng t o góp ph n làm cho h cể ư ộ ậ ạ ạ ầ ọ
sinh tr thành con ng i có nhân cách, rèn luy n tác phong làm vi c khoa h c,ở ườ ệ ệ ọ
giáo d c ý chí và nh ng đc tính t t.ụ ữ ứ ố
h c sinh l p 5 các em b c đu làm quen và th c hi n t t các phépỞ ọ ớ ướ ầ ự ệ ố
tính c ng, tr , nhân, chia s th p phân. Năm hoc 2016- 2017, la năm hoc tiêp ộ ừ ố ậ ! !
tuc đôi m i vê Đanh gia hoc sinh tiêu hoc, ! * ơ ! * ! thông t 22/2016/TT-BGDĐT ra điư ơ
nhăm s a đi b sung m t s đi u c a quy đnh đánh giá h c sinh Ti u h cử ổ ổ ộ ố ề ủ ị ọ ể ọ
ban hành kèm thông t s 30/2014/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 8 năm 2014 c aư ố ủ
b tr ng B giáo d c và đào t o. Đôi m i cach đanh gia hoc sinh phai xong ộ ưở ộ ụ ạ * ơ ! *
hanh manh me v i đô m i hinh th c va ph ng phap day hoc cua môi ng i ! ơ * ơ ư ươ ! ! * ươ
giao viên.
Là giáo viên tr c ti p gi ng d y môn Toán cho h c sinh. Tôi luôn đtự ế ả ạ ọ ặ
ch t l ng h c c a h c sinh lên hàng đu. Nhi m v c a ng i giáo viênấ ượ ọ ủ ọ ầ ệ ụ ủ ườ
d y phân môn mình đm nh n là sao cho h c sinh ph i n m chu n ki n th cạ ả ậ ọ ả ắ ẩ ế ứ
k năng. Nh t là môn Toán môn h c g n li n v i th c ti n r t nhi u, đòi h iỹ ấ ọ ắ ề ớ ự ễ ấ ề ỏ
ng i giáo viên ph i n m b t t ng đi t ng h c sinh đ có h ng gi ngườ ả ắ ắ ừ ố ượ ọ ể ướ ả
d y cho phù h p nh m đa đn hi u qu ti t h c, bài h c, môn h c m t cáchạ ợ ằ ư ế ệ ả ế ọ ọ ọ ộ
t t nh t.ố ấ
2. Th c tr ng v n đ nghiên c u.ự ạ ấ ề ứ
L p 5B mà tôi đang ch nhi m và gi ng d y có 25 h c sinh, trong đó cóớ ủ ệ ả ạ ọ
9 n . Ph n l n h c sinh đã đc h c theo mô hình tr ng h c m i VNENữ ầ ớ ọ ượ ọ ườ ọ ớ
ngay t l p 2. Tính t giác, tích c c c a m i em đu r t cao. Sau khi h c kháiừ ớ ự ự ủ ỗ ề ấ ọ
ni m s th p phân, các em bi t đc và vi t đc ch s th p phân, có bi uệ ố ậ ế ọ ế ượ ữ ố ậ ể
t ng chính xác v khái ni m s th p phân, b c đu n m đc c u t o c aượ ề ệ ố ậ ướ ầ ắ ượ ấ ạ ủ
m t s th p phân: g m hai ph n ph n nguyên và ph n th p phân. Nhìnộ ố ậ ồ ầ ầ ầ ậ
chung h c sinh c a l p đã n m đc lý thuy t và cách v n d ng lý thuy tọ ủ ớ ắ ượ ế ậ ụ ế
vào bài t p th c hành; bi t đc cách th c hi n phép tính c ng, tr , nhân,ậ ự ế ượ ự ệ ộ ừ
4
chia s th p phân. Bên c nh đó v n còn tình tr ng h c sinh ch a n m ch cố ậ ạ ẫ ạ ọ ư ắ ắ
cánh th c hiên phép tính, thu c lý thuy t nh ng không bi t áp d ng vào th cự ộ ế ư ế ụ ự
hành, tính toán sai, th ng là nh ng em không t p trung, u o i và ít khi làmườ ữ ậ ể ả
bài t p đy đ. Còn m t b ph n h c sinh tính toán ch m, tính sai và d n nậ ầ ủ ộ ộ ậ ọ ậ ễ ả
khi g p nh ng bài toán liên quan đn phép chia s th p phân. Đi v i bài toánặ ữ ế ố ậ ố ớ
có l i văn nhi u h c sinh ch a n m ch c d ng bài và cách gi i d ng bài đó;ờ ề ọ ư ắ ắ ạ ả ạ
kĩ năng vi t l i gi i bài toán còn có nhi u h n ch .ế ờ ả ề ạ ế
M t s em ch a đc s quan tâm giúp đ c a gia đình do các b cộ ố ư ượ ự ỡ ủ ậ
ph huynh ch a n m đc các ki n th c m t cách ch c ch n và ch a có sụ ư ắ ượ ế ứ ộ ắ ắ ư ự
hi u bi t sâu v chuyên môn cũng nh ph ng pháp gi ng d y nên vi cể ế ề ư ươ ả ạ ệ
h ng d n và giúp đ h c sinh trong quá trình h c t p nhà còn h n ch . Ýướ ẫ ỡ ọ ọ ậ ở ạ ế
th c t h c, t rèn luy n c a hoc sinh ch a cao, nhi u lúc còn thi u t tin vàứ ự ọ ự ệ ủ ư ề ế ự
h ng thú trong vi c h c môn Toán, ch a bi t cách t h c. Mà đc đi m HS ứ ệ ọ ư ế ự ọ ặ ể ở
l a tu i này r t hi u đng, ham hi u bi t, thích tìm tòi cái m i, cái l nh ngứ ổ ấ ế ộ ể ế ớ ạ ư
cũng r t chóng quên, thi u c n th n trong tính toán, trong làm bài t p. M t sấ ế ẩ ậ ậ ộ ố
em có thói quen đc không k đ d n đn s nh m l n gi a các d ng bàiọ ỹ ề ẫ ế ự ầ ẫ ữ ạ
t ng t . ươ ự
V i đi u ki n cu c s ng nh hi n nay, r t nhi u em đc b m muaớ ề ệ ộ ố ư ệ ấ ề ượ ố ẹ
máy tính c m tay cho. Kèm theo đó là s hi u bi t nhanh nh n v th i điầ ự ể ế ẹ ề ờ ạ
Công ngh thông tin, k năng s d ng máy tính c m tay c a các em r t t t.ệ ỹ ử ụ ầ ủ ấ ố
Có máy tính r i l i tính toán, đã s d ng máy tính đ tính. M t s phồ ườ ử ụ ể ộ ố ụ
huynh không đ ý đn con em trong vi c h c nhà, ch ki m tra k t qu th yể ế ệ ọ ở ỉ ể ế ả ấ
đúng là đc. Chính vì v y đã không rèn đc k năng tính toán cho các em.ượ ậ ượ ỹ
3. N i dung và hình th c c a gi i pháp.ộ ứ ủ ả
a. M c tiêu c a gi i pháp.ụ ủ ả
H c h t l p 5 vi c h c sinh n m ch c ki n th c và kĩ năng đ th cọ ế ớ ệ ọ ắ ắ ế ứ ể ự
hi n 4 phép tính nói chung và 4 phép tính c ng tr nhân chia s th p phân nóiệ ộ ừ ố ậ
riêng. V n d ng trong gi i toán là vô cùng quan tr ng, nó giúp cho các em cóậ ụ ả ọ
5
